This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    Kamustahan with Leni: Bataan, Zambales, and Olongapo

    Kamustahan with Leni: Bataan, Zambales, and Olongapo

    [START 18:04]

    VP LENI: Maraming salamat. Maraming salamat Councilor Maya. Maraming salamat sa inyong lahat Jhay M, Johann. Maraming salamat sa lahat na kasama natin kahit virtual lang. Kanina tinitingnan ko ‘yung mga, ‘yung mga ano to– ‘yung mga pictures parang magkakasama na din tayong personal.

    Pero nagpapasalamat ako na nabigyan ako ng pagkakataon ngayong hapon na makasama kayo. Alam niyo ilang beses ko nang plinano, parang nagsimula akong December, nakaplano na sana ‘yung bisita ko diyan sa inyo sa Olongapo, sa Bataan, sa Zambales. Nakaplano na ng December, December na-push dahil nag-typhoon Odette. Nilagay natin ng January kaya lang nagkaroon ng surge so na-postpone na naman, pero mas lalo tayong na-eexcite. Mas lalo tayong na-eexcite kasi kahit hindi ako nakakapunta diyan, nakikita ko 'yung lahat ng ginagawa niyo.

    Meron kaming thread– meron kaming thread sa Telegram na 'yung lahat ng mga initiatives, ng lahat na mga groups na nagsusuporta sa atin, ina-update tayo araw-araw. Kaya ako naman ay sobrang namamangha ako, na kahit hindi pa ako pumupunta diyan ngayong kandidato na ako, grabe na 'yung ginagawa niyong activities, grabe na 'yung ginagawa niyong mga initiatives. So, kami ni Senator Kiko ay nagpapasalamat kami sa inyo.

    Pero siguro medyo ibahin lang natin kasi nakalagay naman ano lang di ba chikahan lang tayo, kamustahan, mas casual. Siguro ilagay lang– parang i-situate lang natin 'yung usapin pagdating sa eleksyon kasi I am sure mag-aagree kayo sa akin na kakaiba 'yung eleksyon na ito. Di ba, kakaiba 'yung eleksyon na to. Ako, pangatlong eleksyon ko na to as a candidate. Bago nito, ilang election ba 'yung asawa ko? Anim? Naka-anim na eleksyon 'yung asawa ko kasi kumakandidato siya as Mayor. Pero first time, sa lahat ng eleksyon na pinagdaanan ko mula 1988, ngayon ko lang nakita yung klase ng volunteers na meron tayo.

    Ito yung klase ng volunteers– kasi during elections may mga volunteers naman di ba, pero kadalasan ‘yung mga volunteers naghihintay sila. Naghihintay sila sa kandidato kung ano 'yung ipapagawa sa kanila. Naghihintay sila na parang direksyon, pero ito kakaiba kasi baliktad. Alam niyo naman na very late tayo– very late tayo nagdesisyon, pero as soon as nag-decide tayo and nag-announce, 'yung mga volunteers ready na.

    Gusto ko sabihin first day pa lang, October 7, talagang 'yung nakita namin na outpouring of support ng mga volunteers, grabe. And hindi ito 'yung passive na support, hindi ito 'yung static na support, ito 'yung support na sobrang proactive, na hindi na naghihintay sa amin. Gumagawa na ng mga sariling initiative, kanina pinapanood ko yung mga videos ninyo. Ga– gaya ni Councilor, nakakaiyak din. Nakakaiyak na tingnan na ramdam. Ako, parang tagos sa puso 'yung kahit pangalan ko 'yung naririnig ko, tagos sa puso ‘yung pag-unawa o pag-intindi, na hindi na lang ako ang 'yung pinapakipaglaban natin dito pero ‘yung buong bansa natin.

    Ako tingin ko, kaya grabe 'yung passion ng mga volunteers ngayon kasi naiintindihan natin what is at stake. Pag sinabi kong naiintindihan what is at stake, ito 'yung eleksyon na hindi naman ito laban lang between sa akin saka ni Marcos o between kay Senator Kiko saka si Duterte. Hindi ito simpleng ganoon eh pero klaro kasi 'yung battle lines di ba. Klaro 'yung battle lines. Iba 'yung mga paniniwala namin, ibang klaseng governance 'yung aming in-ooffer, ibang klaseng 'yung aming pulitika.

    So siguro hayaan niyo lang ako– hindi ko masyadong papakihabaan kasi alam kong kulang ng time pero hayaan niyo lang ako i-kwento ano bang klase ng pulitika 'yung pinapaniwalaan natin. Alam mo pag binabasa natin 'yung mga– mga comments ng mga kababayan natin, ang tingin talaga sa pulitika natin napakasama. Di ba masasama 'yung mga pulitiko, masama 'yung pulitika, pag sinabi mong pulitiko ka, parang ang tingin na kaagad sayo kurakot, ang tingin na sa iyo hindi ka mabuting tao.

    Ako baliktad. While– while nagbigyan ng masamang mukha 'yung pulitika, parang isa sa mga misyon na gusto naming gawin ni Senator Kiko, ipakita sa tao kasama inyo na ang pulitika doesn’t have to be necessarily bad, na ang pulitika kaya nating baguhin. Pero mababago lang 'yung pulitika kung 'yung tao mismo magde-demand ng pagbabago. Kasi pa minsan, parang chicken and egg thing siya. Halimbawa, ito na-kwento ko na to sa ibang mga pagpupulong. Ano ba yung very traditional na relationship ng constituents saka ng pulitiko?

    [23:20]

    Constituent ako, kailangan ko ng tulong kasi may namatay akong family member, wala akong pampalibing. Saan ako pupunta? Lalapit ako kay Mayor? Lalapit ako kay Congressman? Lalapit ako kay Governor? Hihingi ako ng tulong ng pampalibing. Tutulungan ako ni Mayor, tutulungan ako ni Cong., tutulungan ako ni Governor, may utang na loob na ako, di ba?

    Merong– merong mga pagkakataon na dahil sabihin natin na ako– ako, supporter ako ni Mayor. Madali akong makalapit– madali akong makalapit kasi supporter ako, 'yung mga kailangan ko aasikasuhin. Halimbawa– halimbawa women’s group ako sa isang lugar. Halimbawa dito sa amin sa Naga, women's group ako, may gusto kaming gawing activity pero wala naman kaming pondo. Anong gagawin namin? Lalapit kami kay Mayor. Hihingi kami ng tulong. So, pag tinulungan kami ni Mayor, may utang na loob na tayo kay Mayor. 'Yun 'yung patronage politics, di ba?

    Ang patronage politics dinadaan tayo sa pag– di ba pag pina–patronize mo 'yung isang tao ginagawa mo 'yung isang bagay na ikaka– ikaka– ikakasaya mo. So, para sa akin, dapat 'yung pulitika hindi ganyan.

    Dapat para sa akin, 'yung pulitika saka governance, hindi na tayo kailangang humingi kasi yung pangangailangan natin, nandiyan na. Sinagot na. Pero papaano mangyayari ‘yung pagsagot? Kanina si Sir, ay nag– nagsalita kanina. Kinukuwento niya 'yung ano to– pag-interface ko with the teachers sa Bataan.

    Ganoon na klase. Para sa akin, kung ako ay public servant, kailangang gumugugol ako ng maraming panahon para makinig. 'Yung nakakakilala sa akin dito alam na ako ayoko ng mga program. Ayoko noong mga event na pormal. Ang gusto ko sa araw-araw na pagpunta ko sa communities, pupunta ko walang event. Hindi nila alam na pupunta ako. Basta lang ako pupunta. Tatambay ako sa barangay hall, kung saang kanto, sa bahay ng kung sino, makikipagkwentuhan ako. Ganyan 'yung idea ko ng listening.

    Hindi yung listening na naka-program, na meron ng naka-assign, o ikaw yung magtatanong, tapos paminsan mapupulis pa 'yung sasabihin. So, para sa akin, pag ang public servant, naglalaan talaga ng oras para makinig, 'yung mga programang inilalatag niya ay responsive sa pagangailangan kasi alam niya eh, ramdam niya.

    Pero pag hindi kasi gusto 'yung ginagawa, napipilitan ka lang dahil eleksyon, hindi ka magiging consistent. Nakikita natin yan, nakikita natin 'yan pag mag-eeleksyon na ang daming masisipag nang mga public officials pero pag walang okasyon, bihira mong makita. ‘Yung sa akin, yung consistency sa ginagagawa, 'yun 'yung pagpapakita kung asan talaga 'yung puso mo.

    So, sa akin, bakit– bakit ko to kinukuwento sa inyo? Kasi 'yung 2022 elections is about this. Anong klaseng public service saka anong klaseng governance ang in-ooffer namin ni Senator Kiko. Ako, if you ask me, ang in-ooffer namin isang klaseng governance na ang pananaw namin katuwang namin 'yung mga tao sa pag-govern.

    Hindi 'yung ako 'yung lider tapos kayo 'yung beneficiary ng mga programa. Hindi 'yun. Para sa akin, kung ako bigyan ng pagkakataon, sisiguraduhin kong may mekanismo ang lahat para yung boses nila napapakinggan. Nakaka– nakikilahok sila directly sa governance. Kasi nakakatulong ito sa klase ng mga– ng mga programang inihahain.

    Lagi ko itong sinasabi na pag katuwang natin 'yung tao, ang tao hindi siya considered na beneficiary ng program, pero considered siya na partner in development dahil kabahagi siya every step of the way. Ito yung in-ooffer namin na klase ng pulitika.

    Pangatlong eleksyon ko na 'to. Lahat ng eleksyon ko wala akong pera. Noong kumakandidato ako for Congress sa amin sa Camarines Sur, kalaban ko isang napakalakas na political family na matagal nang nasa posisyon 1978 pa. Wala akong kaperapera. Hindi ako maka-mount ni isang rally. 'Yung kalaban ko ang bongga ng kanyang mga celebrations. Halos lahat ng local officials kakampi niya. Kakaunti lang yung naglakas ng loob kumampi sa akin. Pero at the end of the day landslide yung panalo ko. Bakit?

    Totoong mahalaga yung pera sa eleksyon, pero ako ang lesson ko mas pinapahalagahan ng tao 'yung nakakausap ka niya. Mas pinapahalagahan ng tao na ‘yung access niya sa iyo ay madali lang kaysa bibigyan siya ng pera. Para sa akin mataas ‘yung pagtingin ko na yung mga tao pinapahalagahan– ‘pag given the choice ng kabutihan o kasamaan, lagi niyang pipiliin 'yung kabutihan.

    [28:47]

    So, having said that, alam natin na marami tayong mga kababayan ang sobrang galit sa atin, sobrang paniniwala sa ibang mga kandidato. Huwag natin silang awayin. Huwag natin silang awayin kasi kadalasan kaya ganoon 'yung kanilang desisyon dahil ang information na nakakarating sa kanila ay iba. Ito ‘yung age ng disinformation. Ito ‘yung age ng fake news.

    So, from now meron na lang tayong 100 days before the elections. Meron tayong 100 days para mag-reach out, para mag-reach out, ipakilala kung sino 'yung mga kandidato natin, kumbinsihin ‘yung mga hindi pa kumbinsido. Kasi ako ang paniniwala ko 'yung tao, bigyan lang siya ng opportunity na malaman kung ano ang katotohanan, magdedesisyon siya ng tama.

    So, ‘yung sa akin, wala tayong much time, malapit na ‘yung eleksyon, ano pa tayo, hindi pa tayo nangunguna sa survey. Pero sabi nga ni Senator Kiko kanina, throughout our history 'yung lahat ng nangunguna at this time hindi naman nananalo. So, ‘yung sa akin, kahit hindi tayo nangunguna sa survey, dapat malakas 'yung loob natin.

    Noong ako ay kumakandidato bilang Vice President at this time ng eleksyon, January, pang-apat pa ako. Nag-umpisa akong pang-anim out of six candidates. By January, pang-apat na ako. Pero noong dumating 'yung May, ako ‘yung nagwagi. So para sa akin na sa ating kamay lahat. Nasa aming– nasa ating kamay lahat. Dapat malakas 'yung loob natin kasi wala tayong ginagawang mali.

    Dapat malakas 'yung loob natin kasi ang pinaglalaban natin dito nasa tama. Dapat hindi tayo pinapanghinaan ng loob. Kaya sa akin napakahirap nung five and a half years ko as Vice President pero alam ko, alam ko na pinaglalaban ko kabutihan lang kaya malakas 'yung loob kong harapin kung ano man 'yung mga kahirapan na dumadating sa akin.

    So, ngayon excited ako. Excited ako to be campaigning alongside all of you. Nagpapasalamat ako sa lahat ng ginagawa ninyo, hindi lang para sa akin pero para sa bayan natin. Sana sipagan pa natin lalo. Pupunta kami diyan ni Senator Kiko. Excited ako ma-meet kayo lahat in person.

    Pumupunta-punta na din ako sa mga lugar ninyo all throughout my term as Vice President. Nagbaba- meron kaming mga programa sa iba't ibang bahagi ng lalawigan saka mga bayan ninyo, pero ngayon na presidential candidate na ako, excited akong pumunta dahil marami na akong pictures niyong nakikita.

    Marami na akong napapanood na mga videos na ginagawa ninyo. Ngayon lang tinitignan ko meron kayong mga– meron kayong mga assemblies, parang watching party na di ba next best thing ito. Ang best thing sana magkakasama tayo pero hopefully, matapos na ang surge para personal na bumisita kami ni Senator Kiko sa inyo.

    Parati ko pong pinapakiusap 'yung pagpili po kay Senator Kiko ay dumaan tayo sa proseso. Sabi ko nga po kay Senator Kiko siya 'yung aking palagay na pinakamabuti kong maging Vice President.

    Sabi ko, “Senator Kiko, kung umayaw ka tatakbo na lang ako na walang Vice President,” dahil alam ko po na si Senator Kiko 'yung klase ng pulitiko at saka public servant na nagsasalamin ng lahat ng mga paniniwala at aspirations natin. Simpleng tao, napakatagal nang naninilbihan pero ganyan pa din kabait at simple at hindi nawawala ‘yung values na daladala niya na noong siya ay nag-umpisa.

    So, sa akin po, I am very honored to be fighting this fight with all of you. Magkitakita po tayo– sa ngayon po mag-iingat po kayo. Hindi ko po alam kung ilan 'yung cases diyan sa inyo. Kami po sa Metro Manila ay medyo nag-grabe. Pareho po kami ni Senator Kiko na-expose at nag-quarantine. Ngayon po okay na kami, out of quarantine na, pero I hope all of you will be safe.

    So, maraming maraming salamat po sa pagmamahal, sa sakripisyo, sa pagsuporta. So, magkitakita po tayo, ingat po kayong lahat.

    [33:33]

    JOHANN MULLER: Yes, maraming, maraming salamat po VP Leni. Ayan VP? Ready na po ba kayo sa ating pong question and answer?

    VP LENI: Yes, sige.

    JOHANN MULLER: Opo, bali VP bago po tayo mag-proceed sa Q&A, meron po muna akong pick-up line para sayo. Okay lang po ba VP?

    VP LENI: [Laughter] Sige, sige.

    JOHANN MULLER: Okay, sasabihin niyo lang po VP, "Bakit?" Okay, bakit, ‘yun lang po ha. Okay. VP Leni, kandidato ka ba?

    VP LENI: Bakit?

    JOHANN MULLER: Boto kasi ang mga magulang ko sayo! Ayieee! [Laughter]

    VP LENI: (Laughter)

    JOHANN MULLER: Okay!

    JHAY ASIA: Partner, hello po VP Leni wala akong entry kasi, to be honest na-speechless ako kay VP Leni Robredo. Grabe. Maraming maraming salamat po VP Leni for sharing your time with us and partner bonggang bongga, bentang benta ang pick up line mo kay VP Leni.

    JOHANN MULLER: Wow!

    JHAY ASIA: So with that I think, pupunta tayo sa next segment para mas masulit natin ‘yung oras natin with Vice President, I mean ang susunod na magiging pangulo ng Pilipinas. We have Ma’am Leni Robredo.

    JOHANN MULLER: Ayan so katulad nga po ng sinabi po namin kanina VP, ayan hindi po rito nagtatapos dahil meron po tayong mga kasamang kakampinks na nais pong magtanong sa inyo patungkol sa ilang mga issues ng lipunan na very relevant today.

    VP LENI: Okay. Sige lang.

    JHAY ASIA: And para- wow! I love the spirit coming from our VP. Kaya naman po para po sa unang question, Vice President Leni kasama po natin ang IP Chieftain ng Community of Aeta sa Botolan, Zambales, si Ma'am Fe Dumulot.

    Hello po ma'am Fe and kasama po natin ngayon si VP Leni Robredo.

    VP LENI: Hi Ma'am Fe.

    MAAM FE: Hello po. [34:30-34:35 inaudible]

    VP LENI: Hi Ma’am Fe! [34:36-34:46 inaudible] [Audio feedback]

    VP LENI: Nag-aano yata, nag–

    JOHANN MULLER: Ayan meron lang po tayong technical problem at this point, ayan check natin. Siguro ganyan ang nagagawa ng mga excited makausap ang ating Vice President. Ayan na po si Chieftain Fe Dumulot.

    MAAM FE: Sige po, magandang hapon po ulit Vice. Meron po akong katanungan patungkol po ito sa mga katutubo at sa buong Pilipinas po hindi lang sa amin sa lakas kundi sa buong katutubo po ng Pilipinas.

    Marami nang administrasyon po ang nagdaan at nangako sa amin na magpapaunlad pero hanggang sa ngayon po ay mabagal pa rin ang aming pag-unlad bilang mga katutubo. Ngayon po, paano magiging iba ang iyong administrasyon bilang kayo ang maging pangulo ng ating bansang Pilipinas gaya ng nararamdaman naming pagbabago lalo na sa aming kalagayan bilang mga katutubong Pilipino sa Pilipinas?

    VP LENI: Ayan Ma'am Fe, magandang hapon sa iyo, ay yun– siguro ang pinaka-iba bago ko sabihin yung programa natin para sa IP Community, ang pinaka-iba siguro Ma'am fe hindi ako nakikinig lang sa mga report ng mga opisina. Ganoon yung klase ng aking leadership. Ako mismo yung nakikisusap, ako mismo yung bumababa on the ground.

    [37:29]

    Noong ako po ay abogado pa sa SALIGAN, 'yun po 'yung trabaho ko bago ako nag-pulitiko, noong buhay pa 'yung asawa ko, abogado po ako sa SALIGAN, gusto pong sabihin ng SALIGAN Sentro ng Alternatibong Lingap Panlegal, ang inaabogaduhan po namin 'yung mga sektor na mga mangingisda, mga magsasaka, mga kababaihan, kabahagi po noon 'yung IP community. Kaya po malaki 'yung, marami 'yung aking engagement with the IP community at kahit papaano, naiintindihan ko kung ano 'yung mga kahirapan na pinagdadaanan.

    Dadaanan lang po natin, matagal na po nating itinataguyod ang proteksyon at empowerment ng mga IPs at sa atin pong administrasyon, titiyakin natin na may boses ang mga katutubo sa gobyerno at nabibigyan ng kakayahan na magpasya para sa sarili.

    Pag sinabi ko pong magkaroon ng boses, sisiguraduhin po natin na institutionalized 'yung mekanismo na hindi lang– pag minsan po kasi marami 'yung sinasabi 'yung kinunsulta pero once lang kinausap tapos wala na. Hindi– hindi honest 'yung consultation na nagawa.

    'Yung para po sa kin gusto ko pong i-institutionalize 'yung pagkakaroon ng People's Councils na halimbawa sa mga usapin tungkol sa environment, sa mga usapin tungkol sa agriculture, sa mining, sa reforestation, basta naa– naaapektuhan ang sektor ninyo, parati po kayong me– hindi lang kukunsultahin pero merong mekanismo kung saan 'yung boses niyo ay– institutionalized yung pakikinig. 'Yun 'yung number one.

    'Yung number two, isasama at pagtitibayin po natin 'yung Ancestral Domain Sustainable Development Protection Plan na ito ay maging bahagi na siya– hindi ko po alam kung kilala niyo si former Congressman Teddy Baguilat, siya po 'yung– siya 'yung ating isa sa mga senatorial candidates. Nasa Congress po ako, siya 'yung aming chairman sa IP committee.

    Ito pong Ancestral Domain Sustainable Development Protection Plan ay isa sa mga pinaglalaban natin na maging bahagi po siya noong Comprehensive Land Use Plan. 'Yung Comprehensive Land Use Plan, napakahalaga po nito para sa IP community dahil ito 'yung batas na– 'yung National Land Use Act, ito po 'yung batas na magpo-protect sa ancestral domain ninyo saka magsisiguro na merong sustainable management and development ng mga ancestral land.

    [40:19]

    Gustong sabihin, hindi kayo papaalisin kung alin 'yung inyong ancestral domain pero maliban sa hindi kayo papaalisin, sisiguraduhin na nasususportahan kayo, kung ano 'yung mga kailangan niyo para pag-ibayuhin 'yung pag-asenso ng inyong mga buhay.

    Susuportahan din po natin 'yung mga community-based livelihood na gumagamit ng mga katutubong kaalaman, 'yung mga systems, 'yung mga practices. Nakapag– nakabisita na po ako sa inyo. May mga nabisita na din po akong IP communities sa Bukidnon, may nabisita po tayong mga IP communities sa Ifugao saka sa Mountain Province, sa South Cotabato may mga pinupuntahan po tayo and ito po 'yung commitment natin na sisiguraduhin natin na kung ano man 'yung community-based livelihood nila ay susuportahan. Mag pang-agrikultura man yan, post-harvest facilities, pabahay ay aasikasuhin.

    Magtatatag din po ng financial at technical support programs para sa edukasyon ng mga katutubong kabataan. Kasama po nating bubuuin ito kasama ang DepEd saka NCIP. 'Yun pa po 'yung leadership ng NCIP, sisiguraduhin po nating maayos ang leadership ng NCIP kasi over the years pag nakakausap po natin 'yung iba't ibang mga grupo ng katutubo, dito tayo may problema sa leadership.

    So, sisiguraduhin na po natin na maging maayos, makabuluhan saka culturally-appropriate 'yung pagpapatupad ng mga indigenous peoples' education program para masiguro natin na 'yung pa– 'yung development saka pag-asenso ng bawat isa sa inyo ay naaasikaso.

    FE DUMULOT: Maraming salamat po. Sa katunayan po meron po kaming ilang picture na dumalaw ka sa amin.

    VP LENI: Yes. Oo, naalala ko po 'yun. Napakasaya noong pagpunta ko, sinayawan niyo pa ako. [laughter]

    JOHANN FULLER: Ayan, maraming maraming salamat. Okay po. Next naman po VP Leni, for the next question po, we have the convener of Orani For Leni, Mr. Nelson Roman.

    VP LENI: Nasaan na si sir? Ayun. Hi! Hi Sir Nelson! Hindi yata maka–

    NELSON ROMAN: VP Magandang hapon po. Naririnig niyo po ba kami?

    VP LENI: Yes, naririnig po kita.

    NELSON ROMAN: Kumusta po kayo?

    VP LENI: Okay naman po. Tapos na po 'yung aking ano to, quarantine kasi na-expose po ako noong nakaraang mga linggo. [laughter]

    NELSON ROMAN: Sa likuran ko po VP kasama ko ang Orani For Leni [Group cheers in the background].

    VP LENI: Hello po sa inyo!

    NELSON ROMAN: Sana po ay makadalaw po kayo sa bayan ng–

    VP LENI: Oo nga, oo nga. Sigurado po, dadalaw po ako, sigurado.

    NELSON ROMAN: VP, ang tanong ko po ay para po sa inyo ay, patuloy po ang labor migration, particularly po 'yung health worker migration. Nagbibigay po ito ng magandang income sa maraming tao pero meron din po tayong shortage ng mga doctors and nurses sa bansa natin. Ano po kaya ang gagawin ng Robredo administration para po mabalanse 'yung opportunity na lumabas ng bansa pero mapanatili o ma-attract din po 'yung ang mga [43:16 inaudible] ng ating mga kababayan na manatili–

    VP LENI: Ayon. Thank you Sir Nelson. Hello po po ulit sa mga taga-Orani. Magandang hapon sa inyong lahat. Sa akin sir, sir Nelson 'yung overarching principle namin pagdating dito, dapat 'yung mga nag-aalaga sa 'tin kapag nagkakasakit tayo, lalo na ngayong panahon ng pandemya, dapat naaalagaan din at napo-proteksyunan sila ng gobyerno. 'Yun 'yung pinaka-basic.

    So, sisiguraduhin natin na 'yung benefits na nasa Magna Carta for Health Workers tulad ng pagbibigay ng hazard pay, nakukuha nila ng maayos and on-time. Palalawigin po natin 'yung mga benefits nila through executive action. Meron dapat silang libreng COVID testing– regular COVID testing.

    [45:06]

    Sir, nakakaawa po ngayon kasi mga health workers pero 'yung iba ay nagre-request pa sa amin kasi wala silang available. Na na-eexpose sila, hindi sila ma-test dahil kulang 'yung testing. Paminsan nagbabayad pa sila. So, dapat meron silang regular COVID testing. Bukod po sa sick leave, dapat binibigyan sila ng paid COVID sick leave kasi talagang ang exposure nila grabe.

    Dapat inaasikaso 'yung kanilang medical insurance pati na ang kanilang transportation at meal allowances. Sisiguraduhin din natin na 'yung regularization ng trabaho ng health workers at exemption nila sa personnel salary cap ay maibigay sa kanila.

    Bakit ko po ito nasabi kasi ang dami pong mga health workers ay job order. Ang dami sa kanila ay hindi pa regularized pero nap– essential work 'yung ginagawa nila. So, aasikasuhin po natin 'yan tapos bakit kailangan i-exempt sila sa personnel salary cap?

    Ang isang dahilan po kung bakit ang daming health workers ang nangingibang-bansa kasi 'yung compesation po natin sa kanila ay hindi competitive. Napakalayo po ng offer sa kanila kumpara sa binibigay natin sa kanila. Hindi naman natin sila mapipigilan lalong-lalo na kasi marami sa kanila ay may mga pamilya din na binubuhay.

    Syempre 'yung kukunin nilang mga trabaho kung saan mas mapapabuti 'yung pamilya nila. So, para sa kin, ngayong may pandemic nakita natin kung gaano ka-importante ang mga health workers. Halimbawa po, tumutulong po kami sa mga LGUs na nag-SOS sa amin.

    Halimbawa noong last year ay tumulong kami sa Palawan. Meron silang mga– meron silang pera na pambayad ng suweldo pero wala na silang mahanap na health workers available. So, kung hindi po natin sila aasikasuhin, laging mangyayari ito at naimagine niyo na kung wala tayong health workers noong grabe po 'yung surge noong Delta.

    Kahit meron pang kamang available sa mga ospital, hindi na sila maka-accept ng mga, ng mga pasyente dahil kulang na ng health workers. Lalo pa po ngayon na nag-Omicron kasi sobrang daming na-infect, na sobrang daming mga health workers ang nagkasakit din.

    So, kailangan talaga inaasikaso natin sila. 'Yung atin pong mga kabataan ay hindi ma-eengganyo kumuha ng allied health forces kung hindi naman maayos 'yung compensation natin sa kanila. So, maayos na compensation at iparamdam sa kanila kung gaano natin sila vinavalue.

    JHAY ASIA: Maraming salamat po Ma'am Leni Robredo for answering that question from Sir Nelson Roman ng Orani, Bataan. And of course para po sa ating last question, we have the president of Buklod Organization mula naman po sa siyudad ng Olangapo, we have Ms. Alma Bulawan.

    ALMA BULAWAN: Magandang hapon po sa lahat ng Kakampink. Magandang hapon din po Madame VP Leni.

    VP LENI: Magandang hapon po.

    ALMA BULAWAN: Ano lang po– simpleng– kasi po kami ay mga– kami po ay mga survivor ng prostitution, trafficking, and violence against women. Iba't iba pong karahasan ng aming miyemro ang naranasan. Ang isang tanong po namin, ay sa ganito pong kalagayan ay ano po 'yung stand ninyo kasi po kami ay naglo-lobby ngayon ng anti-prostitution sa Senado at sa Kongreso.

    Pangalawa po, kung– ano po 'yung mga programa ninyo para po sa katulad naming biktima ng mga– o mga survivor po ng Violence Against Women (VAW), traffi– lalong lalo na po sa prostitution and traffiking. 'Yun lang po madame.

    VP LENI: Ayan. Maraming maraming salamat sayo Alma. Alma, tinitingnan ko dito ano ka pala, president ka ng Buklod na member ng CATW-AP? Member ng CATW-AP?

    ALMA BULAWAN: Opo.

    VP LENI: Oo. Alam mo kasi Alma 'yung CATW-AP, matagal naming partner. Matagal naming partner 'yung CATW-AP noong nasa SALIGAN pa ako at siguro kaunting kwento lang Alma, noong nasa SALIGAN pa ako, NGO kami ng mga abogado, and doon sa branch namin– Bicol branch kami eh. Dito sa branch namin sa Bicol ako lang 'yung babae. Ako lang 'yung babae so halos lahat ng mga violence against women cases, ako talaga 'yung nagha-handle.

    [50:07]

    Mara– iba-iba 'yung sitwasyon. Halimbawa 'yung prostitution saka trafficking, ito talaga ay medyo maselan in the sense na ang kailangan talagang mahanap o kailangan talaga maparusahan, kung sino 'yung nagtulak, kung sino 'yung nagtulak sa inyo na mapunta sa ganito lalo na 'yung trafficked na mga kababaihan.

    Naalala ko Alma noong nasa SALIGAN pa ako, ‘yun nga partner namin ‘yung CATW-AP pero marami din kaming partners na iba’t ibang mga advocacy groups kasi ‘yung nangyayari dito dati, ‘yung trafficking sa amin Alma, maraming mga minors galing sa Mindanao ang tina-traffic. Sinasakay sila sa alam mo ‘yun ‘yung ano, ‘yung bus na papuntang Manila. Sinasakay sila doon tapos ang paniniwa– pinapapaniwala sila na ang trabahong pupuntahan nila ay iba pero lumalabas later on na pinapasok sila sa prostitution.

    So, nagpa-partner kami sa napakaraming mga organisasyon para lang mahinto ito at mahanap 'yung mga traffickers. 'Yung violence against women, napakarami kong kaso patungkol doon. Mahirap noong umpisa kasi pag sinabi mong violence against women, dati parang 'yung nire-recognize lang na klase ng violence, physical saka sexual violence.

    Pero noong pinasa Alma 'yung Republic Act 9262, 'yung Anti-Violence Against Women and Children Act, malaking– malaking important first step ito dahil for the first time other than sa physical saka sexual violence, kinikilala na 'yung psychological saka economic violence.

    Ang psychological violence, ito 'yung kahit hindi ka sinasaktan pero maraming ginagawa 'yung partner mo na nagbibigay sayo ng mental stress. Halimbawa, nagdu-drugs, nambababae nang nambababae, minumura ka, etc. 'Yung economic abuse naman, 'yung hindi nagsu-suporta. So noong nagkaroon ng Republic Act 9262 ay nag-train kami nang nag-train ng mga barangay volunteer workers para napo-process siya sa barangay level dahil meron na nga ng barangay protection orders saka temporary and permanent protection order.

    Pero having said that, ibang usapan 'yung rehabilitation. Gaya nga ng sabi mo, ano ba 'yung programa? Ano ba 'yung programa para doon sa naging biktima? Ako talaga number one kasi sa akin talaga, Alma, economic empowerment, kasi ito 'yung nakita ko na pinakamabisa saka pinakamabilis na paraan na 'yung babae nalalampasan niya 'yung trauma na pinagdaanan niya, pag siya ay nabibigyan ng malaking opportunity para magkaroon ng sarili niyang hanapbuhay.

    And kahit 'yung babae may mga anak na inaalagaan sa bahay, kahit wala siyang masyadong panahon, pero nahahanapan siya ng pagkakataon na nakakapag-hanapbuhay, nakakatulong 'yun para sa kaniyang self-confidence.

    Having said that, again iba-iba kasing– iba-ibang stages kasi meron namang iba na kailangan talaga ng professional intervention. Meron na kaming mga partners na mga mental health professional saka mga psychologists para makatulong sa biktima na malampasan 'yung trauma na mga pinagdaanan niya.

    Pero ako, ang naging mabisa para sa akin, in my observation Alma, napakaimportante ng mga organisasyon on the ground, organisasyon na mga kababaihan na pag merong nagiging biktima, may sumasalo sa kanila at may napupuntahan sila kasi ito 'yung nagpapalakas ng loob nila.

    Kasi alam mo naman, and I think dahil active ka sa advocacy na ito Alma, alam mo na maraming biktima na pag hindi niya sigurado kung may sasalo sa kanya, pinipili niya na lang maging tahimik, at 'yun 'yung ayaw natin, kasi pag naging tahimik– di ba pag naging tahimik siya ang chances na patuloy 'yung abuse na mangyayari, nandoon.

    So, mahalaga na 'yung organizations nandoon. Mahalaga na binibigyan natin ng capacity-building saka support kasi pag meron kang maayos na support kasi pag meron kang maayos na support group, 'yun 'yung one step away from the trauma. 'Yung pangalawa 'yun nga, 'yung economic empowerment.

    ALMA BULAWAN: Maraming salamat ma'am. Actually ma'am ang aming organization ay 34 years na, isa ako sa mga nag-training po sa SALIGAN. Alam ko po 'yung ano–

    VP LENI: Ahh talaga?

    ALMA BULAWAN: –tinrain po ako bilang paralegal– 'yung para mag-handle po ng paralegal sa mga kababaihan.

    VP LENI: Alma sino sa SALIGAN ang pumupunta diyan sa inyo?

    ALMA BULAWAN: Usually ma'am, sa tagal po ng– hindi ko na po alam.

    VP LENI: Sina Gettie ba?

    ALMA BULAWAN: Oo 'yun po sina ma'am Gettie po–

    VP LENI: Siya po 'yung head ng women dati. [laughter]

    ALMA BULAWAN: –CATW ako po ay board din ng CATW. Nagkita na po tayo–

    VP LENI: Oo. Nice meeting you Ma'am Alma. Ingat po kayo.

    [55:21]

    JHAY ASIA: Thank you so much Ma'am Alma Bulawan.

    JOHANN MULLER: Yes! Maraming maraming salamat sa kakampink natin na si Mama Alma from Olongapo City. Ayan.

    JHAY ASIA: Partner grabe po si ano, si VP Leni kasi doon sa very short period of time na nakikinig tayo sa talakayan, sa pakikipagkwentuhan actually at sa pakikipag-chikahan sa kanya, sobra-sobrang dami ko nang natutunan, napulot na insights from her, to be honest po.

    JOHANN MULLER: Yes, tama ka diyan partner no. I share the same sentiment. Ayan. Ako VP Leni maraming maraming salamat po sa oras po na inilaan po ninyo para makasama po kami.

    VP LENI: Maraming salamat din. Pasensya na. Pasensya na sa inyo kasi sunod-sunod tayo ngayon. After nitong sa inyo ay Palawan naman ako. Hindi ako umaalis sa inuupuan ko pero after nito ay Palawan. Pagkatapos ng Palawan ay Batangas. 'Yun 'yung ating ginagawa ngayon kasi hindi tayo nakakaikot pero sana lang Jhay M saka Johann, ako very, very open ako kung gusto niyo magkaroon ng part two na papakinggan lang natin 'yung mga issues na gustong itanong ng ating mga kababayan ay very much okay ako with that, ipa-schedule niyo lang sa RPC.

    JHAY ASIA: Wow, thank you so much po. Indeed the Busy President ika nga.

    JOHANN MULLER: Trulaloo friend!

    [56:56]

    JHAY ASIA: Maraming maraming salamat po. At talaga naman na napakabusy ni Maam Leni kaya we have to move sa next part ng ating programa at maraming maraming salamat.

    Sabi ko nga po Ma’am Leni, events host po ako dito sa Bataan madaldal pero right now, I’m speechless po talaga. I can't express myself well pero bago po kayo umalis Vice President Leni, may isang mensahe po tayo mula sa isa sa ating mga kakampink, and to deliver the closing message and affirmation of support, let us welcome the former mayor of Samal, Bataan pero dadagdagan ko po ang kanyang accomplishments.

    She is a former execom member ng Liberal Party, three-termer mayor of Samal, Bataan, a Jessie Robredo scholar at University of the Philippines.

    VP LENI: Wow!

    JHAY ASIA: Yes po, Master in Development Management and Governance, ang tunay na kakampink mula sa Samal, Bataan, we have former mayor Gene Dela fuente. Let's give her a virtual round of applause.

    VP LENI: Hello Mayor! Nice- nice seeing you today mayor-

    JHAY ASIA: Alright, I think si Mayor Gene ay naka-mute pa.

    MAYOR GENE DELA FUENTE: Ayan okay na? [Laughter] Hi VP! How are you? Ang aking idol.

    VP LENI: Proceed po.

    MAYOR GENE DELA FUENTE: Yeah, I am really happy and I am glad that nagkaroon tayo ng harapanan na ganito. And to close this program, naatasan lang po ako VP na magbigay ng kapirasong mensahe ng pagsasara. Babalikan ko po Ma’am yung ating nakaraang pakikipaglaban.

    We're talking about tatlumpu’t siyam na taon na po mula nang pinaslang si Ninoy Aquino at tatlumpu’t anim na taon na rin po mula nung mag-aklas ang taong bayan sa makasaysayang EDSA Revolution lahat naman natatandaan ‘yun no? Hanggang ngayon po ang sinisigaw ng bayan ay iisa pa rin katulad ng sinabi ni madame kanina, ang pagbabago. Ano ang kulang sa atin bakit bilang isang bansa, isang lahi, na halos apat na dekada na po tayong namamaos sa kakasigaw ng pagbabago?

    Bakit sa tuwing halalan maingay pa rin po ang sigaw ng pagbabago? Hindi po ba tayo talaga nagbago? Baka ang tunay na kailangan natin ay hindi pagbabago kung hindi pagbabalik tanaw o pagbabalik aral sa ating mga adhikain, kung ano ang ating ipinaglaban noong namatay si Ninoy.

    Ano ang dahilan ng EDSA Rebolusyon? Sa kasalukuyang henerasyon po ay tila nalimot na ang himagsikan sa EDSA. Punong-puno po ang internet ng mga kasinungalingan ukol sa pagkatao ni Ninoy, ni Cory sa makasaysayang rebolusyon.

    Pinalitan na po ng mga trolls ang tunay na letra ng ating kasaysayan. At ang pinaganda, pinaganda po ang mga panget at pinapanget naman po ang magaganda. Ginawang bayani ang mga magnanakaw. Si Juan na dating matapang na humarap sa tangke at naghimagsik sa diktador, nanampalataya sa maykapal at nagtagumpay gamit po ang kapayapaan.

    Ngayon nagpapasalamat pa sa mga magnanakaw at baka daw isauli sa bayan ang mga ninakaw. Biruin nyo yan, hinoldap ka na pero dahil tinirahan ka ng konting pamasahe ng holdaper, ang sabi mo pa ang bait naman niya.

    Nakakalungkot po, ganoon na ba tayo kalayo sa diwa ng EDSA. Sa aking tingin, napakalayo na po. Sa gitna ng mga kasinungalingan ang kailangan natin ay ang katotohanan. Kailangan maging matapang na ihayag ang katotohanan sa gitna ng maingay na pambabatikos. Sa mabilis na agos ng katiwalian sa gobyerno, dapat maging malakas ang ating pagsagwan kontra daloy sa ilog upang hindi tayo kainin ng sistema.

    Sa panahon na mas madaling magsa– magsawalang bahala at magbulag-bulagan sa kawalan ng katarungan sa ating lipunan, syempre kailangan natin muling matutong lumingon sa kata– katayuan ng ating mga kapatid at iabot ang ating mga kamay upang maging alalay sa mga mahihina at nawawalan ng pag-asa.

    Ika nga noong araw ni VP Leni, ‘yung mga nasa laylayan. Ako po ay nasisiyahan sa pagkat ‘yung klase ng pamamahala na nakita ko sa ating Bise Presidente ay aking hinangaan. Leni Robredo’s– Robredo practiced politics where her leadership is very graceful– ayan tama po ba ako? caring and responsive. Di ho ba?

    Given the situation itong pandemic na ito, sabi ko nga eh the choice is ours. Do we want a continuation of what ineffective governance represented by popular candidates, ‘yung mga sikat na kandidato na alam naman nating puro tiwali. Or do we want to bring decency back in government? For me, Leni Robredo will bring back the decency and dignity of the Filipino people.

    Sa panahon, sabi ko nga, sa panahon na kailangan natin ng– kailangan natin nang bumalik sa diwa ng EDSA, kailangan natin ng isang babaeng pinuno na may puso para sa tao. Kailangan natin ng pinunong magmamahal sa bayan at hindi lang puro karahasan. Kailangan natin ng lider na kakatawan sa ating mga adhikain na magiging tunay na boses ng ordinaryong mamamayan.

    Kailangan natin ipresenta ang ating pinuno bilang isang malinaw na alternatibo para sa bansa. Isang pinuno na kaiba sa lahat ng tumatakbo. Kailangan natin ng tunay na ina ng bayan. Kailangan natin si VP Leni Robredo.

    Ako po bilang dating scholar ni Secretary Jesse Robredo ay isang patunay na disipolo niya sa malinis na panunungkulan. Hindi tayo magiging epektibong lider kung uunahin natin ang personal na interes o pagkakamal ng yaman, di po ba?

    Kung gusto natin talaga ng pagbabago, umpisahan natin sa ating mga sarili, isang hakbang kada araw mararating din natin ang dulo ng paglalakbay na ito. Isang hakbang para kay Leni Robredo. Mabuhay ka, VP Leni!

    VP LENI: Salamat, Mayor. Thank you very much po.

    MAYOR GENE DELA FUENTE: Kinikilabutan ako, VP. I am so– you know– nandito lang po kami for you to, you know– to help you in any way we can. So laban lang tayo.

    VP LENI: Laban lang. Thank you, Mayor. Ingat po.

    MAYOR GENE DELA FUENTE: Ingat din.

    JOHANN MULLER: Muli po, maraming maraming salamat po, Mayor Gene sa inyo pong mensahe. Totoo po ‘yan mga Kakampink dahil kung ito pong halalang ito ay magtagumpay ang mga katiwalian, ano po ang aasahan nating sambayanan?

    Kailangan po natin ng isang lider– lider na may puso. Kailangan po natin sa atin po bilang susunod na Pangulo, kailangan po natin si Leni Robredo.

    JHAY ASIA: At kailangan natin ang lider na sigurado talaga sa pagtakbo bilang Pangulo ng ating bansa. Kaya dito po nagtatapos ang ating programa ngayong araw kasama si VP Leni. Ngunit bago po tayo magtapos, let’s have our Filipino way of ending programs. Ang photo opportunity po with the next President of the Philippines.

    [END 1:06:15]

    Posted in Transcripts on Jan 21, 2022