This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    Interview with Vice President Leni Robredo at Amai Pakpak Medical Center

    16 November 2017

    Amai Pakpak Medical Center, Marawi City

    Q: Ma’am, this is the first time that you visited the main battle area in Marawi City. Can you tell us what you saw and are there any plans for aid from the Office of the Vice President?

    VP LENI: Medyo overwhelming iyong pakiramdam. Siyempre may nakikita na tayo sa pictures, pero iba pa rin kapag actual mong nakita. Iyong tinatanong ko nga, kung ito iyong naramdaman ko [gayong] hindi ako tagarito, ano pa kaya [para] sa mga tagarito talaga? Kaya tingin ko mahalaga na kabahagi sila sa pagplano ng rehabilitation, pakinggan iyong boses ng ordinaryong tao. Actually, ni-raise ko na ito before kay Sec. [Delfin] Lorenzana (of the Department of National Defense). Ni-raise ko din kay Mayor [Majul Usman Gandamra], na sabi ko siguraduhin na iyong lahat na plano sa pag-rehabilitate, mayroong representatives iyong ordinaryong tao na tagarito. Para iyong pakiramdam nila, nate-take into consideration. Kasi ano talaga, vast talaga iyong destruction. Kailangan intindihin natin iyong sensitivities, kung ano iyong value sa kanila nitong lahat.

    Q: Medyo marami po iyong kailangang i-rebuild. Pero on your part, Ma’am, what is the one thing that you see should be prioritized, and if ever, ano po iyong plano ng OVP for that?

    VP LENI: Iyong sa akin… Ito kasi, even before the siege erupted, nandito na iyong OVP. In fact, noong March, nag-launch kami dito ng Angat Buhay Lanao del Sur chapter, dito sa Marawi City, kasi we really want to help the province. Pero iyong concept kasi noong programa namin, mas dependent kami sa private partnerships, kasi wala namang pondo iyong opisina namin to implement programs.

    Ni-launch namin iyong programa October of last year. Dependent kami sa private sector. Dito sa [efforts for] Marawi, ganoon din. In fact, nandito ako just before the siege happened. Mayroon kaming isang community sa Dayawan, Barangay Dayawan, na inaasikaso. Tapos nahanapan namin sila ng sponsors. In fact, two days before May 23—May 21—nandoon sila sa opisina to receive cash donations from our partners. Ang pinakasadya sana noon, aasikasuhin iyong weaving industry na dying na. Pero dahil nangyari ito, ang ginawa namin, habang nasa evacuation centers pa iyong mga tinutulungan namin na mga kababaihan, binilhan na lang namin sila ng mga sewing machines para mayroon silang hanapbuhay habang nasa evacuation centers.

    Ngayon nakailang coordination meetings na kami with our partners. Nakipag-coordinate na din kami sa Task Force Bangon Marawi saka sa LGU, kasi ayaw naming pumasok na hindi kami nakikipag-coordinate. Kasi tingin namin iyong success ng rehabilitation would depend on the proper convergence ng lahat. Nandito kami, kasama namin iyong partners, kasi gusto namin makita ng aming partners iyong extent ng damage saka malaman nila kung ano talaga iyong kailangan. Kaya dinala namin sila dito sa Amai Pakpak para tingnan kung ano pa iyong mga kailangan ng ospital. Nakapagbigay tayo ng mga gamot na ni-request nila, nakapagbigay din tayo ng gamot sa City Health Office ng Marawi, pero marami pang ibang kailangan.

    Halimbawa, mayroon kaming partner na kasama ngayon, nag-pledge na siya kay Mayor na magpo-provide ng mga vans para sa mga families na babalik. I understand na mayroon initially nang nine barangays na naibalik, may planong magbalik ng 16 barangays. Pero sabi ng LGU, of the 16, eight na muna dahil iyong anim papahuli pa nang kaunti kasi ito iyong mga nasa may river.

    Iyong suggestion ko lang sana, para hindi overwhelming, iyong naibalik nang nine [barangays], tingnan na kung ano iyong urgent na tulong saka ano iyong intervention. Halimbawa, iyong urgent daw na tulong [na kailangan] ngayon, tubig, pero may nagde-deliver na daw ng tubig. Hanapbuhay, kaya iyong hanapbuhay makikipagtulungan kami sa DTI. Iniisip namin na mag-launch ng Cash-For-Work, pero makikipag-coordinate kami sa DSWD para walang doble. Pero tingin namin mahalaga iyon para mayroon namang economic activity na nangyayari, kasi ngayon totally dependent pa sila sa relief. Kung mayroon mang nabibili… Halimbawa, iyong bigas. Kahapon iyong team namin naghanap, may nahanap outside Marawi, pero sobrang mahal per kilo—100 something [pesos] per kilo. Iyon din, makikipag-meeting din kayo kay Sec. Mon Lopez, ire-request natin. Ang request nila ibalik na iyong rolling store para sana mayroon naman.

    Tapos ang suggestion ko din sana magkaroon ng permanent na price monitoring council dito ngayon, kasi kapag hindi nakontrol iyong mga presyo, kahit available, hindi naman affordable sa mga tao. So iyon iyong ano…

    Last month, nakapagbigay kami ng mga pananim. Nabalitaan namin ngayon na iyong nabigyan namin ng mga pananim, nagha-harvest na sila ng mga gulay. So siguro sa mga areas na puwede nang magtanim, puwede na iyong umpisahan. Ang sabi ni Mayor, about 40 percent of the city is agricultural, so mas mabuti na tingnan na alin ba doon iyong puwede nang gamitin?

    Iyong mga binalik [na pamilya], ito iyong [may] mga partially damaged [na bahay]. Iyong iba walang damage. Sabi ko siguro asikasuhin na kung ano iyong kailangan, kasi may papalitan na mga bubong kasi nabutas ng mga stray bullets, may papalitan na mga bintana kasi may— Mayroon din kaming partners na kasama na nagbibigay ng shelter repair kits, pero gusto namin ipadaan sa LGU saka sa Task Force Bangon Marawi para mapatama. Kasi kung ididiretso, baka doble-doble tapos iyong iba wala.

    Kaya sabi ko kay Mayor siguro asikasuhin na iyong nine barangays, tapos turuan na iyong mga barangay officials na i-inventory na iyong lahat na damage para iyong DSWD din, nauumpisahan na niyang magproseso ng papeles. Kasi siyempre, gobyerno iyon, may mga documentation na kailangan.

    Ngayon, after nito, narinig na ng mga partners namin iyong mga kailangan ng ospital, papunta naman kami sa city hall. Mayroon na kaming listahan ng lahat ng kailangan, pero gusto naming malaman alin doon iyong may commitment na iyong gobyerno, kasi kung may commitment na doon iyong gobyerno, huwag na iyong partners namin. Parang kami iyong pangpuno—iyong hindi kayang maabot, doon kami papasok—para coordinated lahat na efforts.

    Tingin ko makakatulong na maka-recover iyong tao sa pighati kapag magtulungan tayo na mapabilis iyong rehabilitation. Kasi the longer that it is taking us to rehabilitate, lalong nanlulumo iyong pakiramdam ng tao. Kaya mas mabuting involved sila.

    Tingin ko willing naman silang tumulong. Kasi kung hindi sila papatulungin, baka hindi masyadong maintindihan and ma-appreciate iyong extent ng problema. So mas mabuti pinapakinggan iyong boses, tinatanong kung ano iyong gusto, tinatanong iyong pinakamahalaga, at kami naman nandito lang.

    Ngayon, nag-meeting na kami ni Mayor kagabi, pero ngayong meeting i-a-identify namin what needs are most urgent para iyon na muna iyong asikasuhin. Kapag kasi inisip mo iyong enormity, talagang matutulala ka sa dami ng gagawin, pero ano na, basta maumpisahan na.

    Halimbawa, iyong Task Force Bangon Marawi, hinihintay niya iyong Post-Conflict Needs Assessment. Ongoing iyon ngayon; understandable naman iyon. Pero siguro iyong tanong namin, for our partners, while ongoing pa iyong Post-Conflict Needs Assessment, ano na ba iyong puwedeng gawin? So doon kami papasok. Na-identify naman ni Mayor iyong iba, gaya ng kalakal, negosyo, iyong sasakyan na sasakyan ng mga families pabalik. Iyon, kaya namin iyon. Iyong mga gamot dinala na namin ngayon. Iyong mga paunti-unti na kailangan sa schools. In fact, mayroon kaming barangay na pupuntahan, mamimigay kami ng school supplies. Iyong mga puwedeng hindi na maghintay doon sa final na report, puwede nang gawin ngayon.

    Q: Ma’am, ang lubos na naapektuhan po sa nangyari iyong mga kababaihan, iyong mga nanay, iyong may mga anak. Ano pong puwede nating maitulong sa kanila dito sa Marawi?

    VP LENI: Noong nasa evacuation centers pa po, mayroon kaming partnership with several psychological organizations, nagko-conduct tayo sa mga evacuation centers ng psychosocial services. Pero tingin ko pansamantala lang iyon. Iyong mas difficult work iyong pagbalik, kasi unang una, makikita nila iyong extent ng damage. Ito na iyong realidad, eh. Kasi iyong sa evacuation center, alam nila na temporary iyon. Ito na iyong reality.

    Ang pinakamalaking tulong talaga, hanapbuhay, kasi alam naman natin na iyong pinakanasira dito iyong central business district. Talagang iyong economy kailangan tulungan. Mayroon kami ngayong programa, tinatawag namin na Inclusive Supply Chains, na nili-link natin iyong maliliit na negosyante sa merkado. So iyon iyong gusto natin—I think malalaman namin iyon ngayon in the meeting with the LGU—ano ba iyong mga kalakal na puwede nang umpisahan, at paano ito mali-link sa merkado?

    Tingin ko kasi mahaba-haba pang panahon ang kailangan para maibalik sa dati iyong negosyo dito. Pero sa atin, small steps, basta umpisahan na. Iyong sa akin lang, sana hindi na natin hintayin iyong lahat na documentation, lahat na report. Iyong mga nakabalik na, iyon na muna iyong asikasuhin. Gustong sabihin, while iyong military nagki-clearing operations doon sa ibang barangay, iyong mga nakabalik na, iyon iyong asikasuhin natin, paano ba iyong hanapbuhay nila.

    Pagbalik namin sa Maynila, makikipag-meeting kami kay Sec. Mon Lopez. Titingnan na namin kung paano gagawin na makaumpisa na iyong maliliit na negosyo.

    Pero ito kasi, iyong sinasabi ko, habang… Sabihin natin na iyong mga lalaki ang nagtatrabaho, iyong mga babae ang bigyan natin ng pagkakataon na mag-Cash For Work, kahit iyong sa pag-asikaso ng kanilang communities. Maraming lilinisin, eh. Maraming kailangang linisin. Basta mayroon lang pera na nagsi-circulate, kasi ngayon iyon iyong wala pa.

    Q: Ma’am, hihingi lang po sana kami ng reaksyon doon sa ASEAN [Summit], na hindi kayo kasama sa entourage.

    VP LENI: Wala namang kaso iyon sa akin. Ako, ayaw ko nang palakihin. Ayaw ko nang palakihin kasi iyong mas mahalaga doon iyong mas malaking event, hindi naman ako. Iyong sa akin, ano lang iyon, okay lang naman.

    Naimbitahan ako sa opening [ceremony]. Nag-attend ako ng opening [ceremony]. Naimbitahan ako na mag-keynote [speaker] sa closing ng ASEAN Business and Investments [Summit]. Ako iyong nag-keynote noon.

    Pero sa atin, nandito naman tayo para magtrabaho. Hindi naman tayo nandito para imbitahan sa lahat na okasyon. So kung naimbita tayo, salamat. Kung hindi, okay lang.

    Q: Satisfied po kayo doon sa itinakbo ng ASEAN [Summit]?

    VP LENI: Hindi siya perpekto, pero marami naman tayong na-achieve. Pinakamalaki doon iyong kasunduan tungkol sa migrant workers. Tingin ko mahalaga iyon na dito sa atin napirmahan, kasi tayo yata iyong pinakamaraming overseas Filipino workers. Mahalaga na ipinakita natin na dito siya nasaraduhan, iyong usapan para mas lalong maproteksyunan iyong ating mga manggagawa.

    Malaking bagay iyon. Marami pang mga kasunduan on the side na makaka-enhance sa relations natin with other Southeast Asian nations. Tingin ko, to a large extent, makakatulong iyon sa atin. Iyong pagpunta dito ng napakaraming bisita dito, mga heads of state, opportunity iyon para i-showcase natin iyong kagandahan ng ating bayan, iyong kabutihan ng mga Pilipino. Kaya iyon, kabutihan iyong lahat para sa atin. Tingin ko naman marami tayong napulot na benefits saka gains out of the ASEAN [Summit].

    Q: Ma’am, do you think it is high time na i-lift na iyong martial law, considering na mas maraming Mindanaoans iyong satisfied sa martial law dito po sa Mindanao?

    VP LENI: Tingin ko kasi call iyon ng AFP saka [ng] Department of National Defense. Noong ini-impose naman iyong martial law, iyong kanilang promise nila sa ating lahat, mag-i-stay ito hanggang kailangan. Tayo naman tumitiwala tayo na kapag hindi na ito kailangan, magsasabi sila. Kapag kailangan, sasabihin din nila.

    Nakita naman natin na sa ilang buwan na mayroong martial law dito sa atin, parang they made good of their promise na walang mga pang-aabuso na mangyayari, at tumitiwala tayo na until the very last day, ganoon pa din.

    Tingin ko lahat tayo magkaisa na pasalamatan iyong kabayanihan ng ating mga sundalo. Kaninang umiikot ako doon sa Ground Zero, parang ang bigat ng pakiramdam na iyong mga sundalo natin talagang tinaya nila iyong kanilang buhay doon, kaya tingin ko nararapat lamang na tayong mga Pilipino—kahit hindi tayo taga-Marawi—magpasalamat tayo sa mga sakripisyo na ginawa nila [para] sa atin.

    Q: Ma’am, do you have any recommendation after niyo makita iyong main battle area? When it comes to rehabilitation po sa Marawi?

    VP LENI: Ako, iyong sa akin lang na recommendation, sana well-represented iyong ordinaryong tao dito sa Marawi. Hindi lang kaming nasa gobyerno iyong nagdedesisyon, pero sana bigyan ng boses iyong ordinaryong taga-Marawi, para naisasaalang-alang iyong kanilang mga nararamdaman, naisasaalang-alang kung ano ba iyong mahalaga para sa kanila.

    Q: Thank you, Ma’am!

    VP LENI: Thank you!

    – 30 –

    Posted in Transcripts on Nov 15, 2017