This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI – Episode 88

    ELY: Magandang umaga, Pilipinas—Luzon, Visayas, at Mindanao! Isa na namang edisyon ng BISErbisyong LENI dito po sa RMN. Mula po sa DZXL 558-Manila, tayo po ay napapakinggan din sa RMN-DYHP Cebu, RMN DXCC-Cagayan de Oro, RMN DXDC Davao, at RMN DWNX- Naga, at sa lahat po ng inaabot ng broadcast nationwide, gayundin po sa Facebook. Mga kasama, ako pa rin ho ang inyong radyoman, Ely Saludar. Kasama natin dito sa ating studio si Madam Vice President Leni Robredo. Ma’am, magandang umaga po!

    VP LENI: Magandang umaga, Ka Ely! Magandang umaga po sa lahat na nakikinig sa atin at nanonood sa Facebook Live. Ka Ely, mamaya, maganda na naman iyong ating Istorya ng Pag-asa, abangan niyo po. Ang ating guest ngayon, Ka Ely, iyong GDL brothers ng UP Fighting Maroons.

    ELY: Taga-UP, kaya Ma’am, hindi ko nakita iyong mga anak niyo. [chuckles]

    VP LENI: Tunay na istorya ng pag-asa ito, Ka Ely.

    ELY: Okay, so iyong mga mahihilig ho sa basketball, kung noong nakaraan mga Ateneo Blue Eagles, ngayon naman ay UP Fighting Maroons. Mukhang malakas na rin sila, Ma’am, sa susunod na season dahil sa madadagdagan sila ng dalawang players.

    VP LENI: Saka maraming nag-aabang, Ka Ely.

    ELY: Opo… Okay, samantala, mga kasama, isa rin ho sa magandang pag-usapan pa rin iyong mga nagdaan muna na mga aktibidad ng ating Bise Presidente sa nagdaang linggo.

    VP LENI: Siguro, Ka Ely, i-mention ko lang iyong ilan sa mga mahahalaga. Noong Lunes, nag-courtesy call sa atin si Ambassador Rafael Harpaz ng Israel. Bago na siya, Ka Ely. Nag-umpisa siya last year. Kadadating lang niya dito, Ka Ely, ng, parang, end of August; September 2 nag-official visit na si Presidente sa Israel. Kaya binibiro ko nga siya, Ka Ely, na parang baptism of fire iyong kaniyang pagpunta. Noong Huwebes, Ka Ely, ang nag-courtesy call sa akin iyong Philippine Robotics Olympian Team. Alam mo, Ka Ely— Unang una, hindi ko alam na may ganitong team. Pero noong pumunta ako sa Bangkok, nagsalita ako doon October yata o November of last year, nakasabay ko sila sa airport pabalik. Mga bata, grade school saka high school students, at may dala silang mga trophy, kasi apparently iyong ating grade school contingent, tayo iyong nag-champion, tapos mayroon ding… ano din, nag-first runner-up din sa overall yata. Pero ito, Ka Ely, iyong nakakatuwa dito, kasi iyong pinakamataas na ranking na nakuha ng team— Itong team, galing sa Bulacan. Sa Bocaue, Bulacan. Ang pangalan ng school ay Dr. Yanga’s Colleges, Inc. Parang iyong school na ito, Ka Ely, nag-specialize na siya sa robotics. Napakahuhusay. Sila iyong mga nag-courtesy call sa opisina. In fact, dinala nila iyong mga robots na kanilang mga ginawa. Nakakabilib kasi mga grade school students iyong gumawa—mga 10, 11, 12, 13-year-olds, pero ang huhusay. In fact, mayroon silang pasalubong sa amin sa opisina na isang Catriona Gray na robot.

    ELY: Sa ating mga nanonood at nakikinig sa Facebook Live—

    VP LENI: —mapapanood niyo po, mapapanood niyo po iyong pictures. Mga batang bata pa, pero napakahuhusay. Ito, kinukuwento nila, Ka Ely, na every year nire-represent nila iyong Pilipinas. Last year sa Bangkok, iyong year before that Costa Rica. Iyong mga bata talaga, ano talaga, napakahuhusay, kaya kinongratulate ko iyong host—iyong coach nila. Tapos kasama nila iyong, parang, nagho-host ng mga teams, ang pangalan ng organization iyong First in Educational Learning Trends Always – Philippines, FELTA iyong pangalan. Parang, ano sila, multimedia na company, sila iyong nag-aasikaso dito sa mga contingent natin. Kaya nakaka-proud, nakakatuwa. Iyong ano naman, Ka Ely… Sunod-sunod kasi iyong mga meetings namin with different groups, pero isa kasi sa mga groups na naka-meeting namin iyong Church of the Latter Day Saints—Church of Jesus Christ of the Latter-day Saints. Mas kilala natin silang mormons. Ito, Ka Ely, gusto natin silang pasalamatan, kasi pag-umpisa pa lang ng Angat Buhay, partner na namin sila. Iyong kabutihan dito, at nakakabilib, kasi halimbawa may sakuna, halos sila talaga iyong unang-unang nagre-respond. Ito, Ka Ely, iyong mga biktima ng Usman, maraming namatay, maraming nawalan ng bahay, maraming hanggang ngayon hindi pa nakakabalik sa bahay nila kasi na-landslide sila. Patuloy talaga iyong pagtulong ng mormons. Mayroong mga barangay sa amin na nasira iyong water systems, sila iyong magpapagawa. Ano talaga ito, parang sila din iyong nagfi-fill in ng gaps noong— Sa gobyerno kasi, Ka Ely, mabagal kasi maraming mga documentation na kailangan, maraming, parang, red tape. Habang wala pa iyong tulong ng gobyerno, sila iyong parang nagpupuno. Halimbawa ngayon, iyong Brgy. Iraya sa Buhi saka Brgy. Sta. Cruz, wala iyong drinking water. In fact nagpadala na kami doon. Iyong pinadala naman namin doon, galing sa Coca-Cola Foundation. Pero iyong kabutihan nito, nangako, nangako iyong Church of [Jesus Christ of] the Latter-day Saints na sila iyong magpapaayos. Hindi pa iyon, hindi lang mga food packs iyong binibigay nila, mayroon ding shelter kits saka kung ano-ano pang ibang kailangan. Kaya, Ka Ely, nagpapasalamat tayo sa kanila na talagang mabilis iyong pag-respond. In fact, iyong aming pag-asikaso namin ng mga food packs. Mayroon kaming team on the ground, kasama iyong team din nila. New Year’s Eve, New Year’s Day, nagre-repack, namimigay ng food packs. Walang reklamo. Kaya nagbibigay-pugay tayo sa lahat na volunteers saka sa simbahan mismo.

    ELY: At siyempre sa iba pang pribadong sektor na mabilis po—

    VP LENI: Tumutulong talaga. Halimbawa, Ka Ely, sinabi ko na kanina, iyong Coca-Cola Foundation, nagbigay sila ng mga tubig. Halimbawa iyong St. Theresa’s [College] Alumnae Association, nag-provide para sa mga nawalang school supplies ng mga bata. Marami pang iba, marami pang ibang tumutulong, kaya nagpapasalamat tayo. [music break]

    ELY: Okay, at samantala, sa iba pa nating mga isyu. Marami ho, ano. Baka maubos ang oras natin kapag lahat ay babanggit natin iyong mga aktibidad ng ating Bise Presidente. Pero loob at labas ho ng kaniyang tanggapan ay napakarami pong mga trabaho. Pero dito po tayo, Ma’am: maraming mga isyu siguro na magandang pag-usapan. Ngayong araw na ito, simula na iyong election period.

    VP LENI: Oo, ngayon, Jan. 13. Jan. 13, simula na ng election period. Parang ang bilis lang, Ka Ely—parang katatapos lang ng 2016 elections, mag-e-eleksyon na naman ulit. Pero para sa akin, Ka Ely, napakahalaga ng eleksyon na ito. Napakahalaga kasi—bawat eleksyon naman mahalaga—dahil pagkakataon itong maiparinig iyong boses ng taumbayan, iparinig iyong mga gusto nila, iparinig iyong mga ayaw nila. Ito din iyong panahon na mas pinapakinggan sila. Kaya iyong mga grupo-grupo, Ka Ely, na bumibisita sa opisina. Halimbawa kahapon marami kaming bisita. Iyon din iyong sinabi ko sa kanila. Iyong mga bisita namin kahapon, iyong mga teachers, mga transport sector. Sinabi ko sa kanila na dapat magkaisa kayo, magkaisa tayong lahat, kasi kung maraming boses na naririnig, at iyong boses ay iba-iba, hindi tayo maiintindihan at hindi papakinggan. Kaya napakahalaga na nagkakaisa para isa lang iyong sinasabi, at iyong boses malakas. Itong eleksyon na ito, pagkakataon para lalong palakasin iyong boses para pakinggan. Ito naman iyong pinapakita natin, kung paano kahalaga iyong eleksyon. Lalo na siguro, Ka Ely, iyong Senado, iyong eleksyon sa Senado. Nakita natin noong last three years—last two and a half years pala—maraming mga sinusubok na maipasa na hindi naipapasa, dahil nahaharang sa Senado. Halimbawa iyong death penalty. Hanggang ngayon— Parang first year pa lang ng administrasyon, naipasa na ito sa House, pero hanggang ngayon hindi pa siya naisasabatas dahil mayroong paghadlang sa Senado. Maraming mga bagay, halimbawa iyong charter change, federalismo, paminsan iyong mga impeachment. Parang, Senado iyong nagbibigay ng balanse.

    ELY: Iyon ang maganda. At least iyong Senado, napatunayan na po sa ilang pagkakataon na hindi, parang—iyong perception po sumusunod kung sinong nakaupo na administrasyon.

    VP LENI: Mahirap, Ka Ely, kung iyong mga nakaupo, kung ano iyong gusto ng mga namumuno, susundin nang hindi kinukuwestiyon, kasi naninilbihan iyon sa namumuno, hindi sa taumbayan. Iyong kabutihan ng pag-e-elect ng mga senador na mas independent, pinapakinggan ang boses ng tao, para iyong mga naipapasang mga batas, sang-ayon din sa kagustuhan ng tao.

    ELY: Kaya nga dito sa panukalang 2019 budget ay hindi kaagad naipasa sa Senado. Talagang binusisi nila at nagkabistuhan.

    VP LENI: Totoo.

    ELY: May mga isiningit na bilyon.

    VP LENI: Kung iisipin mo, Ka Ely, sabi ko nga noong grabe iyong epekto ng Usman sa amin, ang laking bagay na noong ganoong laking halaga, kasi iyong mga problema sana sa infrastructure, sa flood control, naaasikaso na. Kaya mabuti naman na nagkaroon ng imbestigasyon sa Senado, para nabubusisi talaga iyong mga gustong ipasa.

    ELY: Pero may nabanggit po tayo, Ma’am, sa nakaraang episode natin tungkol sa… ‘di ba ang naging pahayag ni Pangulong Duterte, na puwedeng gamitin iyong pondo sa road user’s tax diyan po lalo sa Bicol Region, na tinamaan ng bagyong Usman. So may binabanggit ho kayo, pero parang may iba ang tanggap po, lalo na ng isang Cabinet secretary. [laughter]

    VP LENI: Si Sec. Piñol. Parang hobby na yata, Ka Ely, ni Sec. Piñol na insultuhin ako, kasi naaalala ko noong nag-comment din ako paumpisa pa lang iyong problema ng bigas, nag-comment ako, nag-warning ako na baka lumala, ininsulto ako nang grabe. Nag-o-offer pa nga, Ka Ely, na magbi-briefing daw sa akin. Buti na lang hindi ako nagpa-briefing.

    ELY: [laughs] Mali, eh.

    VP LENI: Mali iyong premise, mali iyong desisyon… Ngayon, kaya nga pinakuha ko iyong transcript ng usapan natin, kasi noong binigay sa akin iyong statement ni Sec. Piñol, parang nagulat ako. Parang sinasabi niya yata, Ka Ely—hindi ko maalala iyong exact words, pero parang makitid iyong utak ko kasi kinokontra ko iyong desilting. Tiningnan ko iyong transcript ng usapan natin, Ka Ely. Wala iyon. Kaya hindi ko alam kung saan niya nakuha. Ito— Ako, Ka Ely, ayaw ko nang pumapatol nang pumapatol, pero mula noong nakaraang taon sinabi ko na kapag fake news, talagang iko-correct ko. Kaya tinitingnan ko iyong transcript— Nandito, Ka Ely, parang binigyan ka din ng kopya. Tinitingan ko iyong transcript, parang ang sinabi ko dito, Ka Ely, na kailangan na kailangan ng Bicol River na i-desilt, kasi patong-patong na—

    ELY: Kasi umaapaw na, mababaw masyado.

    VP LENI: Ang na-mention ko dito, noong nakaraang administrasyon, dini-discourage iyong mga programa sa desilting kasi na-find out na grabe iyong korapsyon.

    ELY: Kasi hindi nasusukat kung gaano kalalim.

    VP LENI: Hindi gaya ng roads, ‘di ba, iyong mga daan, nakikita mo kung na-accomplish. Over the years, at makikita natin iyan sa record, malaki iyong korasyon sa desilting. Ang sinasabi ko, Ka Ely, parang nag-slow down noong nakaraan dahil sa experience sa korapsyon. Kailangan na kailangan ng Bicol River ngayon na ma-desilt dahil sa experience namin sa flooding, kaya dapat kapag nag-desilt, siguraduhin na mabawasan iyong korapsyon. Hindi ko alam kung bakit siya nagre-react sa isang bagay na hindi naman natin sinabi.

    ELY: Kunsabagay, ako natatandaan ko, may binabanggit siya— Na-interview ho siya ng lahat ng media, sinasabi niya, “O, ngayon dumadami na iyong mga pumapasok na rice, iyong mga murang bigas dito sa ating bansa, mawawala na sa merkado iyong NFA rice.”

    VP LENI: [laughs]

    ELY: Iyon iyong pagkakasabi niya.

    VP LENI: Ang naaalala ko, Ka Ely, siya din iyong kumontra noong importation, ‘di ba. Siya iyong kumontra kasi halos rice self-sufficient na tayo. Nakita na natin kung ano iyong nangyari.

    ELY: Nagkaroon po ng krisis.

    VP LENI: Ito, Ka Ely, naaalala ko, siguro mga first quarter of 2018, hinihingi na natin sa pamahalaan na mag-aksyon nang mas mabilis-bilis kasi baka lumobo iyong problema. Ininsulto ako nang ininsulto, Ka Ely. Iyon nga, nag-o-offer pa na mag-briefing sa amin. Pero ako, kung hindi naman fake news, papabayaan ko na lang. Pero itong sinasabi ngayon na sinabi kong kinokontra ko iyong desilting… Ito, Ka Ely, tinitingnan ko iyong transcript, wala yata tayong sinabing kinokontra ko iyon. [music break]

    [GAP 2] ELY: Okay, samantala, pinag-uusapan natin, Ma’am, iyong talagang napakadalas po dito na mga fake news dito po sa ating bansa—

    VP LENI: Pero may good news tayo ngayon.

    ELY: Magandang balita ito kasi iyong mga tinatawag na fake accounts, nako, ito, at least, sa wakas po ay iyong Facebook, nako, may mga kumpanya na ho na pinag-bawalan dito ho.

    VP LENI: Ito, napakalaking, parang regalo ito sa taumbayan kasi nabasa natin, Ka Ely, sa balita, ito iyong balita na iyong Facebook dito sa Pilipinas may bi-nan nang isang malaking media company. Ang pangalan noong media company, Twinmark Media Enterprise. Allegedly ito, Ka Ely, mayroon siyang 43 million followers at majority doon sa kaniyang mga followers ay mga Pilipino. Ito daw iyong platform na responsable sa Filipino Channel Online at saka Trending News Portal. Hindi ko naman ito mga nakikita, Ka Ely, pero ito daw iyong platform. Pero ito daw na Filipino Channel Online at saka Trending News Portal, ito iyong nagra-run ng mga fake news sa mga opposition figures. Parang number one ako sa listahan doon. [laughs]

    ELY: So, Ma’am, iyong mga tinatawag na trolls. [chuckles]

    VP LENI: Oo, at saka iyong mga kritiko ng pamahalaan. Ito din yata iyong mga nagshe-share ng… iyong mga pino-post ni Mocha Uson sa kaniyang Facebook page. Ito, tinitingnan ko lang iyong balita, Ka Ely. Ito, ang sinasabi iyong cybersecurity policy daw ng Facebook, bi-nan na itong Twinmark Media Enterprise kasi patuloy na vina-violate iyong kanilang mga policies. Nakalagay dito, pinaka… pinaka-violation niya iyong pagga-gamit ng fake accounts. Ito na iyong mga nagto-troll sa atin, Ka Ely. Ito, leading people to ad farms kasi iyon pala, Ka Ely, sa social media—ito, hindi ko ito alam; nabasa ko lang din dito sa balita—mayroon palang tinatawag na parang mga farms. Iyong mga farms, parang ano siya, parang mga grupo noong mga troll farm. Mga troll farm na kumukuyog—kumukuyog sa either fake news or talagang hina-harass iyong mga kumo-kontra sa mga sinusuportahan nilang tao.

    ELY: Iyong tinatawag rin sa kanila iyong mga influencer na parang itong isang bagay na ito na balita, parang nagmumukhang totoo sa dami. Kinukuyog siya para—

    VP LENI: Totoo, Ka Ely. Ito, Ka Ely, iyong kuwento nila parang may mga ano na sila, parang may mga naka-programa na na mga… parang may mga keywords na kapag may nag-post na tungkol dito, nati-trigger na itong mga farms na ito. Kaya kung titingnan natin, Ka Ely, marami nang na-bully online dahil lang sa pagsabi ng opinyon. Eh sa akin lang, Ka Ely, alam naman ng lahat, maraming nagagalit sa akin dahil sa fake news. Maraming mga sinasabing hindi naman totoo. Ngayong linggo lang, Ka Ely, biktima na naman ako sa dalawang fake news. Iyong isa… iyong isa na, hindi daw… ay, parang, kine-claim daw namin na tinutulungan kami ng Mormons kahit hindi naman daw totoo. Mabuti na lang nag-post iyong Mormons.

    Iyong pangalawa, Ka Ely, iyong suot ko noon, nakakatawa iyon. Abogada pa naman iyon.

    ELY: Kaya nga na-suspinde.

    VP LENI: Abogado pa naman iyon.

    ELY: Suspendidong abogado, Ma’am.

    VP LENI: Parang sinasabi niya, Ka Ely, nagpapa-cute lang daw ako—pero buti na lang sinabi niyang cute—nagpapa-cute lang daw ako kasi—na nagpa-pauso—ginamit ko raw na damit ay ginagamit raw iyon sa libing—sa libing ng mga Ifugao. Eh parang… alam mo, ang hilig nila magsabi na bobo ako, hindi nag-aaral, ayon pala, Ka Ely, baliktad. Buti na lang—eh hindi ko nababasa iyong mga post nila—buti na lang, iyong mga nakakaalam, iyon iyong mga nag-correct sa kanila. Mayroon, Ka Ely, isang—hindi ko alam kung organisasyon o page, ang tawag: Ifugao Nation—sila iyong nagsabi na, “Mali kayo. Mali kayo kasi hindi iyan ginagamit sa libing.” Tapos si Direk Floy Quintos—hindi kami magkakilala, Ka Ely; kilala ko siya by name pero hindi pa kami nag-meet—nag-respond din. Kasi ito, Ka Ely, apparently, itong si Direk Floy, extensive iyong research niya on Filipino indigenous materials. In fact, iyong nag-tahi, Ka Ely, ng aking damit, noong bago niya tinahi, nag-research muna siya kay Direk Floy. Kaya hindi naman tayo iresponsable kagaya nila. Pero sa akin, Ka Ely, isa itong adbokasiya na dinecide ko noong nakaraang taon: kung hindi naman fake, hindi ko kayo papatulan. Pero kapag fake, talagang iko-correct ko kayo.

    ELY: Opo, okay, so iyan ho, siguro iyong mga active sa social media, alam niyo naman kung anong pinanggalingan niyan. Iyan po ay mula sa suspendidong abogado. Hindi, Ma’am, talagang suspendido naman ho talaga, ‘di ba? [chuckles]

    VP LENI: Hindi ko siya kilala, Ka Ely.

    ELY: Huwag na nating banggitin iyong pangalan; baka sumikat pa.

    VP LENI: Actually, hindi ko naman siya fina-follow, Ka Ely, pero iyong nagkaroon ng… parang, nagkaroon ng kaguluhan tungkol sa pag-tira sa damit ko saka ko lang nalaman. Pero ito, Ka Ely, siguro mas mabuti na ngayon kaysa noong nakaraang dalawang taon. Kasi noong nakaraang dalawang taon, ang dami talagang maling balita, ang daming kasinungalingan na pino-propagate na walang nagko-correct. Kami mismo, isa kami doon na akala namin dahil [hindi] totoo, huwag na lang pansinin. Pero mali pala iyon. Mali pala iyon. Kapag hindi totoo, i-correct kasi lalong namimihasa.

    ELY: Kasi ang mali, kapag paulit-ulit na lang… parang, naririnig ng iba, parang nagiging tama eh.

    VP LENI: Totoo. At saka tayo, Ka Ely, iyon din iyong sinasabi ko sa supporters, huwag nating gagayahin iyong ginagawa nila. Okay lang na i-correct natin iyong mga ginagawa nila pero huwag tayong magpo-post ng fake. Ang problema, Ka Ely, sila iyong nagbabaliktad. Pero mabuti naman ngayon, kasi kahit mga taong hindi natin kakilala, na nakakaalam talaga kung ano iyong totoo, sila na iyong nagko-correct.

    ELY: At ang kagandahan dito, mismong iyong pamunuan ng Facebook, iyong iba pang social media, na sila na mismo nililinis na nila, ano.

    VP LENI: Totoo. Kung hindi ako nagkakamali, Ka Ely, iyong sinasabi, may… ang estimate yata mga 4,000 fake accounts ang mayroon tayo sa Pilipinas. Tayo yata iyong pinaka-marami. May 220 nang na-take down—may 73 pala—220 pages pala iyong na-take down, 73 accounts iyong na-take down din. Kaya kinu-kuwento ko, Ka Ely, kung mayroong 4,000 plus, eh ‘di mayroon pang 3,000 plus na hindi pa nate-take down. Pero puwede na iyon. At least, umuusad. Kaya sana tuloy tuloy na gawin ito ng Facebook. Para naman ito—hindi naman ito para sa atin, Ka Ely, pero para ito sa buong Pilipinas na okay lang naman mag-criticize, pero dapat iyong basehan ng kritisismo, totoo.

    ELY: At siguro, panawagan din natin sa ating mga kababayan na basta’t may mga news sa Facebook o iba pang mga social media accounts na iyan o kung ano man, eh mas maganda talaga kung mas paniwalaan pa rin iyong mga traditional media.

    VP LENI: Oo.

    ELY: Kasi katulad dito sa radyo—DZXL at iba pang media outfit or network—ay mayroon ho kami ritong ano eh, tinatawag na, siyempre may responsibilidad kami at—

    VP LENI: At accountability.

    ELY: At accountability.

    VP LENI: Oo. Sa social media kasi, Ka Ely, halos wala na iyong accountability. At saka ito, ang ginagawa nila, gagawa ng sensational na headline para maka-catch ng attention. Pero iyong sa akin lang, Ka Ely, ang advice ko lang: Tingnan kung sino iyong nag-post ng balita. Kasi kung hindi naman reputable iyong nag-post ng balita, hindi natin kilala kung sino iyon, huwag magpapaniwala kaagad. Mas mabuting ang paniwalaan iyong mga magpa-practice sila ng accountability kasi hindi iyan magpo-post nang hindi nila iyan vinerify.

    ELY: Ayon. Okay, samantala, at ito, malaking isyu rin, Ma’am, ano—maya-maya iyong ating mga message naman—ito, iyong ano, iyong sa passport data.

    VP LENI: Oo, nakaka—

    ELY: Biruin mo, mismong si Secretary Teddy Boy Locsin ang nagsabi.

    VP LENI: Nakakagimbal iyon, Ka Ely, at saka nakakatakot. Parang lumalabas, iyong contractor, iyong naatasan na—iyong may kontrata na gumawa ng ating mga passports, parang itinakas iyong buong—

    ELY: Hindi iniwan.

    VP LENI: Oo, iyong buong data… iyong buong data system. Parang gustong sabihin, mayroon siyang access sa lahat na datos natin.

    ELY: Dapat iyon bawal ho at narinig ko kay Senator Drilon na dapat—puwedeng kasuhan po ito, ano.

    VP LENI: Oo naman, oo naman kasi hindi iyon bahagi ng—

    ELY: Hindi niya pag-aari iyon.

    VP LENI: Totoo.

    ELY: Ayon, opo. Okay, samantala, mga kasama, eh iyong ilan na mga mensahe ng ating mga listeners sa Facebook at gayon din po online.

    VP LENI: Marami-rami ito, Ka Ely. Medyo makapal-kapal. Iyong mga bumabati, siguro, daanan lang natin. Mayroon ditong isa, si Richard Agravante nagsasabing salamat sa Angat Buhay at sa mga stakeholders. Ito, Ka Ely, ito din iyong nakakapawi ng kapaguran namin at nakakataba ng puso. Araw-araw, marami kaming natatanggap na e-mail, texts, na nagpapasalamat—nagpapasalamat sa tulong na natanggap. In fact, kahapon—ay, noong Biyernes pala—noong Biyernes, Ka Ely, mayroon akong isang liham na natanggap na kinu-kuwento niya kung papaano nadugtungan iyong buhay ng kaniyang tatay dahil sa aming tulong. Pero iyong mabuti doon, kasi parang sinasabi niya na napakababait noong aming mga staff. Kaya ito naman, malaking regalo para sa amin, Ka Ely, na iyong mga staff talaga sa Office of the Vice President, inaasikaso talaga iyong mga nangangailangan. Kasi pa-minsan, ito, nakakasakit sa damdamin minsan na nakikita mo, dahil naghihirap, iyong respeto at pag-aasikasong binibigay sa kanila, hindi nararapat. Kaya ito, nagpapasalamat tayo at parating naghahanap ng paraan kung paano—parang naghahanap ng paraan kung paano lalong mapapaghusayan ang serbisyo. Nako, bigla akong natigilan, Ka Ely, kasi mga idolo natin nandito na. Nandito na iyong mga sinasabi natin kanina. Nag-maroon ako ngayon, Ka Ely. Sinadya ko talaga. Pinaghandaan—pinaghandaan iyong kanilang pagdating. Ito, Ka Ely, sikat na sikat ngayon. Sikat na sikat. Parati ko nakakalimutan ang first names nila kasi kilalang-kilala sila bilang GDL brothers. Medyo kakaiba ang apelyido ninyo, GDL brothers. Pero pakilala muna natin, ikaw si Javi, ‘di ba? Javi at saka si Juan. Anong palayaw, iyon na ang palayaw, Javi at saka Juan? Iyon ang tawag sa iyo ng mga kaibigan ninyo?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Opo.

    VP LENI: Si Javi one year older than Juan ‘di ba? Si Javi 20 years old, si Juan ay 19. Ka Ely ang tatangkad nila. Sabi ko nga magpapapicture ako sa kanila pero nakaupo lang ako kasi baka hanggang beywang lang ako, ang tatangkad nila. Pero ito, Ka Ely, bihirang-bihira sa history natin, sa kasaysayan natin na mayroong magkapatid na parehong sobrang husay. Kaya siguro iyong… pero siguro mag-greet muna. Mag-greet muna si Javi at saka si Juan sa ating mga listeners.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Magandang umaga po sa mga listerners natin. Ako po si Javi from UP.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Magandang umaga po. Juan po from UP.

    VP LENI: Ayon. Pareho silang mga bayani ng UP. Oo, Fighting Maroons. Alam mo, Ka Ely, parang for the first time in so many decades, and so many years nagkaisa ulit ang UP community dahil sa UP Maroons. Hindi naman ako masyado nagpapapanood ng basketball, Ka Ely, pero ang mga anak ko ang sobra sa basketball. Pero noong finals talaga, iyong game 2, nagkita kami doon ni Juan. May picture kami. Iyon talaga, Ka Ely, first time ko atang nagcheer at nawalan ng boses. Dati nagchi-cheer ako parang kaunti lang, pero noong game 2 naubos ang boses ko dahil sa inyo. Pero ang unang tanong, kasi ang binabasa ko ang kuwento ninyo, ang sinasabi high school pa lang kayo ‘di ba? High school pa lang kayo nasa Junior, junior… saka Junior Maroons, di ba? Junior Maroons. Pero noong grade school kayo, Atenista kayo ‘di ba?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Yes.

    VP LENI: Atenista kayo. Mga ano pala ito, tubong Katipunan. [laughs]

    ELY: Parehong Katipunan.

    VP LENI: Oo. Nasa Ateneo kayo pero nagcollege kayo, nag-UP High kayo? Ay noong ano pala, noong high school pala, nag-UP.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: UPIS po.

    VP LENI: Nag-UPIS. Galing pa lang ako sa school ninyo a few months ago naimbita ako. Pero nag-UPIS kayo, naglaro na kayo.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Opo.

    VP LENI: Anong age kayo nag-umpisa na magkaroon ng interes sa basketball.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: First time ko mag-varsity noong grade 3 ako sa Ateneo.

    VP LENI: Grade 3? Grade 3 nagsimula! Napaka-aga. Pero papano ka nagka-interes?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Well siguro kasi sa Ateneo maraming mga clubs at mga curricular sports so parang tinatry ko lahat ng sports. Nagsimula ako sa swimming pero eventually sa basketball ako nag-end.

    VP LENI: Talagang basketball ang gusto mo. Pero ano ba iyon, talagang conscious ba iyon sa dad ninyo? Conscious ba sa family na talagang basketball?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Ah hindi po, hindi po. Ang parents po namin hindi po pinilit maglaro ng basketball. Gusto lang nila kung ano iyong pinapasaya, like what makes us happy.

    VP LENI: Pero iyon, ikaw grade 3. Ikaw Juan anong, anong…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Well ako po I started playing basketball po noong siguro po 5 or 6 years old.

    VP LENI: Oh my.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Kasi po backyard po namin basketball court po so araw-araw kami naglalaro po.

    VP LENI: Ah talaga. Pero ito, na-inspire ka rin ni Javi noong pumasok na siya sa…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Actually po sabay po kami. So ever since po, even sa Ateneo po…

    VP LENI: Ah same level ba kayo?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Higher batch po siya.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Pero iyong liga po by age group so…

    VP LENI: Same age group kayo.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: So ever since po talaga teammates po kami.

    VP LENI: Hindi kayo nagkakasawaan magkasama kayo sa bahay tapos…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Kahit off the courts po, kahit saan sa malls…

    VP LENI: Pero kasi ito ‘di ba iyong UPIS mahirap din. Ang UP noong college na, mahirap. Pero papano ninyo minanage iyong nagbabasketball kayo pero maayos pa din ang academics.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: We try to maintain both.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Time management po.

    VP LENI: Kasi how many hours a day ba iyong practices.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Siguro po everyday po 2-3 hours po.

    VP LENI: After school iyon?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: After school po, afternoons. Actually po sometimes po nagpa-practice po kami sa morning 6AM, tapos nag-weights po. And then we go to class.

    VP LENI: So bago magpasok sa klase magwe-weights…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Opo and then after classes po we have basketball training po.

    VP LENI: So sobrang disiplina. Gigising kayo about what time?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: About 5AM.

    VP LENI: Mga 5AM, habang iyong mga ka-age ninyo tanghali na kung bumangon. [laughs] Gigising kayo ng 5AM, magwe-weights kayo, tapos papasok sa school, pagkatapos pumasok sa school magtetraining ulit. Tapos dadating kayo sa bahay mga anong oras?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Dadating sa bahay pagod na tapos may schoolworks pa po, traffic pa po.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Mga 9PM.

    VP LENI: Pero iyon siguro, ako I would presume very much involved ang magulang ninyo sa everyday life ninyo.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: For sure po. They take us to school, iyon hatid-sundo.

    VP LENI: Ito, Ka Ely naalala ko na mayroong isang Nike ba iyon o Adidas, mayroong isang parang ad na, parang to make champions, iyong mga magulang ang mga bayani. Kasi sila talaga iyong nagsasakripisyo din ng malaki. Pero ito nabasa ko na parang the time you were sa varsity sa UPIS, dream niyo na makapasok.

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Opo, it was our dream kasi from yeah, ever since pumasok ako sa UPIS, sobrang proud na akong maging UP student noon. So parang in return parang sabi ko sa sarili ko parang I want to make UP proud na parang… Pero sa high school hindi kami umabot sa final four sa 2 years of playing years ko doon sa team.

    VP LENI: Pero ito kasi hindi ba iyong mahuhusay magbasketball siyempre parati mong dream na makapasok sa finals ang team mo, pero hindi ba kayo natempt na after high school, kasi di ba before ang UP parang was not faring well…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Talunan po…

    VP LENI: Oo, talunan talaga, parang kulelat. Hindi ba kayo natempt na parang lumipat ng… parang ang pasukan ninyo ibang school na mas may chance ang kanilang basketball teams.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Ako po I went to UP po I really wanted to, gusto ko po talagang i-bring back ang winning culture sa seniors po. So second year ko po we were able to do it…

    VP LENI: Pero ito kaya ang daming emotionally involved doon sa pagkapanalo ng UP this year kasi Istorya ng Pag-asa. Parang, di ba ang biro nga before kapag may naipanalo lang isang game mag-bonfire na. [laughs] ‘Di ba?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Five years ago po. VP LENI: Five years ago. Pero kayo magpapakuwento kami, papano ba, what brought about the transformation? Papano, papano nangyari iyong from kulelat naging, nanalo?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Parang siyempre, at this point parang napapagod na rin kayo, nasasawa na kayo bakit kami lagi nasa dulo. It’s about time kasi kumpleto na kami, magagaling ang players namin. Malaking bagay mga sponsors namin na dumating.

    VP LENI: Pero, ito kasi, Ka Ely, ang kuwento kasi ng UP parang lahat nakarelate. Kahit hindi mga hindi taga-UP, mga nagchi-cheer pa rin for UP dahil ano siya, feel-good masyado. Feel-good masyado kasi iyon nga, hindi pinapansin before. Tapos ako naalala ko, iku-kuwento ko sa inyo iyong pagkapanalo niyo against Adamson. Iyon ang clincher na panalo. Nagbibyahe ako ka Ely papuntang Kathmandu, kasi papunta ako sa isang speaking engagement. Apat kaming magkakasama, dalawa kaming taga-UP. Pag stop-over namin, ang stop-over namin Hong Kong, naghanap talaga kami ng signal para makapag-livestream kami. At nandoon kami sa isang sulok, cheer kami ng cheer. Sobrang saya noong last game ninyo. Kasi ‘di ba ang Adamson twice to beat hindi ba?

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Twice to beat po.

    VP LENI: Parang ang akin, Ka Ely hindi ko pinapansin ang season ngayon. Hindi ako pareho ng mga anak ko na sobrang tutok. Pero parang I started parang being involved noong game ninyo with La Salle. At November na yata iyon…

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Eliminations po…

    VP LENI: Last game of… ‘di ba. Parang iyon, iyong game ninyo with La Salle, tapos ang game niyo with… doon lang ako. Doon ako, ang gusto kong sabihin kapag nanonood ang mga anak ko nakikinood ako. Pero parang siyempre gusto ko kasi team ko UP. Gusto ko na manalo UP. Pero hindi pa ako involved. Pero ang game ninyo with La Salle naalala ko iyon talaga ang parang pivotal for me. Iyon regular season pa, mayroon na ba kaayong pakiramdam na you had a shot at it?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Iyon pong team po, coaches ever since naman before the season started po we really believed that we could make it.

    VP LENI: Each and everytime?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Opo, always po.

    VP LENI: Pero papano iyon, kelan ninyo nafeel na ito na.

    JUAN GOMEZ DE LIAÑO: Siguro po iyon po. Kasi po lahat po ng second-run games po namin very crucial po. Like we can’t afford to lose na po.

    VP LENI: Kasi ewan ko, Ka Ely, kung nasundan mo ang games kasi ang mga, iyong isa kong anak nag-courtside reporter before for NU. Atenista siya pero na-assign siya sa NU. So ang household namin at saka ang asawa ko napakahilig sa basketball, kaya ang tatlo kong anak kahit lahat babae sobrang hihilig sa basketball. Ako lang yata ang hindi masyado. Nakakapanood ako sometimes ng games pero nanonood ako kasi nahihila lang ako. Pero noong game 2, nakabalik na ako from Kathmandu. Talagang hindi na ako pumayag na hindi ako sasama. Ang problema kasi mga Atenista ang mga anak ko, nandoon kami ka Ely sa Ateneo side. Dominated kami doon. Pero ang naalala ko si Sec. Babes Singson, dating DPWH Secretary, kami lang ang naka-maroon doon sa side namin. Ano pa, ano pa si Sec. Babes injured siya at that time, naka-cast ang kanyang kamay. Tinatanong ko siya, “Sec., bakit naka-cast ang kamay mo?” Sa baskeball din. Na-aksidente siya sa basketball. Pero nasa likod ko siya, Ka Ely, kaming dalawa iyong sigaw nang sigaw. Dominated kami ng Ateneo pero I think everyone will agree na noong game 2, sobrang dami ng UP na nanood, ‘di ba? Tinitingnan ko kasi nasa Ateneo side ako, ang UP nasa side na iyon. Talagang iyong cheerers hanggang sa tuktok, di ba? Hanggang sa tuktok. Anong pakiramdam ninyo noon?

    JAVI GOMEZ DE LIAÑO: Feeling ko parang sa NBA kami noon. Dahil noong finals makikita mo puro maroon talaga iyong side. Noong game ata na iyon, 60% ata ang maroon.

    VP LENI: Marami, mas marami doon ang maroon. Tapos ang maganda doon, Ka Ely, kasi friendly. Ang gusto kong sabihin, hindi gaya noong sa ibang games na nasamahan ko ang anak ko na nag-aaway ang mga fans. Ito may away pero away sa cheers. Pero parang, para kasing, ang UP kasi kahit nag-first runner-up siya, talagang panalong-panalo din. Kasi kung babalikan ang kuwento ninyo ‘di ba? Iyong babalikan iyong kuwento niyo parang it really made every UP student and alumni proud. Kaya ano talaga—ito, Ka Ely, ito iyong, ito iyong tunay na Istorya ng Pag-asa.Pero ito kasi, parati tayong curious, parang what makes a champion. Kanina, kinu-kuwento niyo na iyong disiplina na required, pero pati rin sa diet, di ba? Istrikto rin ba kayo sa diet? Di ba iyong mga athletes mayroon din?

    JUAN: Some po, some athletes po.

    VP LENI: Ah, some athletes.

    ELY: Kasi susunugin mo, eh—

    JUAN: Kami…

    ELY: [inaudible] sa weights iyan, di ba?Pero kayong magkapatid, wala bang parang kapag sa laro, iyong medyo selosan, nagsisisihan kayo?

    VP LENI: Rivalry.

    ELY: Iyong mga ganoong nagsisisihan. Eh, “parang di maganda laro mo” kasi minsan, Ma’am—

    JUAN: Nangyayari.

    VP LENI: Nangyayari iyan.

    ELY: –may laro na iyong isa wala sa kondisyon.

    JUAN: Oo, tama. Or wala sa focus.

    ELY: So mayroon kayong pangyayaring ganoon? Iyong parang pinagtalunan niyo, “Oy, ‘tol, wala ka sa focus, eh.”

    VP LENI: Nangyari na ba sa inyo iyon?

    JUAN: Naturally, naturally. It’s normal po. It’s part of the game po.

    VP LENI: Pero sila kasi magkasama na mula noon, eh. So sanay na kayong mag-teammates.

    JUAN: Sanay na.

    VP LENI: Sanay na.

    ELY: So ilang taon pa kayo sa UP ngayon? Hanggang?

    JAVI: Ako may two playing years pa ‘ko.

    JUAN: Two years, two yeats po.

    VP LENI: Maraming nag-a-abang next season.

    ELY: Next season madadagdagan pa kayo ng two players?

    JUAN: Opo.

    ELY: Makakatulong si, si—

    VP LENI: Pero ramdam niyo ba—

    ELY: Si Ricci and—

    VP LENI: Oo.

    ELY: and Kobe—

    JUAN: Kobe.

    ELY: Paras.

    VP LENI: May dalawa pang mahusay na papasok. Pero ramdam niyo ba iyong pressure?

    JUAN: Well, sa akin po naman. I don’t really feel any pressure. Sa akin po ‘pag naglalaro po ako ng basketball. Natural lang iyon like—

    VP LENI: Kasi ngayon, di ba, this year kasi parang regal—parang sa amin na hindi involved sa [basketball training], alam ko na kayo pinag-paguran niyo iyon na grabe. Pero because of where we were coming from, parang sa akin, every, every win ng UP was a gift in itself, eh. Ang gusto ko sabihin na everytime nananalo kayo, kahit wala pa kayo doon sa number one, para sa amin, sobrang regalo na iyon sa amin.

    ELY: Iyong makapasok nga sa finals, eh.

    VP LENI: At saka, sa kanila—

    JUAN: Iyon dapat po iyong mindset niyo.

    VP LENI: –syempre, sa kanila, aspiration niyo iyon. Sa amin oo din, pero dahil sa kasaysayan hindi ka umaasa.

    JUAN: Opo.

    VP LENI: At least kaming outside team. Pero ngayon kasi halos nanalo na, eh. Di ba? Panalo nga pero halos ikaw na iyong nasa top.

    ELY: Malapit na.

    VP LENI: Iyong next season ba mas ramdam niyo iyong mas matindi iyong umaasa?

    JAVI: Well, syempre maraming tao na umaasa sa amin na mananalo kami so sa part naming we just have to continue getting better.

    JUAN: Have the mindset na lagi dapat kaming nasa finals po.

    ELY: So inaasahan natin battle of Katipunan ulit next [season].

    JUAN: Sana po. Sana makabawi po.

    VP LENI: Exciting, exciting. Pero ito, anong height mo Javi?

    JAVI: 6’5” po.

    ELY: 6’5”?

    VP LENI: Oo, ang tangkad niya, eh. Tinitignan ko siya, tinitignan ko siya noong laro, sobrang tangkad. Tapos si—

    JUAN: 6’2” po.

    VP LENI: Si Juan 6’2”.

    ELY: So ikaw point guard ang—

    JUAN: Point guard po. Shoot—

    ELY: Siya?

    JAVI: Forward.

    ELY: Power forward.

    VP LENI: Papaano kayo tumangkad ng ganiyan? Nandito si daddy, ‘di ba?

    JUAN: Opo.

    VP LENI: Ayon. Sobrang din kasing tangkad ni daddy, eh.

    JUAN: Si Mommy po matangkad din.

    VP LENI: Si mommy matangkad—

    JUAN: 5’9” po, 5’9”.

    VP LENI: 5’9” din si mommy. Grabe! Pero ang bata pa ng dad niyo.

    JUAN: Opo.

    VP LENI: Iyong dad niyo naglaro din ng basketball before?

    JUAN: Opo, mga small leagues po pero swimmer po siya before.

    VP LENI: Oh, swimmer pala si daddy before kasi iyong mga anak ko, Ka Ely, mga swimmers. Kaya alam ko kung ano iyong sakripisyo ng magulang.

    JUAN: Opo.

    VP LENI: Iyong gigising ka ng maaga. Naalala ko noon, kinu-kuwento ko sa inyo, Ka Ely, na habang, habang nasa training iyong mga bata, ina-outline ko na iyong mga babasahin nila kasi not enough time to study, eh.

    JUAN: Opo.

    VP LENI: ‘Pag mayroong mga project bibilhin ko na iyong mga kailangan.

    JUAN: That’s true.

    VP LENI: ‘Pag mayroong mga assignments, ni-re-research ko na kasi kapag dating sa bahay [ng mga anak ko], pagod, eh.

    ELY: Pagod. Tama.

    VP LENI: Pagod. ‘Pag kain, parang sobrang hirap na kaya alam ko hindi ka makakarating sa ganito kung hindi supportive iyong magulang mo.

    JUAN: Iyong parents mo, that’s true po.

    ELY: Pero sa basketball, anong dapat magsimula, anong age ka dapat mag-start? Anong mas maganda?

    VP LENI: Iyong advice niyo, ano iyong best age?

    JAVI: Mas maganda kapag bata pa lang magsimula na, eh.

    ELY: Iyong anak ko gusto na makapag-basketball na. Sabi ko [inaudible]

    VP LENI: Oo.

    ELY: Grade 3 sa Ateneo.

    JUAN: Ateneo.

    ELY: Pero pag-grade 4 kasi—

    VP LENI: Sir, ang laki din kasi ng anak mo, Ka Ely.

    ELY: Yes, ma’am. Puro basketball kasi ‘pag grade 4 iyong mga P.E.

    JUAN: Opo, mga clubs po.

    ELY: Oo, ang dami.

    JUAN: Marami po.

    VP LENI: Pero ito, iyong team niyo ba lahat din sila nag-umpisa ng very early?

    JAVI: Feel ko naman yes, pero may mga iba rin na parang high school—

    JUAN: Nag-start po.

    VP LENI: High school nag-start.

    ELY: Kasi noong na-interview natin, Ma’am, si Anton [Asistio]—

    VP LENI: Kasi ata grade 3 rin yata siya.

    ELY: 6 years old ata nag-start, eh.

    VP LENI: Ah, 6 years old.Iyong mga nag-start ng high school, hindi pa ba iyon too late?

    JUAN: Actually no naman po. Kasi they have a lot of time—

    VP LENI: Naka-ka-catch up naman sila.

    JUAN: to improve po, to work on it.

    ELY: Kaya lang, mas advantage kung bata pa.

    JAVI: Oo, advantage kasi male-learn mo din iyong—

    ELY: Kasi parang ganoon sa golf eh. Mas bata pa magsimula kaysa matanda na, medyo matigas na iyong katawan.

    VP LENI: Pero ito, grabe, grabe iyong respeto ko sa mga athletes kasi ito iyong hindi nakikita ng—

    JUAN: Totoo po.

    VP LENI: Ng ordinaryong mamamayan, di ba? Iyong disiplina.

    ELY: Disiplina.

    VP LENI: At saka sakripisyong required para—naalala ko noong swimmers iyong mga anak ko, halimbawa, nag-bakasyon kami, huminto silang mag-train for 2 weeks.

    JUAN: 2 weeks.

    VP LENI: Parang iyong 2 weeks na pinahinga mo, ang bawi mo noon ilang buwan nap ag-ha-habol. Parang iyong ilang buwan na ihahabol mo, mag-i-improve ka lang mga 1 or 2 seconds pero napaka-lakinga accomplishment na. Lalo na sa basketball kasi iyong swimming ikaw lang iyon, eh.

    JUAN: Individual sport po.

    VP LENI: Ang dala mo, isa lang, pero iyong basketball tingin ko mas mahirap kasi hindi lang iyong sarili mong husay iyong aasikasuhin mo pero iyong husy ng whole team, eh.

    ELY: Kailangan teamwork diyan, kailangan lahat.

    VP LENI: Parang, parang maraming, maraming nakasalalay sa, sa teamwork, eh.

    ELY: Tama.

    VP LENI: Na marami—paminsan siguro frustrating din para sa member ng isang team ‘pag hindi masyadong nag-ge-gel iyong buong team. Pero ito, tingin niyo, si Javi at saka si Juan, ano iyong pinaka-ingredients para nakarating iyong UP sa kung nasaan siya ngayon, iyong UP Maroons, [UP] Fighting Maroons?

    JAVI: Para sa akin, iyong main ingredient iyong never, parang never giving up ba. Kami, there’s this point kasi na 3-5 kami tapos parang 7th place kami noon. Pero sabi naming sa isa’t isa na parang huwag tayong sumuko, parang nandoon pa iyong tiwala sa amin.

    JUAN: Motivate.

    VP LENI: Oo nga, eh.

    JAVI: Kahit wala na kaming tiwala sa amin.

    VP LENI: Talagang iyong climb ng UP grabe, ano? Para talagang, kaya naging invested iyong napaka-raming tao.Pero iyong as far as, parang iyong pag-administer ng buong team is concerned, ano iyong mga i-dinagdag para ma-achieve niyo ito na dati di niyo na-a-achieve? Mas matindi pa iyong training? Mas matindi ba iyong disipline na ni-require?

    JUAN: Well, ayon po, naging disciplined po kami, like everyone po, even from the coaching staff. And I think po we never lost hope po since the start of the season.

    ELY: Okay, okay siguro bago tayo magtapos. Ang bilis ng oras, ma’am, ano?

    VP LENI: Ang bilis ng oras.

    ELY: Baka mayroon kayong ma-i-pa-payo sa ating mga listeners, iyong mga magulang, at baka nakikinig din iyong kanilang mga anak na may ambisyon.

    VP LENI: Marami, marami:

    ELY: Bigyan niyo sila ng kaunting payo or tip para, tips para maabot nila iyong kanilang gusting pangarap.

    VP LENI: Oo, kasi maraming mga magulang ang, iyong mga anak nila iyong pinaka-ultimate dream then ma-achieve kung nasaan kayo ngayon. So ano iyong mapapayo natin sa kanila kasi paminsan hirap makapasok sa team A?

    JAVI: Para sa akin, kung gusto niyo i-achieve iyong dreams niyo, expect niyo na magka-ka-ups and downs kasi hindi talaga magiging madali. Parang you have to always get ready tapos mag-dasal ka lagi sa Lord, and never give up.

    ELY: Ayon, opo. Si, si Juan.

    JUAN: Well, sana po just believe in beginnings and never stop working hard.

    VP LENI: Ayon, ayon, sana Ka Ely nakikinig iyong mga, hindi lang iyong mga bata pero iyong mga magulang. Pinapanood ko, kahapon yata, may isang interview si Catriona Gray sa New York. Sabi niya iyong mga Pilipino kasi, tatlo lang iyong hilig, tatlong B. Ano iyong tatlong B? Iyong umber one, basketball.

    ELY: Basketball.

    VP LENI: Tapos boxing daw at saka mga beauty pageants. Parang tama ata iyon. Kaya ito parang dream ng karamihan sa mga batang lalaki, di ba?

    ELY: At kaya nga iyong mga politiko nating iba nagpapatayo na ng basketball court. Kasi alam nila, eh, iyong mga Pilipino talagang mahilig po diyan.

    JUAN: Kahit saan po sa streets po, kahit saan may makikita kayong court.

    VP LENI: Iyong asawa ko, Ka Ely sa kanto ng, sa kanto ng street naming mayroong parang, ano ‘to, mayroon parang isang, isang ano lang, ano, half—

    JUAN: Half court po.

    VP LENI: Hindi naman half court kasi hindi naman siya court.

    JUAN: Mas, mas maikli.

    VP LENI: Para siyang intersection ng dalawang streets, mayroon doon ng court.

    JUAN: Ring.

    JAVI: May ring.

    VP LENI: Mayroong ring pero nag-li-liga. Nag-li-liga doon sa amin, doon lang. Talagang kahit saan na posible na puwedeng mag-laro ng basketball, naglalaro talaga.

    ELY: Okay, so bago tayo—

    VP LENI: Wala na tayong oras.

    ELY: Wala na tayong oras, ma’am at bago tayo matapos, kanina mayroon diyan pala sa ano, sa Quezon Memorial Circle na iyong pag-simula po ng ano, ng election period, at iyong panawagan, ang dami ho. Iyong sa honest, peaceful election 2019.

    VP LENI: Oo naman. Parati naman, Ka Ely.

    ELY: Kasi si Senator Bam Aquino lahat, eh.

    VP LENI: Ah, talaga? Ito naman, iyong nakakabahala lang, Ka Ely, maraming patayan ngayon. Binabasa ko, binabasa ko, nakita ko iyong picture na mayroon isang, mayroon isang gold medalist sa boxing na

    ELY: Gold?

    VP LENI: Bowling pala. Gold medalist sa bowling na sa loob ng bowling alley pinatay. Ito lang iyong panawagan natin, Ka Ely, na lahat-lahat natin pag-tulungan na sana hindi magpatuloy itong culture of impunity.

    ELY: Okay, so isa pang muli, isa pang muli, ma’am—

    VP LENI: Pero ito, ito lang, Ka Ely, habang andito pa iyong JLD boys, JLD brothers. Ako speaking in behalf of the UP community na una, congratulations pero mas, mas mataas pa doon, salamat. Salamat kasi kayo ang dahilan kung bakit ramdam ulit namin iyong pagiging, pagiging taga-UP. Kayo iyong dahilan kung bakit nagka—nag-unite ulit iyong community—

    JAVI: As one.

    VP LENI: Hindi niyo siguro alam kung ano iyong impact noong inyong “kabayanihan” ninyo sa aming lahat kaya maraming salamat.

    ELY: Okay, isa pa, ma’am. Huling hirit, at syempre, iyong sa pinaka-huling survey ng Pulse Asia, at maganda po ang resulta ng iyong survey, iyong trust ratings, maraming nag-tiwala. So ano po ang masasabi niyo ngayon na nakikinig sa atin ngayon, nationwide.

    VP LENI: Ito naman, Ka Ely, nagpapasalamat tayo sa, sa tiwala. Pinag-ta-trabahuhan naming natin ng maayos iyon. Tingin ko iyong mga survey na ito mahalaga para alam natin kung tama ba iyong ginagawa natin o hindi. Ito, Ka Ely, especially mahalaga ito sa akin kasi alam mo naman kung ano iyong pinagdaanan ko. Iyong vilification, iyong pag-ti-tira, iyong fake news na inako pero, and yet, nakatayo pa rin tayo. Pero hindi iyon dahil sa akin pero dahil po iyan sa inyo kaya maraming, maraming salamat.

    ELY: Opo, salamat po. At syempre mga kasama, maraming salamat din sa ating mga listeners, iyong mga nakikinig po diyan, at iyong mga nasa abroad, iyong mga hindi po namin nabasa.

    VP LENI: Hindi na natin nabasa.

    ELY: Paumanhin po.

    VP LENI: Napaka-bilis ng oras. Wala nang oras pero sa susunod po susubukan namin na madaanan lahat.

    ELY: Pero basta’t personal na basa naman ng ating bise presidente iyang mga mensahe na iyan.

    VP LENI: Oo naman. Lahat ko naman binabasa, lahat ko binabasa.

    ELY: Okay, maraming salamat mga kasama. Ako pa rin ang inyong Radyo Man, Ely Saludar, kasama natin si Vice President Leni Robredo.

    -30-

    Posted in Transcripts on Jan 12, 2019