This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    Vice President Leni Robredo on unity talks with presidential election contenders, discernment for 2022 plans Ateneo Level Up on Radyo Katipunan Host: Noel Ferrer

    Vice President Leni Robredo on unity talks with presidential election contenders, discernment for 2022 plans

    Ateneo Level Up on Radyo Katipunan

    Host: Noel Ferrer

     

    NOEL FERRER: Nandito po—maraming salamat—ang ating busyng-Busy Presidente, si Leni Robredo. Ma’am, magandang hapon at maraming salamat. Kumusta po kayo?

    VP LENI: Hi, Noel! Sorry ha, a few minutes late ako kasi katatapos lang noong huli kong—

    NOEL FERRER: I know! Thank you for moving your meeting. Alam ko kung gaano kayo kaano sa oras. Pero, Ma’am, iyon nga, naiinip na raw iyong mga tao. Late na raw. Kung kilala kayo ng mga tao, hindi ito iyong—hindi unahan, hindi palakasan ng boses. Take us through your process of discernment. Kasi ako, parang lagi kitang tine-text, pinagdadasal kita, alam ko iyong pinagdadaanan mo ngayon. You’re going through a lot of pressure pero knowing you, hindi ka naman magpapa-pressure. Kumusta ka, Ma’am?

    VP LENI: Noel, I have always been very honest kung ano iyong proseso ng pagdesisyon na ginagawa ko as far as the presidency is concerned. Ako, I did not hide naman, Noel, na ang pinakamahalaga sa akin, na hindi makabalik ang mga Marcos at hindi na tumuloy iyong ganitong klaseng pamumuno. Klaro iyon sa akin, Noel. So ako, shinare ko na ito many times in the past na iyong—kaya ako natatagalan kasi ang path na pinursue ko iyong unification. Iyong unification, Noel, talagang ako, naglaan ako ng mahabang panahon para kausapin lahat, para pakiusapan lahat. Na binebenta ko sana iyong ideya na mangyayari lang iyong dalawang objective natin kapag nagkaisa tayo. So ako, Noel—

    NOEL FERRER: Ma’am, take us through that process. Alam kong hindi madali. Kayo talaga iyong nanguna diyan and let it be said that kayo po iyong nag-reach out sa mga tao.

    VP LENI: Ako talaga. Ako talaga, Noel, iyong lumapit sa lahat. Ako iyong bumisita sa lahat. Ako iyong nakiusap sa lahat. Iyong sa akin, Noel, klaro naman kasi sa akin, eh, na kapag nag-succeed ito, bansa natin iyong makikinabang. Pilipino naman iyong magbe-benefit kung magkaisa. Pero kaya siya mahirap, Noel, kasi siyempre, iba-iba kami ng pinanggalingan. Iba-iba kami ng paniniwala. May kaniya-kaniya kaming mga supporters. Pero ako, Noel, hindi ko ito ikinubli kahit kanino na napakahalaga—

    NOEL FERRER: Wala kang demand, ano. Wala kang demand kasi noong kausap ni Karen Davila si Mayor Isko Moreno, sabi niya kung mayroon ka raw demand na ikaw iyong presidente, siya iyong vice president, sabi niya in fairness to you, walang ganoong pag-uusap.

    VP LENI: Wala. Wala, Noel. Actually, ang pakiusap ko lang talaga kung puwede mag-agree lahat na umupo sa isang la mesa at pag-usapan ang—

    NOEL FERRER: Or sa Zoom.

    VP LENI: Ako nga, personal. Kasi ‘di ba, Noel, ang daming hindi nasasabi virtually na masasabi mo in person. So ako iyong nag-seek out talaga sa lahat. Ang pakiusap ko lang sana, “Kung puwede bang mag-usap tayo nang sabay-sabay.” Kasi ang ano ko lang, Noel, mag-agree lang sana kami. Mag-agree lang sana kami na isang ticket lang. Mag-agree sana kami na, “ano ba iyong parameters na susundin natin para piliin kung ano iyong—kung sino iyong magpe-presidente o vice president.” Pero ang problema lang kasi, Noel, siyempre ako iniintindi ko rin naman iyong limitasyon din nila at iniintindi ko iyong circumstances na naghi-hinder sa kanila para pumasok sa mga usapin.

    NOEL FERRER: Ma’am, ano po iyon? Make us understand ano iyong puwedeng mag-hinder kasi kayo bukas na bukas to the point na, well, kahit kasama ka sa ticket o hindi, masaya ka na ikaw iyong nagfa-facilitate pa or nagtitipon ng mga taong iyan.

    VP LENI: Ako kasi, Noel, siyempre ako naman, tingin ko kailangan ko ring respetuhin din sila parang—wala akong liberty para i-divulge lahat na nangyari. Pero siguro example lang, Noel, example na true ito sa aming lahat na iyong mga supporters kasi namin inaasahan na kami iyong magpa-pangulo, gets mo? Halimbawa ako, mayroon akong supporters. Iyong supporters ko gusto nila ako iyong pangulo. Parang open sila for unification kung ang ibang players willing mag-VP o kung ano pa man. So iyong sa akin lang, Noel, doon ito parating nagso-stall eh, na kapag sinabi mo nang, “Puwede ba na ganito iyong usapan?” Parating sasabihin na, “Paano naman iyong supporters ko?” So ako, Noel, ito makaka-attest nito iyong mga kausap ko, parati ko nang sinasabi na kapag nag-give way ako, sigurado ako na mumurahin ako ng ibang tao. Siguradong iyong ibang supporters ko magagalit sa akin. Sigurado marami iyong magtatampo, sasama iyong loob. Pero para sa akin, ready nga akong i-take iyon lahat. Ready akong i-take iyon lahat kung sa paniniwala ko iyon iyong makakabuti sa bansa natin.

     

    NOEL FERRER: Hindi pang-sarili. Gusto niyong makita iyong united opposition para mas may laban, ‘di ba, Ma’am?

     

    VP LENI: Kasi, Noel, at the end of the day, tumakbo ako, masaya iyong supporters ko, pero kung iba iyong mananalo sa May at pagtitiisan natin ang another six years, ano ba iyong mas matimbang, ‘di ba? So sa akin, kung magagalit sa akin, personal iyon, eh. Titiisin ko na lang. Basta nangyari iyong—basta hindi nakalusot ang kinakatakutan nating makalusot, iyon naman sa akin. Pero again, hindi ko naman kasi, Noel, mai-impose iyong paniniwala ko sa iba. Hindi ko iyon mai-impose. So, maraming—maraming heartbreaks, maraming frustrations, pero ako kasi, Noel, ang sabi ko, ang dami nang nagsasabing, “Wala na iyan. Ano na iyan, wala nang pag-asa.” Pero ako, habang may buhay, may pag-asa, ‘di ba.

     

    NOEL FERRER: Hanggang sa dulo, ‘di ba. Kasi sabi natin hanggang October 8 pa naman iyong filing, ‘di ba.

     

    VP LENI: October 8 pa. So ako, Noel, until now, despite the declarations, nagsi-seek out pa rin ako.

     

    NOEL FERRER: And despite the declarations, Ma’am, I want to ask you that later also, ano iyong epekto ng pagdedeklara nila. Kayo, nagsi-seek out kayo pero sini-seek out din kayo, ano, at sinasabi nilang bukas pa rin sila sa pag-uusap.

     

    VP LENI: Ako, in fairness naman, Noel, ako tingin ko pare-pareho naman kami ng gusto, eh. Ako, tingin ko pare-pareho naman naming mahal iyong bansa. Ako, hindi rin fair na sabihin na may monopolyo tayo ng pagmamahal sa bansa. Iba-iba lang kasi iyong lens na ginagamit natin, ‘di ba. So sa akin, very understanding ako as far as that is concerned. Hindi ko pinipilit iyong paniniwala ko. Of course, mag-e-exert ako ng effort para kumbinsihin sila na makita nila iyong nakikita ko. Pero at the end of the day, siyempre may kaniya-kaniya rin silang considerations. Pero gaya nga ng sabi ko, ako naman, Noel, para sa akin, hindi lang dito sa point in my life na ito pero lahat na ginawa ko, parating ang prinsipyo ko, Noel, gagawin ko ang lahat. Kapag ginawa ko ang lahat, bahala na iyong Diyos.

     

    NOEL FERRER: At desidido kang kumpletuhin, ano. At kukumpletuhin mo iyong trabaho ngayon, Ma’am, para sa eleksyon ay iyong buoin talaga iyong opposition.

     

    VP LENI: Oo naman. Kasi, Noel, the more na hindi kami nagkaka… the more na hindi kami nagsasama-sama, mas madali para sa kanila na sila ulit o makabalik sila. Pero kapag nagkaisa kami, iyong mga supporters namin pinag-isa namin, mas mahihirapan sila. Hindi ko naman sinasabi, Noel, na kapag hindi kami nagkaisa, talo na kami lahat. Hindi naman. Kasi alam natin—we’ve been through so many elections already. Alam natin na marami pang mababago. Pero may mga bagay kasing kontrolado natin ngayon. Halimbawa, before—

     

    NOEL FERRER: At ayusin natin, ‘di ba. At ayusin natin. Ma’am, gusto kong malaman at gusto kong malaman din ng mga tao ano iyong points ng pagkakaisa for now doon sa mga taong kausap niyo? Kasi para malinaw, saan ba tayo nagkakaisa at papaano tayo susulong from there?

     

    VP LENI: Ako, actually, Noel, iba-iba kasi. Ang gustong sabihin, with one candidate nag-a-agree kami na ganito pero with the other candidate iba iyong aming ina-agreehan. Actually, hindi naman ako nahirapan, Noel, na makiusap sa kanilang one-on-one kasi maraming points of understanding, eh.

     

    NOEL FERRER: Pansin ko nga, Ma’am, eh nagpo-post sila na, “Okay, quite a gracious lady—a really good lady na one-on-one.” Pero how close were you into getting everyone in the table?

     

    VP LENI: Ako, hindi ko alam, Noel, kung tama iyong aking assessment pero we were this close. [laughs]

     

    NOEL FERRER: Oh my god. Oh my god.

     

    VP LENI: Kaya heartbreaking talaga siya for me.

     

    NOEL FERRER: Talaga? Pero hindi ka sumusuko?

     

    VP LENI: Hindi pa ako sumusuko. Hindi pa ako sumusuko.

     

    NOEL FERRER: Buti naman. Buti naman, Ma’am. Huwag niyo kaming sukuan.

     

    VP LENI: Sa akin, Noel, kung may mga ayaw na talaga o talagang sarado na, iyong mga natitirang may opening pa, puwede pa.

     

    NOEL FERRER: Puwede pang pakinggan. Sige, Ma’am. So iyong unification, iba’t iba iyong levels pero nagkasundo kayo na hindi dapat magpatuloy iyong ganitong pamumuno, ano?

     

    VP LENI: Klaro iyon. Klaro iyon, Noel, sa lahat.

     

    NOEL FERRER: At hindi dapat makabalik ang mga Marcoses. Klaro rin po iyon?

     

    VP LENI: Oo naman. Klaro naman iyon. Ang disagreement lang talaga, Noel, iyong parameters ng pag-desisyon.

     

    NOEL FERRER: Okay lang, sige. Pero iyong prinsipyo pong iyon, ano, parang lahat kayong nag-uusap, klaro po iyon?

     

    VP LENI: As far as hindi—ako kasi, Noel, hindi ko alam kung—nire-recall ko kasi ang dami ko nang nakausap…

     

    NOEL FERRER: Yes, yes. At maraming beses, ano.

     

    VP LENI: Maraming beses, yes. Hindi ko maalala, Noel, if I was able to discuss sa kanilang lahat itong Marcos issue so hindi ko sigurado kung it was brought up in some of the discussions pero I’m not very sure kung sa lahat. Pero iyong pagpuna na hindi maganda iyong nangyayari ngayon, na kailangan nang palitan iyong nakaupo, klaro iyon.

     

    NOEL FERRER: Okay. Ma’am, kasi ang sinasabi—klaro rin naman talaga iyon pero ang sinasabi ng mga tao grabe iyong trigger sa inyo ng Marcos issue. At iyon nga, parang—I don’t know if it’s shared. Sana it’s shared by everyone at iyon nga, the Marcos issue is there and then it’s hovering around us na puwedeng pang-break din ng mga boto natin. Kasi if you see, Ma’am, your bailiwick can be Luzon. Mayor Isko’s bailiwick can also be Luzon. And the Marcos candidacy can also break the Luzon bailiwicks, ano, tapos eventually kapag na-break niya lahat, divide and rule, isang Duterte na naman iyong magwawagi. Parang ganoon iyong scenario po na puwedeng mangyari.

     

    VP LENI: Actually, Noel, hindi pa—ako, at least ako, ha, hindi pa ako nakakarating doon sa sino ba iyong dito o kaninong bailiwick ako. Ako, talagang lahat ng energies ko finocus ko on unification.

     

    NOEL FERRER: Kitang-kita naman, yeah.

     

    VP LENI: Ano talaga iyon, Noel, as in ang nakakahati lang doon iyong trabaho dito sa OVP, iyong COVID-19 response operations. Pero iyong pangalawa talaga, hindi nga ako nag-prepare na magkakausap ang local officials o kung sino man na, “Puwede bang sumama kayo sa akin?” Wala akong ganoon na preparation.

     

    NOEL FERRER: That’s true. Ma’am, kaya nga iyong mga tao sinasabi na you have five years to prepare. My god, hindi niyo nga ginamit iyong posisyon niyo para i-propel kayo to higher power after, ano. So, iyon.

     

    VP LENI: At saka sa akin, Noel, very conscious ako about that, na iyong opisina namin hindi mai-involve sa politika. So sa amin, Noel, dito—I don’t know if you will believe it or not—hindi namin pinag-uusapan iyong eleksyon.

     

    NOEL FERRER: Iyon nga po.

     

    VP LENI: Kapag pumunta ka rito, Noel, makikita mo lahat—lahat siya goods, lahat relief packs, lahat ng tao busy. Ngayon may team kami nasa Magalang, Pampanga kasi nandoon kami bukas. So, lahat-lahat dito babad sa relief operations. Kasi tingin ko, Noel, kapag in-involve ko iyong opisina namin sa 2022 elections, masisira ko iyong tinrabaho namin in the past five and a half years.

     

    NOEL FERRER: Ang galing. [claps] And we can say that you’re the best VP ever kasi, Ma’am, iyon na nga po, noong sinabi niyong “kayo ang namumulitika” doon sa kasalukuyang pamahalaan, you meant it, ano. Kasi maraming mga services ang hindi naibigay dahil sa politika.

     

    VP LENI: Totoo iyon. And sa akin kasi, Noel, malakas iyong loob ko kasi wala ni isa man dito sa opisina namin—walang ni isa man na ma-a-accuse ako na naggamit ako ng resources ng office o tao ng office para sa politika.

     

    NOEL FERRER: Ma’am, ano iyong comment niyo, Ma’am—tinatanong ng mga tao na, “Ayan, nag-declare na si Manny. Nag-declare na si Isko. Ngayon, na-draft na si Bongbong at tinanggap na iyong nomination.” Parang ayan na, nandiyan na silang lahat. Iyong mga supporters nag-iiba-iba ng ano kasi nahuhuli na si Ma’am Leni, si VP Leni. Ano po iyong comment niyo doon, Ma’am? Unahan ba ito? Race ba ito?

     

    VP LENI: Alam mo, Noel, lagi ko naman itong sinasabi, ‘di ba, since the start: iyong presidency, Noel, destiny iyan, eh. Hindi siya paunahan. Kapag nakalaan iyan sa iyo, kahit pa mahuli ka, sa iyo iyan mapupunta.

     

    NOEL FERRER: Correct. Parang COVID-19 response, ano, hindi padalos-dalos. Pinag-aaralan, ‘di ba.

     

    VP LENI: Noel naman, future ng bansa natin iyong nakataya.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Ang sinasabi ko nga, Noel, hindi ako—while appreciative ako… while appreciative ako sa support ng lahat, hindi ako kakandidato to please my supporters. Kakandidato ako kasi alam ko na that is to the best interest of the country. And iyon iyong mahirap. Iyon iyong mahirap kasi papaano kung sa assessment ko hindi siya nagtutugma, ‘di ba? Mahirap iyong pinagdadaanan ko, Noel. Pero ako kasi, ever since wala naman akong fight na naging madali, eh.

     

    NOEL FERRER: That’s true. Iyong ICAD nga, Ma’am, eh hindi namin akalain na tatanggapin mo iyon, ‘di ba. May sarili kang palo at may sarili kang wisyo doon. Pero hindi ka magpapa-bully sa pressure?

     

    VP LENI: Kailan naman ako nagpa-bully, Noel? Sabi ko nga sa iyo, ako, handa akong magalit sa akin iyong mga tao, eh. Pero ako, gagawin ko iyong palagay ko na makakabuti para sa bansa. Kung ano iyong makakabuti sa bansa, ang alam ko lang na dapat hindi makabalik si Marcos at dapat hindi magpatuloy iyong ganitong klaseng pamumuno.

     

    NOEL FERRER: Klaro, ‘di ba. So—at hindi dinadaan iyan sa bilis, hindi dinadaan sa ingay. Tinitimbang lahat ng bagay-bagay. Sa paninimbang niyo, Ma’am, ngayon, gaano kayo kalayo doon sa unification?

     

    VP LENI: Ako kasi, Noel… [chuckles]

     

    NOEL FERRER: [laughs] Ang ganda ng facial expression.

     

    VP LENI: Ano kasi, eh, alam mo, Noel, tingin ko naman walang negotiations na madali. Pero alam mo iyon, iyong para kang nag—sumasayaw ng chacha. Parang one step forward, two steps backward—parang ganoon iyong nangyayari. May isang point last week na akala ko paggising ko sa susunod na araw, puwede na kaming mag-announce na nagkasundo kami tapos hindi natuloy. Iyong mga ganoon. So, ano siya, parang roller-coaster ride.

     

    NOEL FERRER: Kasi, Ma’am, hindi tradisyunal, ano. Kasi ang tradisyon natin eh, “mag-announce ka, ikaw na.” Parang ganoon, mag-a-announce kapag desidido na. Pero ito, these are very extraordinary times na kapag nagkamali tayo ng desisyon—hindi dapat padalos-dalos. So hindi takutan. Hindi puwersa kasi…

     

    VP LENI: At saka ano, Noel, hindi kasi ito simple lang na ayaw mong matalo kasi ako, Noel, halimbawa sa akin, ano ba iyong pinakamadali kong gawin ngayon? Ang pinakamadali kong gawin ngayon mag-file na ako. Mapapasaya ko iyong mga supporters ko. Kung manalo ako, eh ‘di nanalo ako. Siguro para iyan sa akin. Kung natalo ako, at least lumaban ako, ‘di ba.

     

    NOEL FERRER: Para sa iba, ‘di ba, kung natalo ka may pera ka pero ayaw mo ng ganoon, eh.

     

    VP LENI: Oh my god. [laughs]

     

    NOEL FERRER: ‘Di ba alam natin na iyong iba na okay, tatakbo pero kakausapin na lang, i-o-offer para tumahimik na lang, okay magpapatalo. Pero alam ko wala iyon sa prinsipyo niyo, Ma’am. Pero iyon, oo, iyon ang pinakamadali. Lagi niyong sinasabi na ang pinakamadaling desisyon ay ang pagtakbo.

     

    VP LENI: Totoo, totoo.

     

    NOEL FERRER: Yeah, pero ang hirap gawin noon kasi ang daming isinaalang-alang. And part ng mga isinasaalang-alang niyo, Ma’am, iyong mga nag-declare na, ‘di ba. Iyon talaga, nag-declare na si Manny Pacquiao, nag-declare na si Isko Moreno, nag-declare na si Bongbong, tinanggap na niya. Si Digong nag-declare na rin bilang VP. Mamaya hingian ko kayo ng mensahe doon. But it talks about your being ma-prinsipyo and steadfast. May sariling isip kaya kahit kami hindi namin ma-second guess, ano, kung ano iyong magiging desisyon na iyan at hindi magpapadala sa pressure. Ma’am, saan po nanggagaling iyan? Parang ako, I can imagine such, rigorous, I guess, process na hindi namin alam kung saan nanggagaling iyang lakas ng loob, iyang tibay na iyan kasi malungkot iyan, ha. At nakaka-pressure iyan nang sobra.

     

    VP LENI: Ako siguro, Noel, it’s many different things. Iyong number one, una, hindi ko naman hinangad. Hindi ko naman hinangad. So sa akin, kahit hindi iyan sa akin mapunta, iyon nga, hindi ko naman iyon inambisyon, eh. Number two, noong nabigyan ako ng pagkakataon to lead, pinaghandaan ko na iyong exit ko, eh.

     

    NOEL FERRER: Ang galing. Ang galing.

     

    VP LENI: Alam ko na it was for a particular term.

     

    NOEL FERRER: That’s true. And you’re doing well. Don’t worry, we see that.

     

    VP LENI: Hindi, iyong sa akin, Noel, kapag sinabi kong ganoon, it’s not just the work, eh. It’s not just doing the work well pero pati iyong psyche ko. Kilala mo ako [nang] personal, Noel, talagang ako, hindi ko—very deliberate na hindi ko i-e-enjoy iyong perks. Deliberate talaga iyan sa akin. And the reason why I try to be as regular, as normal, as ordinary as possible, konektado iyan doon, eh. Na pagtapos ng term ko, hindi sa akin issue na wala na akong power bukas. So hindi sa akin issue na, “O kung hindi ka mag-declare, wala ka nang clout.” Hindi sa akin iyon issue, eh. Kasi noong pumasok ako dito alam ko by June 30 of 2022 patapos na ako. So ang sa akin, kaya malakas ang loob ko about it kasi pinaghandaan ko siya, eh. Ayaw kong dumating, Noel, sa point na tapos na iyong term ko, hindi ko na kayang lumabas, so maghahanap naman ako kung saan naman ako kakandidato. Hindi naman ako ganoon. Sa akin, kung may opportunity to lead, gusto ko iyong trabaho, papasukin ko. Actually, iyong presidency, Noel, parati ko naman itong inuulit, ‘di ba, na ano talaga siya, eh, hindi ko siya hinangad kasi alam ko iyong complications. Alam ko iyong complexities. At hindi ko alam, Noel, kung gusto ko iyon.

     

    NOEL FERRER: Galing. Ma’am, gaano kaiba iyan? Balik tayo doon sa mga tinakbuhan mo na ayaw mo rin noong una pero nagtagumpay ka. Balikan natin iyong pagkapanalo mo sa Bicol noong una. Ganoon din, ‘di ba?

     

    VP LENI: Pero iba-iba kasi, Noel.

     

    NOEL FERRER: Yeah, we want to learn from that. Okay, iyong Bicol mo, alam mong malakas na pamilya iyong kalaban mo tapos noong nilabanan mo kulang ka rin sa resources pero nagbahay-bahay ka, nanalo ka. So, ano iyong learning doon na puwede nating i-apply ngayon or kahit iba iyong context?

     

    VP LENI: Ako, actually, hindi naman bago iyong learning ko doon, Noel, kasi si Jess naman sa Naga ganoon din. Pero iyong sa akin, iyong Naga kasi iyon talaga iyong wala akong choice. Iyong pag-run for Congress wala talaga akong choice kasi last day ng filing, October 5 iyon, eh, 2012…

     

    NOEL FERRER: Okay, alam na alam mo.

     

    VP LENI: Oo, hindi ko iyon makalimutan. Kamamatay lang ni Jess. Wala na kaming kandidato. Nag-away-away iyong mga magkakandidato sana kasi hindi sila nag-a-agree.

     

    NOEL FERRER: Nako, parang ganito rin naman ngayon.

     

    VP LENI: Noon kasi mga kakampi ko, eh. Mga kakampi ko iyon. So iyon, sila iyong nagsabi na, “ikaw na muna. Ikaw na muna kasi hindi kami magkasundo.” So, by necessity. Iyong sa VP iba kasi iyong sa VP may choice ako.

     

    NOEL FERRER: Yes, may choice ka at alam ko from 1% nagkita tayo doon at nag-commit iyong mga tao na tulungan ka. Dapat si Ate Vi kaya naniningil ako kay Ate Vi. Ate Vi, puwede kang maging VP!

     

    VP LENI: Hindi, maliban kay Ate Vi, kay ano pa, kay Senator Grace. Si Senator Grace iyong first choice. So kumbaga, alam kong hindi ako iyong first choice, hindi ko naman siya gusto, kasi ang imagination ko noon after ng one term ko sa Congress magpapahinga na ako kasi iyon iyong plano, eh. Pero may choice ako noon, Noel. In fact, ito, misconception ito ng mga tao na pinilit ako ni PNoy at saka ni Sec. Mar. Actually, hindi. Si PNoy dati mas emphatic na, “Gusto kang kunin ng grupo pero ako, mahirap ito and it’s not something I would wish on my worst enemy.” Iyon iyong sabi sa akin ni PNoy. Na, “namamatayan ka pa lang. Ang feeling ko kailangan ko kayong i-protect, kayong mag-iina kasi wala na si Jesse. So sinasabi ko lang sa iyo na gusto ng grupo na ikaw iyon pero I will not impose it on you.” So, hindi nga ako pinilit, eh. Hindi ako pinilit. Si Sec. Mar naman, actually iyong mga mas masigasig na kumbinsihin ako, iyong mga tao around him. Pero si Sec. Mar mismo naalala ko sinabi niya sa akin na, “Gusto ko ikaw pero kung aayaw ka, maiintindihan ko. And kung aayaw ka, I will not take it against you. Hindi sasama iyong loob ko.” Ganoon si Sec. Mar.

     

    NOEL FERRER: Kailan mo nagustuhan? Kailan ka nagdesisyon?

     

    VP LENI: Actually—Noel, ano ito, accidental pero October 5 din ako nag-desisyon.

     

    NOEL FERRER: Oh my god. October 5 ka siguro magdedesisyon this time.

     

    VP LENI: Ah, hindi naman. Pero sa akin, Noel, naramdaman ko siya. Naramdaman ko siya kasi naalala ko sobrang ayaw ng mga anak ko noon. As in, violently opposed. And sinabi ko noon, Noel, na hanggang ayaw ng mga anak ko, hindi talaga. Pero dumating iyong time, October 4 yata iyon ng gabi na alam mo iyong hindi ka na mapakali kasi alam mo na you have to do it? Hindi ko alam kung nai-imagine mo iyon, pero iyong feeling na kailangan ko itong gawin. So naalala ko, naalala ko, Noel, kinausap ko iyong mga anak ko. Sinabi ko sa kanila, “nararamdaman ko na kailangan ko itong gawin.” Tapos tinext ko si Sec. Mar na iyon, sinabi ko sa kaniya. Tapos naalala ko in-invite kaming mag-iina ni Sec. Mar sa bahay niya tapos the following day, in-announce na, October 5. The following day, in-announce.

     

    NOEL FERRER: Oh, sana. Sana palaging ganoon.

     

    VP LENI: Sa akin, Noel, ano, kapag ginawa naman natin lahat, iyong Diyos marunong, eh. Hindi tayo itutulak sa isang sitwasyon na hindi nararapat para sa atin.

     

    NOEL FERRER: May auto-correct, ano, ang Diyos. Parang magiging ganoon.

     

    VP LENI: At saka sa akin, Noel, sinabi ko yata ito doon sa interview ni Karen na kapag may mga—iyong alam mo iyon, tayo naman we strive to be good everyday, ‘di ba. Pero hindi naman tayo mga perpektong tao. Pero kapag ako lagi, kapag naiipit ako sa isang sitwasyon na hindi ko alam kung ano iyong sagot, parang lagi kong—

     

    NOEL FERRER: Who do you turn to?

     

    VP LENI: Dasal.

     

    NOEL FERRER: Iyon nga, eh.

     

    VP LENI: At saka parang alam mo iyon, Noel, iyong exercise na nagkukumpisal ka sa sarili mo? Parang iyon iyong ano, parang chine-check mo lang kung you are in a state of grace. Kasi ‘di ba may kasabihan na mas klaro iyong mensahe ng Diyos—

     

    NOEL FERRER: Kung tahimik, ‘di ba.

     

    VP LENI: —kung nasa state of grace ka. So ako, actually, hindi lang naman ngayon, even during difficult—kahit iyong ICAD, kahit iyong magre-resign ako from HUDCC, parati lang na, “hindi ko alam kung ano iyong tama. So puwede bang iyong mensahe Mo gawin Mong klaro para sa akin para hindi ko ma-misinterpret?” Ganoon.

     

    NOEL FERRER: So, Ma’am, anong gusto mong dasal namin sa inyo? Kasi naalala ko noong Sabado, ‘di ba nag-misa tayo for your discernment, ano iyong gusto mong hingiin na dasal sa amin na nakakaintindi sa pinagdadaanan mo?

     

    VP LENI: Na sana, Noel, alam natin kung ano iyong makakabuti para sa bayan.

     

    NOEL FERRER: Hindi sa sarili, ano.

     

    VP LENI: Kasi sa akin, Noel, halimbawa, kung makakabuti ba para sa bayan na magkandidato ako, iyon iyong path na susundin natin. Pero kung sa pagkakandidato ko lalo lang na naging madali para kay Marcos iyong makabalik, eh bakit naman ako magkakandidato.

     

    NOEL FERRER: O magpatuloy iyong ngayon, ano.

     

    VP LENI: Pero ngayon kasi, Noel, hindi natin alam, eh. Lahat tayo nagse-speculate. So may mga friends akong nagsasabi na, “Hindi, makakabuti na mag-file ka!” Mayroon ding mga, “Hindi, kapag mas marami kayong kandidato, mas madali for him.” So iyong sa atin, hindi naman natin alam, eh. So sa akin, iyong dasal, Noel, na sana maging klaro iyong mensahe.

     

    NOEL FERRER: Klaro iyong mensahe at mag-usap-usap pa kasi hindi pa sarado iyong ano…

     

    VP LENI: Sana lumambot iyong iba. Sana magbigay pa ng puwang iyong iba.

     

    NOEL FERRER: And, Ma’am, ang observation nga you’re not surrounded by the traditional politicians, ‘di ba, sa mga advisers mo. You’re surrounded by sectors, ‘di ba, mga volunteers, ‘di ba.

     

    VP LENI: Siguro naman—Noel, to be fair naman may mga kaibigan naman akong mga politiko pero…

     

    NOEL FERRER: Pero wala kang operator, Ma’am, na sila iyong nagre-represent sa iyo. Si Barry na lang siguro iyong palaging humaharap ngayon, ‘di ba. Siya iyong napakinggan ko kahapon kay Christian Esguerra. Pero, Ma’am, iyong mga political operators, iyong kunwari magbibigay ng mga sagot na hindi mo mapupunan, iyon, iyon iyong mga nakikita nating representatives doon sa iba. So, Ma’am, iyon nga, ikaw iyong tagapag-ugnay ng lahat. Tagabuo ng lahat. Ikaw iyong hand para magkaroon ng unity. Kung tatakbo ka, anong magiging papel mo? Kasi dalawa iyan, Ma’am, kung tatakbo ka anong magiging papel mo? Kung hindi ka tatakbo, ano iyong magiging papel mo rito? Ikaw pa rin iyong unifier, ‘di ba?

     

    VP LENI: Ako kasi, Noel, hindi ako conscious. Hindi… hindi sa akin mahalaga kung ano iyong papel ko, eh.

     

    NOEL FERRER: Oh. Galing.

     

    VP LENI: Ang sa akin, whether may papel ako wala, basta makakabuti sa atin lahat, doon tayo.

     

    NOEL FERRER: Okay.

     

    VP LENI: Kasi ang dami ko namang options, Noel. Ano ba iyong options ko? To run for President—

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: —8to run for Vice President again, kasi may mga offers na ganoon.

     

    NOEL FERRER: So, it’s an option, Ma’am? Running for Vice President, i-o-open mo. Ayaw na ayaw ‘yan ni Biboy ha?

     

    VP LENI: [laughter]

     

    NOEL FERRER: Ayaw ni Biboy niyan, ha. Iyong kaibigan natin binuko ko. Pero iyon parang—but you’re open?

     

    VP LENI: Ako, if that will spell unity, why not? Ako, ako—kasi, sa akin, Noel, bukas ako sa kahit ano basta magkaisa tayo.

     

    NOEL FERRER: Ang galing, ang galing. But running for Senator is not an option? Kasi ang daming tino-throw na ano, na possibilities for you.

     

    VP LENI: Sa akin, Noel, option siya. Pero kung tatanungin mo is it something that I want to do—

     

    NOEL FERRER: At this point. Oo, eh—

     

    VP LENI: Ang sagot ko, “no.” kasi I don’t think I will be good at it.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes. And another one, a local position.

     

    VP LENI: Ako, Noel, ever since naman, I’ve always been very open na tingin ko ang gusto kong trabaho, lokal .

     

    NOEL FERRER: And let people accept that, ano? Kasi iyong ibang mga supporters natin ini-impose nila kung ano ang gusto nila. Pero the thing here is, the call for unification ought to be greater than your personal ambition. so, iyon po.

     

    VP LENI: Sa akin kasi, Noel, halimbawa, mayroon din isang grupo na gusto akong mag-kandidato ng lokal. Ngayon, ako, I have always been very honest that it is something that is attractive to me. Iyon sinasabi ko.

     

    NOEL FERRER: And you’re not doing it because of Nonoy Andaya, ha?

     

    VP LENI: Ay, hindi naman, Noel.

     

    NOEL FERRER: Oo naman.

     

    VP LENI: Never naman natin ginawa for a particular person.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes.

     

    VP LENI: Ang sa akin lang, Noel, klaro naman sa mga kausap ko, kahit iyong mga nagpu-push na mag-run ako for a local position, na while it’s an option, hindi sya iyong priority ko kasi may responsibilidad ako dito.

     

    NOEL FERRER: Sa national. Yes, yes.

     

    VP LENI: ‘Di ba? Makaka-desisiyon lang ako kung mag-run ako for a local post, pag sigurado na ako na hindi ako mag-run for a national post.

     

    NOEL FERRER: That’s true. That’s true.

     

    VP LENI: Pero hindi ko gagawin, Noel, hindi ako magra-run for a national post kasi gusto ko ng local. Hindi ko iyon gagawin.

     

    NOEL FERRER: Ang galing. At least na-klaro iyan.

     

    VP LENI: Kasi may responsibility ako, Noel, eh.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: So, hindi na dito pinag-uusapan kung ano ang gusto ko. Hindi na dito pinag-uusapan kung ano ang convenient sa akin.

     

    NOEL FERRER: Galing.

     

    VP LENI: Kasi alam mo, Noel, kung ang mahalaga dito kung ano iyong gusto ko, matagal na akong umuwi sa amin.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes.

     

    VP LENI: Madali iyon, eh.

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: Hindi na ako nagpahintay this long kasi I could have decided. Huli kaming nag-usap—huli kaming nag-usap about it—

     

    NOEL FERRER: Lunes.

     

    VP LENI: —iyong grupo. Hindi, Noel—

     

    NOEL FERRER: Ah, okay, iyong sa lokal.

     

    VP LENI: Iyong nakausap ko sina Congressman Andaya, February pa iyon of 2021.

     

    NOEL FERRER: Oo nga, eh.

     

    VP LENI: So sa akin, Noel, kung iyon na iyong decision ko, bakit ko patatagalin until now?

     

    NOEL FERRER: That’s true. That’s true.

     

    VP LENI: Ang problema ko, Noel, ito iyong aking ine-explain sa mga kausap ko. Vice President kasi ako.

     

    NOEL FERRER: Yeah, may responsibilities—

     

    VP LENI: May mga responsibilities ako na hindi ko basta-bastang matatalikuran. So iyong sa akin, while it is always an option, Until now, hindi ko iyan mabibigyan ng—parang wala pa siyang space ngayon, dahil hindi ko pa naaayos iyong national.

     

    NOEL FERRER: That’s true. And it’s not indecision. It doesn’t depend on you. Iyon po iyong kailangan nating i-underscore, Ma’am, ‘di ba?

     

    VP LENI: Actually, Noel, to some extent, iyong indecision comes from the fact na marami kasing factors is not up to us, eh. Halimbawa, kung united na sana lahat, ang dali na lang sa akin para magsabi na, “Sige, hindi na ako, kayo na. Basta magkaisa kayo, uuwi na ako sa amin.”

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Pero ngayon, hindi ko siya magawa kasi hindi pa—

     

    NOEL FERRER: That’s true, that’s true.

     

    VP LENI: ‘Di ba?

     

    NOEL FERRER: Or… or, Ma’am, kung okay iyong numbers niyo, hindi ba, kung okay ang numbers niyo at tinayaan talaga ng mga tao earlier on, ‘di ba ang sarap—ang sarap ibaling sa iba iyong mga tao. “O, kasi ang baba ng numbers niya. Eh ano kaya ang ginawa ng mga tao noong ikaw iyong lupaypay sa mga—“ ‘Di ba? Hindi naman tumayo iyong mga tao para ipagtanggol ka. Ikaw mismo iyong humarap sa mga ganoon. So parang ako, can we depend on those people ngayon, lalo na, ano? Is that a consideration, too?

     

    VP LENI: Ako naman, Noel, maraming, maraming—parang sobrang—may mga layers kasi iyon, iyong sinabi mo. Totoo siya, pero maraming layers. Number one, hindi naman surveys iyong deciding factor for me. And nasasabi ko iyan kasi noong kumandidato ako for Congress, and kumandidato ako for VP, kulelat ako sa umpisa. So, while tinitingnan ko iyong numbers, hindi siya iyong magche-change ng decision ko.

     

    NOEL FERRER: Very good, at least you mentioned that. Pero, Ma’am, grabe iyong sipag n’yo ha? The past how many days, nag-guest ka sa mga vlogs. Ginawa mo ang lahat. ‘Di ba? Ako, nasaan ang mga Pilipino na nag-promise ng suporta? ‘Di ba? Ako, dapat mas maingay na. It’s really not on you. It’s on us. Kasi mas madaling mag-decide sana, ‘di ba?

     

    VP LENI: Hindi ko naman, Noel, bine-blame iyong mga tao, eh. Kasi, alam mo, iba na iyong panahon natin ngayon.

     

    NOEL FERRER: Maraming takot pa rin—

     

    VP LENI: Hindi lang. Kapag tiningnan mo,Noel, ang dependence natin sa social media, grabe na.

     

    NOEL FERRER: That’s true, that’s true.

     

    VP LENI: At ang nakakalungkot dito, kasi kung sino ang may pera, siya ang magdo-dominate sa social media.

     

    NOEL FERRER: That’s true. Ma’am, so number one, kunwari, numero. You were saying hindi ka doon solely nagbe-base?

     

    VP LENI: Hindi, Noel, kasi alam naman natin historically—historically, Noel, iyong mga nauuna naman—iyong mga nasa taas ng surveys sa umpisa—

     

    NOEL FERRER: Bumabagsak.

     

    VP LENI: Hindi naman iyon guarantee na hanggang eleksyon, ‘di ba?

     

    NOEL FERRER: That’s true, that’s true.

     

    VP LENI: Pero again, having said that—halimbawa, example ko lang, Noel, sabihin natin na bukas nag-decide na ako. “Sige, kakandidato ako kasi I think it’s to the best interest of the country.” Sabihin nating ganiyan. Maraming realities na kailangang harapin.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes.

     

    VP LENI: Ano iyong realities? Resources.

     

    NOEL FERRER: Ma’am, I’m going there. Sa resources, Ma’am, sinasabi ng mga tao, si Trillanes, Ma’am, si Sonny Trillanes nagsabi, “Oh, tutulungan ka namin sa resources.’” Maraming mangangako na ganiyan. Ma’am, hindi ka ganoon ka-confident sa resources vis a vis your other opponents or iyong mga nag-declare na ng candidacy na may malaking backing?

     

    VP LENI: Hindi ako confident, Noel.

     

    NOEL FERRER: Oo nga, wala ka ngang pambayad, Ma’am, doon sa recount, ‘di ba?

     

    VP LENI: Iyong sa akin, Noel, iyong resources—ako, may dalawang eleksyon na akong dinaanan na sarili ko. Iyong asawa ko, anim na eleksyon. So iyong reali— Hindi naman nakapikit ang mga mata ko sa realities.

     

    NOEL FERRER: That’s true, that’s true.

     

    VP LENI: Alam ko naman, Noel, iyong limitations. Ano na lang ang sinabi ko sa lahat kong magiging katunggali kung tumuloy ako? Iyon iyong number one. Ang number two, Noel, marami nagsasabi, “Kami ang bahala sa iyo.”

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: Ako, nagpapasalamat ako doon. And I think very sincere iyong pagkasabi noon.

     

    NOEL FERRER: Yes. At maraming kumpanya ang tumulong sa inyo sa COVID response. Maraming salamat doon, ‘di ba?

     

    VP LENI: Oo naman. Pero halimbawa, Noel, itong social media, alam natin na big money iyong ginagastos. ‘Di ba si Bongbong Marcos, nakita natin. Lahat na YouTube, TikTok. Malaking pera iyon, Noel.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: So ang tanong ko, papano natin mape-penetrate iyon na wala naman tayo ni katiting na—

     

    NOEL FERRER: At ngayon, ngayon talaga hindi ka makakapunta sa iba’t-ibang lugar because we’re in a pandemic, ano?

     

    VP LENI: Totoo.

     

    NOEL FERRER: Iyong access talaga, social media. Tama nga naman, isa iyon sa mga resources. Ma’am, ano pa iyong consideration sa resources?

     

    VP LENI: Una, kung kakandidato kasi ako, Noel, tingin ko, hindi puwedeng— Hindi puwede at saka hindi ko kaya na iyong traditional campaign.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Hindi ito, Noel, 2016 na may local officials na kakampi ako.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Kung tutuloy ako, ang kasama ko dito, Noel, ordinaryong mamamayan.

     

    NOEL FERRER: That’s true. Na baka wala pang access sa internet. Paano iyon?

     

    VP LENI: So ang sa akin, ang daming realities na kailangang harapin.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: So sinasabi ko nga, Noel, hindi naman sa ayaw ko. Parang ang sinasabi ng iba, “Takot ka lang.” Kailan naman ako natakot? At saka kailan naman ako hindi nag-take ng risks? All my life, nagte-take na ako ng risks, eh. Pero, having said that, iyon nga, hindi naman pikit iyong mata ko sa realities, eh.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes, yes. Ma’am, isa pang point. Iyong consideration mo ba, iyong party mo rin? Kasi we realized, kung tatakbo ka, your party should be beyond yellow, ano? It has to be a unifying party or a unifying course, more than just one party.

     

    VP LENI: Totoo iyon, kasi alam naman natin, Noel, kung papaano na-demonize…

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: Kung papaano na-demonize iyong Liberal Party, kung papaano na-demonize iyong mga “Dilawan.” Pero ako, Noel, never akong—never kong kinakahiya iyong partido. Kasi ito ang partido na nag-withstand ng maraming inflections in our history, na hindi siya fly by night na—

     

    NOEL FERRER: That’s true, na binabase sa prinsipyo, ‘di ba.

     

    VP LENI: Kaya sa akin… Para sa kin, kahit pa ang perception ng iba, liability ko iyong aking party, hindi ganoon ang tingin ko. Pero nag-a-agree ako sa iyo na it should be—

     

    NOEL FERRER: Beyond.

     

    VP LENI: It should be beyond the Liberal Party.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Kasi tingin ko nga, Noel, hindi puwedeng iyong laban ngayon, parti-partido.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Kasi iyong soul ng bansa natin iyong nakataya, eh.

     

    NOEL FERRER: Very good, very good. Ma’am, next. Pamilya naman. Kapag bumalik tayo sa pamilya, kumusta sila ngayon? Kung vehemently noong pagba-vice president mo, iyong sila ang major consideration, where do they stand now?

     

    VP LENI: Actually, sobrang kontra nila, Noel. Kasi—

     

    NOEL FERRER: Ah, hanggang ngayon? My god.

     

    VP LENI: Oo naman. Una, ni-re-remind nila ako na noong nag-VP ako, sinabi ko sa kanila na last na ito.

     

    NOEL FERRER: Ah, okay. Okay.

     

    VP LENI: Parang everytime kasi, Noel, halimbawa iyong pag-Congress ko, ang sabi ko lang sa kanila, “kailangan kong maging stand-in kasi nawala si Papa.” Noong nag-VP naman ako, sabi ko last na ito. So sa akin, Noel, naiintindihan ako ng mga anak ko, eh,  kasi mahal ako noon, eh. Nanay nila ako. Ang feeling nila lagi na grabe iyong trabaho ko, pero ang naging treatment sa akin ng—hindi lang ng admin kung hindi maraming, maraming mga—basta marami—hindi naging fair. Iyon iyong pagtingin nila. Tapos ang feeling nila, under-appreciated lahat ng ginawa. So para sa kanila, “bakit ka pa magpapakahirap diyan?” Parang sinasabi nila—kasi dalawang anak ko, Noel, natatrabaho na, ‘di ba? Sabi nila sa akin, “O, next year, graduate na si Jillian so hindi mo na kailangan magtrabaho. Kami na ang bubuhay sa iyo.”

     

    NOEL FERRER: Ang galing. Okay. Pero ano ang sagot mo sa kanila?

     

    VP LENI: Hindi ko kailangan sagutin, Noel, kasi alam mo, iyong mga anak ko, nabuhay iyan Mayor na iyong tatay nila.

     

    NOEL FERRER: Okay, okay.

     

    VP LENI: All their lives, alam nila na sa amin, while sila iyong pinaka importante sa amin, laging bayan muna bago sarili.

     

    NOEL FERRER: Ang galing. At klaro iyon, ano?

     

    VP LENI: Klaro iyon sa kanila. Klaro iyon sa kanila kaya noong nag-VP ako, Noel, grabe iyong iyakan ng mga anak ko. Pero pagkatapos ng iyak, nagkakampanya na sila.

     

    NOEL FERRER: [laughter] Baka ganoon ang mangyari ngayon pero hindi natin alam kung ano ang scenario. Ma’am, you said kanina, you’re really open to all the possibilities. Maging presidente? Oo.

     

    VP LENI: Yes.

     

    NOEL FERRER: Maging bise presidente kung kailangan for unification, yes?

     

    VP LENI: Sa akin, Noel, ika-clarify ko siguro iyong pag-VP.

     

    NOEL FERRER: Yes. Kasi, Ma’am, sabi ng iba, hindi puwede for re-election. Puwede—

     

    VP LENI: Puwede–

     

    NOEL FERRER: —pero…?

     

    VP LENI: Kung may choice, Noel, hindi na ako magvi-VP kasi VP na ako for six years.

     

    NOEL FERRER: And you've been the best Vice President. You have to say that, Ma’am. Grabe iyong binato sa iyo, pero you performed well despite the limited resources, iyong pambabatikos sa iyo. Salamat doon, Ma’am. At hindi mo ginamit iyon. Kasi wala tayong problema sa numbers or sa acceptance kung ginamit mo iyon sa pamumulitika. Pero hindi. Kita natin iyon.

     

    VP LENI: Sa akin, Noel, and I think na-express ko ito sa iba kong mga kasama, na siguro kung papapiliin ako, magsa-slide na lang ako na hindi ako kakandidato, tutulong na lang ako, or mag-run ako for VP? Mas preferred ko iyong tutulong na lang ako.

     

    NOEL FERRER: At iyong nakikita na ikaw iyong hand ng pagkakaisa.

     

    VP LENI: Pero sa akin lang, Noel, ang sabi ko lang sa kanila, pero kung kailangan iyon para magkaisa tayo, willing ako.

     

    NOEL FERRER: Ma’am, mga mensahe na lang. Unang una, mensahe sa mga nag-declare na. Kay Presidente Digong who said he’s running for VP. Mahirap iyong posisyon kasi posisyon ninyo iyan. Naranasan mo iyong pinakamahirap na na puwedeng maranasan ng VP. Ano po iyong masasabi o iyong comment mo sa pagtakbo niya bilang Vice President? Intention niya.

     

    VP LENI: Ako, sana—sa akin, Noel, pinangalagaan ko iyong opisina for six years. Sana iyong nakita ko na klase ng governing na ginawa niya as President, sana hindi ganoon kung siya ang maging vice president.

     

    NOEL FERRER: Ang ganda, ang ganda.

     

    VP LENI: Kasi, kami dito, Noel, I work as hard as iyong pinakamaliit na empleyado. Sayang naman. Sayang iyong aming sinimulan kung iyong magiging sunod na Vice President masyadong detached. Sayang, Noel. Sayang kasi pinagpaguran ko, hoping na iyong klase ng kultura dito ngayon, ito iyong legacy na maiiwan ko.

     

    NOEL FERRER: That’s true. At na-institutionalize niyo naman in a way iyong mga proseso niyo diyan.

     

    VP LENI: Actually, lahat, Noel. Lahat na-institutionalize. Pero alam kasi natin na—

     

    NOEL FERRER: Yes, iba. Iba.

     

    VP LENI: Ano, eh, nasa leader pa din, eh.

     

    NOEL FERRER: Yes. Yes, yes. Ma’am, message to Bongbong Marcos na ngayon ay na-draft bilang standard bearer at presidente ng KBL. Ano iyong puwede mong masabi doon?

     

    VP LENI: Ako kasi, Noel, wala akong mensahe sa kaniya, eh. Kasi una iyong propensity na magsinungaling, tingin ko hindi na iyon maaalis sa kaniya. So hindi ko na siya mapapakiusapan. Alam natin kung gaano niya nire-revise iyong history at marami siyang mga taong napapapaniwala. Kasalanan niya iyon doon sa mga taong napapapaniwala niya. Kasi sa akin, Noel, kung gagawa ka ng kasinungalingan, sino iyong biktima mo? Iyong biktima mo iyong naniwala sa iyo eh.

     

    NOEL FERRER: That’s true. That’s true. Ma’am, another message, someone who’s already declared his candidacy, si Yorme Isko Moreno. Ano iyong puwede mong mensahe sa kaniya?

     

    VP LENI: Ako— Ako, hindi lang siguro si Mayor Isko—

     

    NOEL FERRER: Mamaya na si Manny—

     

    VP LENI: Parehas lang kasi.

     

    NOEL FERRER: Okay. Game.

     

    VP LENI: Sa akin, umaasa pa din ako na bukas pa din sila. Na despite the declaration, sana huwag nila isara ang lines of communication, at hindi naman sila—kung may fear man na papagwin sila ng ayaw nila, hindi naman iyon.

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: Pakiusap ko lang naman na kung pwede lang pag-usapan. Kung puwede lang pag-usapan how best to move forward na with the interest of the country na iyon ang pinaka-primordial sa lahat.

     

    NOEL FERRER: Ma’am, sa kanilang dalawa, pareho pa rin silang nagre-reach out sa inyo, ano? At pareho silang nire-reach out niyo pa rin hanggang ngayon kahit nag-declare na po sila?

     

    VP LENI: Oo naman. Lately, nagkakausap pa din kami. Pa-minsan hindi kami, pero iyong mga teams namin.

     

    NOEL FERRER: Correct.

     

    VP LENI: Ano naman, sa akin naman, I can work with both of them. Alam nila iyon.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes. Sinabi rin naman nila, Ma’am.

     

    VP LENI: Wala naman kaming—kaming tatlo, at least ako, from my point of view, wala akong problema sa kanilang dalawa.

     

    NOEL FERRER: Wala ka daw dinemand. Iyon ang maganda doon. Ma’am, pero may statement kasi kanina kay Karen Davila si Isko, si Yorme Isko na sinabi niya, hindi daw siya magchu-chubibo ng mga desisyon. And puwedeng sagutin na, “ay, hindi naman kasi ito laro,” ‘di ba? Parang kailangan talaga mas may malaking plano. So, anong masasabi ninyo na he’s not about to change his decision already, is that it?

     

    VP LENI: Ako, hindi, I can’t speak for him naman. Pero ako naman—ako naman, iyong lahat naman ng pag-uusap, kasi marami kaming pag-uusap, iyong lahat naman ng pag-uusap namin, Noel, ano naman, I think na pareho naman kaming naging open about kung ano iyong pakiramdam namin about many things. Iyong sa akin, kahit noong wala pa ito, we worked well with Mayor Isko sa aming Vaccine Express.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes.

     

    VP LENI: Sa amin, ngayon-ngayon lang kami nagkakilala pero okay naman kami sa bawat isa. Wala kaming problema among us. So, sa akin lang, Noel, mas… mas ano lang, ang iniisip ko lang talaga—

     

    NOEL FERRER: Big picture.

     

    VP LENI: Ako, I can support both Mayor Isko and Senator Manny kapag iyon ang makakabuti sa bansa. Iyong sa akin lang, marami lang mga issues na mahalaga sa akin. Halimbawa, iyong issue ni Bongbong Marcos, mahalaga iyon sa akin.

     

    NOEL FERRER: Yes, yes, yes.

     

    VP LENI: Iyong issue ng korapsyon, mahalaga iyon sa akin.

     

    NOEL FERRER: Na nasa Senado ngayon.

     

    VP LENI: Ito, sinabi ko ito I think both kay Mayor Isko at saka kay Senator Manny, or kay Mayor Isko ko lang nasabi na iyong pegdedesisiyon ko, kadikit doon iyong mga agenda ng mga sektor.

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: Sinabi ko sa kanila na from the start of my political career, dala ko iyong advocacies ng mga iba’t ibang sektor—mga magsasaka, mga mangingisda, mga laboreres, mga kababaihan, dala ko iyong urban poor, indigenous peoples. And sinabi ko nga na, “kung susuporta ako sa iyo, magko-commit ka ba?”

     

    NOEL FERRER: Iyan. Ang galing, ano? Kasi hindi siya rhetoric. Hindi siya empty promise, ano?

     

    VP LENI: At saka ano kasi, Noel, ang pagdesisyon ko, hindi naman for myself, eh.

     

    NOEL FERRER: That’s true. You represent sectors, yeah.

     

    VP LENI: Hindi naman puwede na nag-volunteer ako sa iyo pero hindi ko dala, iyong mga, ‘di ba, ang mga pinaniniwalaan ko. Hindi naman iyon ganoon. And in fairness naman kay Mayor Isko, Noel, sabi niya, hindi siya masyadong familiar doon sa issues, pero willing naman siya to listen. Willing to listen siya. Tinanong ko pa nga siya, kung nagkataon na mayroon na tayong desisyon, kung willing to meet. In fairness to him, ano siya, bukas naman siya. And I would think kahit si Senator Manny, ganoon din.

     

    NOEL FERRER: Yes.

     

    VP LENI: Si Senator Manny, ano naman iyon, eh, iyong puso naman noon, para sa mahihirap. So sa akin—

     

    NOEL FERRER: At grabe din iyong faith, ano?

     

    8VP LENI: Oo.

     

    NOEL FERRER: Iyon iyon.

     

    VP LENI: Si Senator Manny, dama mo iyong pagiging mabuting tao. So sa akin, I have only good words sa mga pag-uusap namin. Of course, iyong detalye noon, hindi ko puwede i-divulge parang in deference to them. Pero I can honestly say na the mere fact na pumayag silang kausapin ako was enough proof na bukas naman sila maghanap ng daan for unity. And iyon lang, ano na iyon, enough hope na sa akin.

     

    NOEL FERRER: So hindi pa po nagba-bog down iyong unity talks?

     

    VP LENI: Depende kasi kung ano ang tingin mo, Noel, eh. Marami akong kasama—Marami kaming kasama na feeling nila na-bog down na pero sa akin, hindi pa.

     

    NOEL FERRER: Buti naman.

     

    VP LENI: Hanggang may handa pang makipag-usap, tuloy-tuloy pa din.

     

    NOEL FERRER: Kakapit kami doon, Ma’am. I’ll just read the things that we prepared, kami nina Jason and Biboy, ano. “‘Tatakbo ba si Leni?’ na yata ang top message sa phone namin. Bago matulog o pagkagising, sure na may kaibigan, katrabaho o kapamilya na magtatanong niyan. Ang totoo, hindi namin alam. But we really hope she does. Others have bigger war chests and better political alliances, but we believe she is a good choice. The best choice for us. And I always say this because she is an extension of our excellence, compassion and goodwill. But Leni Robredo does not owe us a national run. What she owes us is the best formula to make sure na ang susunod na administrasyon ay walang Marcos or Duterete. Maayos na gobyerno ang dapat ipanalo, hindi iisang tao o pamilya. In fact, transparent siya mula sa simula that the victory may or may not include her in the picture. But we collectively need to win. Nakakaiyak lang. For us to win, we should unite. Iyan ang ipinagmamalaking panawagan niya sa lahat. Kaya nakikipag-usap pa sa iba, kasi hindi tayo mananalo kung tayo-tayo lang. Hindi makikipag-uanahan.”

     

    Ma’am, kaya nga hihintayin namin until last day of filing. Basta hihintayin namin talaga.

     

    “Hindi nakikipagbalyahan sa puder. Mas mahalaga makipag-usap pa sa lahat hangga’t mayroon pang gustong kumausap. At this point, marami tayong hindi nakikita. Ang trabaho natin is to hold the fort wherever we were and as long as we can. Hanggang hindi sinasabi ni Ma’am Leni na hindi siya tutuloy, posibilidad ang pagtakbo. Figures pressuring her to decide and declare here and now, promising to fill the leadership void where there is none, are just noise. Mababa raw ang numero niya. Nasaan tayo noong para pataasin iyon at ipagtanggol siya kung kabi-kabila ang banat sa kaniya ng iba’t-ibang puwersa. The absence of a declaration is not indecision, at iyan ang napatunayan natin sa pag-uusap. It is careful and tactical planning. It is a manifestation of the highest sense of duty. Exciting mag-declare. Actually, nami-miss natin iyan. Exciting tumakbo, Ma’am. Pero kung naniniwala tayong buhay at kinabukasan ang nakataya sa 2022, hindi puwedeng lumaban nang walang plano, na bugso-bugso lang. Na idadaan sa memorize ng punchline at script sa mga tanong ukol sa problema ng bansa. Parang hindi naman natin kilala si Ma’am. All her programs work dahil pinakamataas, pinakamalalim, pinaka-maingat na pagpaplano ang nagawa. That’s your process and strength, Ma’am, and what you’ve been doing the entire time.” Then there’s this, Ma’am, paano ito ninyo sasagutin mamaya? “Pero nag-declare na iyong iba. Dapat ikaw na ang mag-declare kasi nawawala na ang supporters niyo, lumilipat na sa iba.” May comment na ganoon, Ma’am. “Ang sagot namin, it speaks more of the character of the other person. How brittle is their support that they break so easily? How weak is their trust to abandon you at a time like this. Mas kailangan niyo ng disiplina ng reflection.” Mahirap iyon ha, disiplina ng reflection at introspection. “It’s a different kind of strength to look at a situation with sobriety. Hindi mahina iyong puso ni Ma’am, kung kilala natin siya. Nag-ICAD chair nga siya when everyone said, huwag. Ang dami niyang ginawang mahihirap na desisyon at ilang beses niya tayong inilaban. Wala na siyang dapat patunayan sa atin, pero tayo, marami. I know she’s putting much thought with everything. We trust her with her decision-making process. We trust her with our future. We believe her when she says she doesn’t take our trust lightly. Whether or not she runs, I know her decision will come from a point of selflessness. Kung pang-sarili lang, uulitin ko Ma’am ang sinabi, eh ‘di nag-declare ka na noon pa. Ginamit mo na sana iyong limang taon mo para mangampanya, pero hindi ka ganoon. Hindi sarili ang iniisip mo, kung hindi bayan. Tayo ba? So basta ano man ang maging desisyon niyo nandito kami naka-suporta.”

     

    Ma’am, your message now to your—not only to your supporters but to the Filipinos waiting for the decision.

     

    VP LENI: Noel, ang sa akin lang, maraming salamat. Maraming salamat. Pero sa akin lang, if it’s any consolation, iyong mga anak ko, iyon din iyong kuwento sa akin. Wala na kaming natatanggap na ibang message form our friends, mula umaga hanggang gabi, ang tanong: “Tatakbo ka ba?” Pero sabi nila, “papaano namin iyon masasagot na alam namin na ikaw mismo, hindi mo alam?” So talagang walang sagot. So ang gusto ko lang sabihin, hindi po ako nagatatago na may desisyon na ako pero hindi ko pa sinasabi. Kapag sinabi kong wala pa akong desisyon, iyon po iyong totoo. Pero ang hihingiin ko na lang siguro sa inyo, samahan ninyo akong mag-dasal. Na i-lead tayo sa pagdedesisyon na siya iyong pinakamabuti para sa bansa natin.

     

    NOEL FERRER: Ma’am, isa pa ha, iyong message niyo po sa COMELEC at sa mga tao tungkol sa registration. Kasi I think mas bukas na sila ngayon sa extension. You know, my 81-year-old mom went to Robinson’s Magnolia to register. Iyan na po ang ambag niya habang hinihintay ang magiging desisyon ninyo, Ma’am. Nandoon siya talaga. Parang a lot of people wanting to line up. Sinabi niya, “Ito ang ambag ko ngayon, iyong mag-ano.” Ano po ang masasabi ninyo?

     

    VP LENI: Actually, sa akin, Noel, mas pakiusap. Mas pakiusap sa COMELEC. Kasi ako, naiintindihan ko naman iyong COMELEC, eh. Iyong COMELEC kasi is also working under deadline. Digitized na iyong lahat, kailangan nilang mag-print ng ballots. Pero iyong sa akin, parati kong sinasabi sa staff ko, Noel, at galing ito kay Father Ferriols—

     

    NOEL FERRER: 40th day niya ngayon.

     

    VP LENI: 40th day! Na, “huwag tanungin kung mahirap. Ang tanungin, kung mahalaga.”

     

    NOEL FERRER: That’s true.

     

    VP LENI: So iyong sa akin, nakikita natin the long lines sa mga registration centers. Ang iba, before the break of dawn, pumipila na. Mayroong mga quota in a day, mayroong mga hindi umaabot sa quota. So obviously, maraming gustong mag-exercise ng kanilang right to suffrage. Na sana hindi sila ma-disenfranchise because of the deadline.

     

    NOEL FERRER: Ang galing, sana aksyunan iyon agad, Ma’am.

     

    VP LENI: Kung anong magiging mahirap. Halimbawa, kung magdadagdag ba nito, kailangan natin mag-double time sa iba nating tasks? Mag-double time na lang tayo. Kailangan ba mag-hire? Mag-surge hire? Para lang mahabol iyon. Mag-surge hire na lang tayo. Pero sana lang walang ma-disenfranchise.

     

    NOEL FERRER: That’s true. So, Ma’am, maraming salamat. So talagang dasal iyong  hiling ninyo sa amin.

     

    VP LENI: Wala nang iba.

     

    NOEL FERRER: Dasal at pang-unawa, ano. Ma’am, nandiyan na po ang next guest namin baka gusto ninyong batiin, si Senator Chel Diokno.

     

    VP LENI: Oo, nakita ko nga. Alam mo—alam mo, Noel, alam ito ng maraming tao, kami ng mga anak ko, avid fans kami ni Chel. Hi, Dean Chel!

     

    CHEL DIOKNO: Hi, Ma’am!

     

    VP LENI: Ito iyong tao na sobrang saludo tayo. Saludo sa husay, saludo sa katinuan, saludo sa pagmamahal sa bayan. So sa amin, Noel, iyong mga anak ko nagfa-fangirl lagi kay Dean Chel kapag nakikita siya, eh.

     

    NOEL FERRER: Totoo iyon. Kasalanan na natin kapag hindi siya nanalo. Kapag hindi siya naluklok sa—sabi ko nga, Ma’am, ‘di ba, kung iyong doktor kailangan natin kapag may sakit tayo, iyong guro kailangan natin sa edukasyon, sa Senado kailangan natin may alam sa batas.

     

    VP LENI: Totoo iyon. At sa tingin ko, Noel, iyong hindi lang alam sa batas, eh.

     

    NOEL FERRER: Tumutulong sa iba. Iyon si Dean Chel talaga, eh.

     

    VP LENI: At saka si Dean Chel is no stranger to struggle, eh. Alam naman natin, Noel, na kapag ang tao dumaan sa struggle, iyon talaga iyong nagbi-build ng kaniyang character. And si Dean Chel ang pinagdaanan ng kanilang pamilya ay hindi matatawaran. So kapag nagsalita siya makikinig tayo kasi alam natin iyong pinanggalingan niya. Kaya ito talaga, Noel, ito iyong kasalanan na kapag hindi pa natin tinulungan.

     

    NOEL FERRER: Totoo iyon. Ma’am, ayon, maraming salamat at kasama niyo kami sa pagdadasal. Alam mo iyan.

     

    VP LENI: Maraming salamat. Maraming salamat, Noel! Hi, Dean Chel!

     

    CHEL DIOKNO: Hello, Ma’am!

     

    NOEL FERRER: Next on Level Up, we have the person we’ve been talking about, si Dean Chel Diokno dito po sa Level Up. Thank you, Ma’am! Thank you po.

     

     

     

     

    - 30 -

    Posted in Transcripts on Sep 24, 2021