This website adopts the Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.0) as the accessibility standard for all its related web development and services. WCAG 2.0 is also an international standard, ISO 40500. This certifies it as a stable and referenceable technical standard.

WCAG 2.0 contains 12 guidelines organized under 4 principles: Perceivable, Operable, Understandable, and Robust (POUR for short). There are testable success criteria for each guideline. Compliance to these criteria is measured in three levels: A, AA, or AAA. A guide to understanding and implementing Web Content Accessibility Guidelines 2.0 is available at: https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/

Accessibility Features

Shortcut Keys Combination Activation Combination keys used for each browser.

  • Chrome for Linux press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • Chrome for Windows press (Alt+shortcut_key)
  • For Firefox press (Alt+Shift+shortcut_key)
  • For Internet Explorer press (Alt+Shift+shortcut_key) then press (enter)
  • On Mac OS press (Ctrl+Opt+shortcut_key)
  • Accessibility Statement (Combination + 0): Statement page that will show the available accessibility keys.
  • Home Page (Combination + H): Accessibility key for redirecting to homepage.
  • Main Content (Combination + R): Shortcut for viewing the content section of the current page.
  • FAQ (Combination + Q): Shortcut for FAQ page.
  • Contact (Combination + C): Shortcut for contact page or form inquiries.
  • Feedback (Combination + K): Shortcut for feedback page.
  • Site Map (Combination + M): Shortcut for site map (footer agency) section of the page.
  • Search (Combination + S): Shortcut for search page.
  • Click anywhere outside the dialog box to close this dialog box.

    BISErbisyong LENI Episode 225

    BISErbisyong LENI Episode 225

     

    ELY: Good morning! Magandang umaga, Pilipinas—Luzon, Visayas at Mindanao. Ito na po ang BISErbisyong LENI dito po sa RMN. At siyempre, mga kasama, ngayon po ay araw ng Linggo, August 29, 2021. Mula po dito sa RMN DZXL 558 Manila, tayo po ay napapakinggan sa RMN DYHP Cebu, RMN DXCC Cagayan De Oro, RMN DXDC Davao, RMN DWNX Naga. At siyempre sa lahat po ng inabot ng broadcast nationwide, netwide. Magandang umaga, Pilipinas! Ako pa rin ho ang inyong radyoman Ely Saludar. At siyempre kasama ay—okay na si Ma’am? Nasa linya na natin ang nag-iisang Bise Presidente ng Republika ng Pilipinas, si Madam Vice President, Leni Robredo. Ma’am, good morning!

    VP LENI:Good morning, Ka Ely! Good morning po sa lahat ng kasama natin ngayong umaga sa Facebook Live ng RMN page at saka ng VP Leni Robredo at saka sa lahat ng nakikinig sa RMN DZXL. Ayon, Ka Ely. Happy anniversary.

    ELY: Opo, Ma’am.

    VP LENI: Ilang taon na, Ka Ely?

    ELY: Sixty nine years na po na naglilingkod.

    VP LENI:Grabe, ang tagal na ‘no? Mas matanda pa pala sa atin, Ka Ely, ang RMN.

    ELY: Yes, Ma’am. At Ma’am, naka quarantine kayo ngayon?

    VP LENI: Naka-quarantine ako, Ka Ely, mula Tuesday. Mula Tuesday naka-quarantine ako, Ka Ely, kasi na-expose ako noong Monday. Actually, Ka Ely, iyong staff namin, kasama ko araw-araw. Last ko siyang kasama noong Monday. Tapos noong Monday ng gabi, nag-develop siya ng symptoms. Tuesday ng umaga, tinest siya. Iyon, nag-positive siya ng--actually noong nag-develop siya ng symptoms, nag-quarantine na kaagad ako at saka lahat ng na-expose sa kaniya. Tuesday, quarantine na ako, naghihintay—parang iyong test results yata lumabas Wednesday. So dire-diretso na, Ka Ely. Pero iyong mahirap nito, Ka Ely, kasi ang daming ginagawa ng opisina namin ngayon.

    In fact, ngayong araw mula kahapon, nasa San Pedro, Laguna iyong aming team kasi nandoon ang aming Vaccine Express. Kaya medyo mabigat sa loob, Ka Ely kasi wala pa ako na-miss na Vaccine Express. Hindi ko mapupuntahan ngayon kaya kausap ko iyong mga taga San Pedro kahapon over the phone. Iyong promise ko sa kanila sa second dose na lang. Sa second dose ako nandoon. Kasi iyong protocols doon ngayon, Ka Ely, magpapa-test ka parang between 5—Between the 5th and the 7th day. Nag-decide ako, Ka Ely, na bukas na ako magpa-test, 7th day para pasok doon sa 7 days. Pero kahit mag-negative ka, kailangan kang mag-quarantine for 14 days. Eh ang haba talaga. Iyong iyong problema namin Ka Ely kasi ang dami namin talagang ginagawa ngayon. So sinusubukan namin na ako–nagwo-work from home iyong lahat ng na-quarantine. Pero ang problema, Ka Ely, ngayon talaga iyong transmission everywhere. Maraming marami sa office namin, iba-iba iyong pinanggalingan. Hindi ito umpok-umpok. Noong Thursday, mayroon ulit isang nag-positive, iba naman. So ngayon ano talaga, alam mo iyong mga staff kasi umuuwi. So malamang maraming sources of infection so ang dami naming naka-quarantine ngayon, Ka Ely. Kaya nagpapasalamat ako kay USec. Boyet, iyong aming Chief of Staff. Siya naman ang namamahala ng lahat ng Vaccine Express, pero ngayon, kulang sila ng kasama dahil marami kaming naka-quarantine. So sana, Ka Ely, mag-negative naman lahat. So far, iyong mga nag-umpisang nag-positive, iyon pa lang naman. Wala pa kaming na–-wala pang iba na nag-positive. Sana tuloy-tuloy na na negative kami. Kahit naka work from home basta negative kasi mas mahirap mag-positive.

    Anyway, sunod-sunod naman, Ka Ely, iyong aming mga trabaho. Gaya noong Tuesday. Noong Tuesday, nandito ako sa bahay, nag-guest ako sa Archers Talk at saka Eagles Meet. Parang joint ano ito, Ka Ely, joint webinar ng mga La Salle at saka mga Ateneo alumni. So noong Tuesday iyon. Iyong Wednesday—actually araw-araw, Ka Ely, Wednesday, Thursday, Friday, maliban sa mga Zoom meetings, tuloy-tuloy ang video shoot. Mahirap, Ka Ely, pag ang video shoot ay through Zoom. Kasi una siyempre mas pangit ang quality. Pangalawa, kapag minsan kapag nagla-lag, dahil sa internet connection, uulit na naman kayo kaya ano talaga, ito ay talagang magtitiyaga ka. Pero walang magawa. Dapat maging productive pa rin iyong oras kasi ang dami talagang gagawin. So iyon.

    Iyon, Ka Ely, iyong ngayon, gusto ko lang pasalamatan lahat ng volunteer doctors, nurses at saka medical ano natin, lahat ng medical staff, medicals students at saka lahat ng volunteers sa ating Vaccine Express sa San Pedro, Laguna pati iyong LGU Laguna, Ka Ely. Lalo si Councilor Bernadeth Olivares kasi siya ang pinaka point person natin doon. Marami talagang—maraming trabahong ginagawa. Marami din tayo Ka Ely mga partners sa Laguna Vaccine Express natin. Ka Ely, i-mention ko lang sila ha, kasi wala na kong ibang pagkakataon para i-mention. Iyong SK Federation of San Pedro City, iyong Rotaract club of Metro San Pedro, tapos Rotaract Club San Pedro All Star, iyong Eagle Response Team, Omega World Guardians, Alliance of Democratic Unity of Brightness Association Incorporated, ayon. Sila, Ka Ely, iyong mga partners natin sa San Pedro. Nagpapasalamat kami kasi pinaka-crucial, Ka Ely, kapag lumalabas tayo ng Metro Manila is iyong partnership with the local, iyon talaga iyong nakakatulong sa atin sa pag-areglo . Kasi iyong partnership with the local, iyon talaga ang makaktulong sa atin sa pag-areglo ng lahat ng kailangan ayusin lalo na dalawang lugar kami doon. At saka iyong medical students natin, Ka Ely, galing sa iba’t-ibang school. Iyong Adventist University of the Philippines College of Medicine, Ateneo School of Medicine and Public Health, Centro Escolar University School of Medicine, East Avenue Medical Center, Far Eastern University, Nicanor M. Reyes Foundation, Emilio Aguinaldo College, Jose Reyes Memorial Medical Center–sorry, Ka Ely, mahaba-haba ito.

     

    ELY: Opo.

     

    VP LENI:New Era University College of Medicine, Our Lady of Fatima University College of Medicine, Pamantasan ng Lungsod ng Maynila, San Beda Univeristy College of Medicine, University of the East - Ramon Magsaysay Memorial Medical Center College of Medicine, University of Perpetual Help, Dr. Jose Tamayo Medical University, University of Sto. Tomas, University of the Philippines College of Medicine, Veterans Medical Center. Ito, Ka Ely, maraming salamat sa kanila. Ka Ely, ang nakakatuwa dito, kasi nung nag-start kami ng Vaccine Express sa Manila, kaunti pa lang ito. Kung hindi ako nagkakamali, mga 3 or 4 schools pa lang. Pero noong lumipat kami ng Quezon City, dumami. Dumami ang partners. Paglipat namin ng Pasig, lalong dumami. Ngayon na San Pedro—noong nasa Pasig kami, Ka Ely, tinaong na namin sila sino gusto mag-sign up for San Pedro and Pampanga next week, lahat gusto. Halos lahat gusto. So nagpapasalamat kami kasi ang laking tulong talaga sa amin ng medical students. Sila iyong naga-assist sa mga doktor. Marami silang… marami silang trabahong ginagawa during the Vaccine Express. Tapos iyong nakakatuwa nito, Ka Ely, sila pa iyong nagpapasalamat sa amin. Sila pa ang nagpapasalamat kasi nagkakaroon daw sila ng patient interaction. Kasi ‘di ba iyong mga estudyante ngayon, hindi regular iyong kanilang hospital exposure dahil sa pandemic. So maraming salamat sa kanila.

     

    ELY: Opo. Okay, Ma’am at siyempre sa gitna po ng pandemya, at ‘di ba ang dami na nga pong mga healthcare workers ang pagod na pagod na, kaya lang grabe ho talagang hindi pa nila natatanggap ang mga benebipsyo. Mayroon nga pong nakatakdang mass protest ang mga healthcare workers sa September 1. So iyong mga ganitong pangyayari, ito, Ma’am, dapat maiiwasan o mapigilan kasi maaaring makakaapekto ito sa ating mga kababayan.

     

    VP LENI: Dapat talaga, Ka Ely. Kasi iyong nakakalungkot, hindi naman bago iyong pandemic, ‘di ba? One and a half years na tayo dito. Tapos ngayon magsa-scramble tayo. Kung saan-saan maghahanap ng pangbigay. Na dapat inasikaso na natin ito dapat last year pa. Inasikaso na natin ito last year pa kasi iyong last year, Ka Ely, nagsisimula iyong pandemic, naintindihan natin iyong dahilan ng delay dahil hindi natin inaasahan. Hindi natin inasahan na tatagal. Pero ngayon, walang excuse, eh. Walang excuse kung bakit hindi natin naasikaso, dahil last year pa nga iyong pandemic. Iyong 2021 budget, ginawa siya panahon na ng pandemic. So ito, inaasahan na natin na kakailanganin natin ito. Dapat nakahanap na tayo ng paraan na ibigay ito. Alam mo, Ka Ely, marami sa aming—maraming mga ospital na nakakausap namin. Maraming mga doktor. Even pasyente. Ako, Ka Ely, mayroon akong kaibigan na taga-Cebu. Sinasabi niya, Ka Ely na, “Actually dito sa”–kasi naka-confine siya–sabi niya, “actually dito sa amin, ang tagal namin naghintay ng kwarto. Pero hindi naman kulang ng kwarto. Iyong kulang talaga, medical personnel.” And lumalabas ngayon na hindi lang siya sa Cebu. True siya sa maraming mga lugar sa Pilipinas. Pero bakit nagkakawalaan tayo ng medical personnel? Binabasa ko, Ka Ely, iyong mga pahayag ng mga iba’t-ibang mga ospital, ng iba’t-ibang mga grupo, ng mga nurses, iyong sitwasyon talaga ngayon, una, pagod na. Pero ako, Ka Ely, kasi sa amin nga ang daming nagvo-volunteer. Halimbawa iyong volunteers namin sa Bayanihan E-konsulta, more than 1,000 na doktor. Iyong volunteers namin na hindi doktor almost 4,000. So itong mga ito wala namang nakukuha sa amin. Wala namang suweldo pero nagvovolunteer. So iyong sa akin, I don’t think na ito iyong pera ang pinag-aawayan dito pero mas iyong appreciation sa kanilang effort. Iyong appreciation sa kanilang effort na ito sanang SRA—'di ba iyong SRA ang pinag-aawayan dito? Iyong special risk allowance—ito iyong pinaka-recognition ng pamagalaan na, “naiintindihan namin kung ano iyong sakripisyong ginagawa ninyo. Naiintindihan namin iyong alam mo iyon, iyong pagod na pinagdadaanan ninyo? Hindi namin iyon maaalis sa inyo pero ito ang pagpapakita ng pamahalaan na naiintindihan namin iyon kaya iyong pangangailangan mo, we will provide.” So iyong sa akin, ito iyong pinaka-expression na kahit papaano naiintindihan natin iyong pinagdadaanan. Tapos hindi pa natin maibigay. Hindi naman napakalaki na makukuha ng mga medical frontliners. Kung hindi ako nagkakamali, Ka Ely, not more than P5,000 a month ang makukuha. Pero iyon nga, mayroon namang budget pero iyong may budget yata, Ka Ely, ang nakasama lang yata, tama ba, parang 20,000 lang na health workers. Parang ang kuwento yata, Ka Ely, iyong binilang lang iyong  mga health workers na directly nag-aasikaso ng COVID-positive patients. Pero alam naman natin, Ka Ely, pagpasok pa lang ng ospital, exposed na. Kahit hindi ka naka-assign sa COVID units, iyong exposure mo talagang… ‘Di ba? Kasi ang dami. Lalo ngayon na grabe ang transmission. So tama naman, may basehan naman kung bakit nagsasabi na kahit hindi sila naka-assign sa COVID wards, iyong exposure talaga nandiyan. Marami kasi, Ka Ely, nanganganak ito. Halimbawa iyong exposure, kung exposed na exposed ka, ayaw mong umuwi sa bahay n’yo. Kasi dala-dala mo iyong virus, ‘di ba? Gusto mo din i-protect iyong mga pamilya mo. Kailangan nila ng transportation allowance. Kailangan nila ng living expenses. Kung kailangan nila maghanap ng dormitory para tirhan muna. Maraming sanga-sanga ngayon. Halimbawa kung nagko-commute sila pauwi, mahirap ang public transport. Ano talaga, grabe ang sakripisyo Ka Ely. Grabe ang sakripisyo ng healthcare workers. At iyon nga, hindi na lang siya iyong sakripisyo, eh, pero iyong threat sa health at sa buhay nila, ang laki talaga. Kaya hindi ko alam kung kailan sila—parang hinintay pa natin. Hinintay pa natni para magkaroon ng mass actions para pakinggan sila. Dapat sana noong naghihinaing—dapat nga hindi na natin hinitay na magreklamo sila ‘di ba? Dapat pagpapakita ng ating appreciation, dapat inasikaso na agad. Kagaya ngayon, Ka Ely, iyong mga statements ng mga representatives ng ospital, sinasabi nila iyong resignation na nakukuha nila on a monthly basis ang laki. Ay iyong mga nurses, halimbawa. Naghahanap ng mas maayos na compensation. At karamihan sa kanila pumupunta abroad. Dati pa naman ito nangyayari pero  at a time like this, kailangan na kailangan natin sila. Na dapat sana napre-prevent iyon, ‘di ba? Kasi kung okay naman iyong sitwawsyon dito, hindi naman iyan magpupuntahan abroad. Lalo na iyong mga may pamilya. Siyempre ayaw nilang iwan iyong kanilang mga pamilya. Pero kung wala naman silang choice dahil hindi sapat ang binibigay natin sa kanila, hindi din natin sila maho-hold.

     

    Kaya iyong sa akin, ibigay na ngayon. Kung ano pa iyong kailangan pakinggan at hanapan ng paraan para hindi nangyayari ito. Iyong parang narinig ko, Ka Ely, sa St. Luke’s yata ito na sinasabi na iyong per unit daw kulang ng 30 to 40% ba ng manpower. At hindi lang ito sa St. Luke’s, kahit sa mga government hospitals na mas mataas nga ang sweldo, nangyayari ito. ‘Di ba narinig natin iyong halimbawa iyong Philippine Hospitals Association President, si Dr. Almora, sinasabi niya everywhere, pati sa mga hospitals sa mga probinsya nangyayari ito. Kasi nga, una, iyong entry level salary natin, Ka Ely, ang baba talaga, ‘di ba? Sa government mababa na, P33,000 a month yata Ka Ely. Halimbawa ang Singapore parang P200,000 plus a month. Kahit hindi naman tayo mag-Singapore Ka Ely, huwag naman [P33,000]. Kasi kapag na-lure talaga iyan sa labas, ang laki ng disparity sa sweldo. Iyong sa private yata mas mababa pa. Lalo pa kasi maraming problema ngayon lalo na iyong mga ospital kasi maraming–iyong reklamo din ng mga ospital, hindi pa sila nababayaran ng PhilHealth ng mga utang sa kanila. So talagang mahirap, Ka Ely. Parang nagpatong-patong iyong mga problema na kailangan tutukan talaga.

     

    ELY: Opo. At idagdag pa diyan, Ma’am, iyong napakalaking utang ng Philhealth sa mga pribadong ospital. Talagang umaaray po ang mga private hospital. Pero napaka-imoprtante rin ng kanilang mga ginagampanan. Iyong mga maliliit kasi, Ma’am, iyong iba nagsara na. Iyong iba talaga ang nahihirapan na makapag-patuloy sa kanilang operasyon.

     

    VP LENI: Nung tinitingnan ko iyong hearing sa House, Ka Ely, ang sabi nung head ng PhilHealth—

     

    ELY: Attorney Gierran.

     

    VP LENI: —iyong si Attorney Gierran. Oo. P21.1 Billion—P21.1 Billion pa ang unpaid claims ng PhilHealth as of August 24 yata iyon, Ka Ely. iyong Philippine Hospitals Association, sinasabi niya na ilan na na mga private hospitals ang nagsara dahil hindi sila nababayaran. Wala na silang pang-roll. Lalo pa kasi ngayon na ginagamit iyong mga ospital sa COVID, talagang iyong mga expenses nila, talagang nag-shoot up. Iyong isa doon, Ka Ely, tinanong during the hearing iyong PhilHealth Chief, gaano ba kalaki—gaano ba katagal iyong pag-process ng claims? Parang sinasabi niya inaabot daw ng 44 days ang pag-process ng claims ng ospital. Unang-una, iyong 44 days ang haba noon, Ka Ely, ‘di ba? Kung nagpapa-roll ka ng pera sa ospital, talagang aabono ka na nang grabe. Pero kung papakinggan iyong hinaing ng mga ospital, parang mas mahaba dito. Mas mahaba dito kasi marami sa kanila ang nagke-claim na ang tagal na ng mga claims na hindi pa nababayaran. Iyon nga, iyong sabi ni Dr. De Grano, siya iyong Presidente ng Private Hospitals Association of the Philippines, siya iyong nagsasabi na may private hospitals talaga na nag-close na dahil dito. Eh every hospital na nagko-close, Ka Ely, kawalan iyan sa ating lahat. Kawalan iyan lahat at a time na grabe nga, sobrang hirap maghanap ng ospital ngayon. Nakikita ko iyon sa aming Bayanihan E-Konsulta page. Kapag mayroon nang pasyente na kailangan na talagang i-ospital dahil mababa na iyong kanyang oxygen level, hirap na hirap kami, Ka Ely. Tatawag kami sa OHCC, siyempre ang OHCC ang dami niyang inaasikaso. Hindi kaagad nababalikan iyong mga pasyente. Dahil nag-dedesat na maghahanap ka ng ospital. Bawat tawag mo sa ospital, ang sagot sa iyo, “Sorry, puno kami.” Kapag tatanungin mo, Ka Ely, ano ba ang waitlist–-halimbawa kagabi ba iyon o noong isang gabi, iyong isang pasyente namin pang-49.  Pang-49 siya sa listahan pero naghintay na lang kami kasi walang mahanap na iba. Ano talaga. Grabe talaga, Ka Ely, ngayon. Akala natin iyong surge natin nung March-April nitong taon ay grabe na, mas grabe ngayon. Mas grabe ngayon kasi parang everywhere. Dati mas concentrated lang siya sa NCR bubble, ‘di ba? Ngayon, Ka Ely, ano talaga, everywhere. Kaya kailangan talaga iyong lahat na tutok natin nandito. Ito iyong lagi kong sinasabi. Dapat sana all hands on deck na tayo, kung ano-ano pang ibang inaasikaso, eh ito na ang problema ngayon, nagkakamatayan na ang mga kababayan natin, kung ano-ano pang binibigyan natin ng importance. Ang pinakamahalaga iyong buhay ng mga kababayan natin kaya ito ang asukasuhin natin.

     

    ELY: Opo. At dito, Ma’am, iyong sa issue rin sa tripartite deals ng mga LGUs. Ang isa sa nabalitaan ko si Cavite Governor Jonvic Remulla, nagrereklamo dito ang tagal tagal. May pera sila, P2 billion daw pero hindi umuusad itong tripartite deals, Ma’am.

     

    VP LENI: Hindi siya pinipirmahan. Actually, sabi ni Senator Migs Zubiri, ‘di ba, ngayong week na 52 LGUs all over the country na ang nag-allocate na ng sariling pondo. Hindi pinipirmahan ng pamahalaan. May binibigay na dalawang rason. Iyong una, mas gusto daw ng pharmaceutical companies na national government lang ang kausap. Pero ito, Ka Ely, iyong mga LGUs na nakausap natin, mayroon na silang mga kausap. Mayroon din isa na nag-aano daw kasi ano ito, hindi naman daw dine-delay. Ano lang daw talaga, iyong DOH daw tinitingnan lang na hindi mapapasama iyong mga LGU sa kontrata. Pero Ka Ely, kapag ganito iyong mga rason, wala tayong sense of urgency eh. Ngayon kailangan iyong bakuna. Mabuti sana kung napo-provide lahat ng national government, walang necessity para sa local governments na magsarili. Pero dahil hindi napo-provide iyon lahat, nagsasarili iyong mga local governments.

     

    Sana hindi na pahirapan. Sana hindi na pahirapan, kasi kailan iyon kailangan? Itong pag-assess ng— Nag-due diligence daw iyong DOH. Okay naman mag-due diligence, pero huwag nang— Ang tagal na. Naaalala ko, Ka Ely, early this year pa yata nag-allocate ng mga pondo, o last year pa nag-allocate ng mga pondo iyong mga LGUs. Hanggang ngayon hindi pa napipirmahan. So anong hinihintay? Ang gustong sabihin, problema na iyon ng LGU kung ayaw sa kanila ng pharmaceutical companies, ‘di ba. Pero pirmahan na para makahanap naman ng paraan.

     

    Parang diniscuss natin dito dati, Ka Ely, iyong Indonesia, kasi iyong Indonesia hinayaan niya iyong iba’t ibang sangay ng pamahalaan, hinayaan niya na bumili ng sarili nilang vaccine, basta ibang brand sa bibilhin ng government. Iyong sa akin, iyong pag-decentralize lang ng purchasing, sana ipayag na nila. Ipayag na nila. Noong umpisa, naiintindihan natin ito—naiintindihan natin na mas maayos sana na i-centralize para mas— Pero ngayon, kinukulang tayo ng supply. Dito sa Metro Manila maraming supply, pero sa mga probinsya, Ka Ely, hindi talaga. Sa amin na lang, sa amin na lang, kasi nag-Vaccine Express kami, Ka Ely, ‘di ba—nag-Vaccine Express kami sa Naga saka sa Iriga, ano talaga, paunti-unti talaga iyong dating. May dadating na 5,000. Pagkaubos mo nito, may dadating ulit. Hindi mo masyadong napaplano, kaya maraming lugar hindi pa nauubos iyong A2, A3, A4—na dapat sana ngayon, ano na tayo, ‘di ba, umabante na. Hindi pa iyon nauubos dahil iyong supply nga ng bakuna paunti-unti. Eh isipin natin, Ka Ely, iyong transmission ngayon hindi na lang Metro Manila. Iyong transmission ngayon talagang all over na.

     

    ELY: Okay, Ma’am. At ito, isa sa talagang nakatawag-pansin sa akin. Ito matagal n’yo na pong binabanggit, Ma’am, eh, dito po sa ating palatuntunan, BISErbisyo—iyong mga eskuwelahan, Ma’am, na dapat eh kung mababa naman iyong kaso, o halos wala ngang kaso ng COVID, eh buksan na. Ito, matagal n’yo nang sinasabi. Pero ito, iyong UNICEF mismo ang nagsabi na napakaraming mga oportunidad, mga education opportunities para sa mga bata, dahil sa patuloy na pagsasara ng mga eskuwelahan. Limang bansa na lang pala, Ma’am, ang hindi nagbubukas ng klase, kasama ang Pilipinas. So anong masasabi n’yo rito?

     

    VP LENI: Alam mo, Ka Ely, ngayon na Delta, mahirap. Ngayon na—lalo ngayon na iyong Delta variant, mga bata iyong tinatamaan. Ngayon, Ka Ely, na panahon na ito, agree ako na nakasara iyong mga paaralan. Pero ang sa akin, iyong nakalipas na isa’t kalahating taon, missed opportunity iyon. Iyong wala pa iyong Delta variant, sobrang daming LGU all over the Philippines iyong wala namang... walang cases. Sa nakalipas na isa’t kalahating taon, kung pinapasok natin iyon sa paaralan, ‘di ba, ang daming nasalba.

     

    Alam mo, Ka Ely, kapag hindi na-educate lalo na iyong mga mahihirap, iyong wala masyadong access, malalayo—inter-generational ito, Ka Ely, eh. Kapag hindi sila nakaaral, pati iyong mga anak nila, magiging anak nila, damay. So sa akin, iyong first one and a half years before Delta, missed opportunity iyon. Hindi na natin iyon mababalik. Hindi na natin iyon, Ka Ely, mababalik.

     

    Kami, sa amin, ang laking frustration nito sa amin. Kasi kami, nag-put up kami ng Community Learning Hubs sa 58 na lugar. Ang sine-serve namin na mga bata, 4,000-plus. And ngayon bumabalik na sa amin iyong mga results noong mga Community Learning Hubs namin, na ganitong number ng mga bata iyong natuto nang magbasa dahil sa Community Learning Hubs. Nalulungkot ako doon, Ka Ely. Happy ako para sa Community Learning Hubs, pero nalulungkot ako para doon sa hindi nagkaroon ng access, na dapat sana binigyan sila ng access. Eh kinontra pa nga, Ka Ely, ‘di ba? Kinontra pa nga iyong Community Learning Hubs.

     

    Iyong sa akin, maraming desisyon na pinairal iyong politika. Kasi naaalala ko, Ka Ely, noong meron na sana kaming nakakasa na several dito sa Metro Manila, eh noong nagsalita si Presidente, merong isang LGU na umayaw. Isa lang naman iyon. Pero three to four Community Learning Hubs sana iyong ilalagay namin doon. Para sa akin, okay lang naman sana, Ka Ely, kung nagkaroon ng alternative na mode na binigay para may chance iyong mga estudyante na makapag-aral. Wala.

     

    Iyong sa atin, mga DepEd offices na nakakausap natin, grabe din, Ka Ely, iyong effort na binibigay ng mga teachers, pero siyempre they can only do so much. So iyong sa kanila, kapag sinabi sa kanilang talagang modular lang lahat, “i-modular, pagbubutihin na lang namin.” Pero it’s not the same thing as papasok sa paaralan. Tinatanong ko, Ka Ely—halimbawa doon sa amin—iyong teachers ba mas gusto ba nila itong modular, o mas gusto ba nilang face-to-face? Kadalasan, Ka Ely, sa kanila... hindi ko alam kung lahat, pero ang sinasabi sa akin, mas marami iyong gusto ng face-to-face. Kasi wino-worry din nila, Ka Ely, iyong mga estudyante nila eh.

     

    So sa akin lang, kung mas proactive lang sana iyong DepEd dito, na huwag lang dahil nagsabi si Presidente. Eh ‘di ipakita nila kay Presidente—dapat ipakita nila na hindi naman puwede iyong one-size-fits-all, eh. Pero kapag nagsabi kasi, parang resigned na lang tayo na “Sige, hindi natin bubuksan,” hindi natin iniisip iyong mga bata.

     

    Gaya ngayon, Ka Ely. Ngayon talagang nakakatakot papasukin sa paaralan, lalo kung hindi lahat na teachers bakunado na. Iyong mga bata, ‘di ba ngayon nakikita natin na marami sa ibang bansa, iyong 12 years old and above binabakunahan na, eh sa atin malayo pa yata tayo doon. Mahirap talaga ngayon, kasi ito ngang Delta variant, maraming mga bata iyong may sakit. Pero iyon nga, iyong nakalipas.

     

    ELY: Sayang.

     

    VP LENI: Iyong Delta variant, ano lang, ngayong August, ‘di ba? Sabihin pa nating nag-start ng July, iyong March sana last year hanggang June this year, sa akin ang daming opportunities eh. So sa akin lang, Ka Ely, grabe iyong frustration sa amin, pero sinasabi ko na lang sa team, ‘di bale na, hayaan na natin. Basta tayo, iyong kaya nating gawin gagawin natin. Iyong gusto sa atin maki-partner, doon tayo pupunta. Kung ayaw sa atin, huwag na nating ipilit. Pero sayang. Sayang, Ka Ely.

     

    ELY: Okay, Ma’am. At siguro maganda sa inyo naman ay itatanong ko ito. Kasi iyong mandato ho ba ng Vice President ay puwede kayong mag-audit sa buong gobyerno? [laughter] Hindi, kayo mismo ang makakasagot kasi, mawalang galang na ho, may binabanggit ho si Pangulo na kapag siya naging Bise, i-o-audit niya buong gobyerno. Nasa mandato n’yo po ba ito?

     

    VP LENI: [laughs] Wala iyon sa mandato namin, Ka Ely. ‘Di ba nga, Ka Ely, iyong mandato ng VP, succession lang. Iyong mandato ng VP succession lang. Ano lang kami, Ka Ely, creative lang kami kaya meron kaming anti-poverty program, meron kaming mga programa ngayong COVID. Pero iyong pag-audit, Ka Ely, nakalagay iyan sa isang constitutional body. Bakit nakalagay siya sa isang constitutional body? Para may independence—hindi napapakialaman ng ibang branches of government. So iyong mandato, Ka Ely, nasa COA.

     

    Pero sa akin lang, Ka Ely, ang daming ibang paraan para ipakita mo na anti-corruption ka. Iyong SALN—iyong SALN, isa iyon sa napakalaking dahilan na ipakita mo na bukas iyong lahat na information tungkol sa amin, pagpapakita na walang korupsyon. Iyong COA audit report ng mga opisina, pagpapakita iyon na sumusunod tayo sa mga patakaran. Assessment iyon ng COA na walang korupsyon na nangyayari. Iyong mga tao sa paligid mo, pagpapakita iyon anong klase ba—kung iyong mga tao sa paligid mo, naiinvolve sa corruption, mahirap naman yatang paniwalaan na... ‘Di ba? Ang dami mong puwedeng gawin eh. Pero iyong ide-deflect iyong usapin na... [chuckles] ide-deflect iyong usapin na kapag nag-VP—

     

    Actually, Ka Ely, iyong pinakaimportanteng office para at least mabawasan iyong korupsyon, iyong Office of the President. Kasi ano, Ka Ely, kung naaalala natin, kay PNoy noon, ang daming mga bagong inintroduce para mabawasan iyong korupsyon. Hindi completely nawala, pero at least iyong sistema, in place. Ang daming mga ginawa, Ka Ely, para mabawasan ito. Again, hindi perpekto, ang dami pa ding kulang, pero madaming mga bagay para ipakita iyon.

     

    Ito na lang, Ka Ely, na iyong controversy ngayon sa PS ng DBM. Pinapanood ko din, Ka Ely, iyong mga hearings sa Senado. Parang unbelievable. Unbelievable talaga, Ka Ely. Tinitingnan ko nga, Ka Ely, 8.6 billion [pesos] iyong deal sa— 8.6 billion [pesos], isang kumpanya lang. Isang kumpanya lang ang nakakuha ng 8.6 billion [pesos] na deal sa PPEs saka sa iba pang medical supplies. Iniisip ko, Ka Ely, ano iyon ha, more than eight times kalaki sa budget ng OVP.

     

    VP LENI: Ka Ely, ano iyon, ha, more than eight times na kalaki sa budget ng OVP kasi ang budget ng OVP, wala pang P1 billion. Iyong budget namin, Ka Ely, karamihan doon pang-suweldo ng tao, ‘di ba. A large part of our budget at saka budget ng iba pang lugar, ano iyon, pang-suweldo ng mga tao. Pero ang dami naming nagagawa. Ang dami naming nabibigay na mga PPEs. Iniisip ko lang, Ka Ely, siguro kung P8.6 billion binigay sa amin during COVID, siguro iyong operations namin, Ka Ely, napalawak namin. Hindi ko na-imagine na P8.6 billion sa isang ano lang ha, sa isang contractor lang tapos lumalabas ngayon, Ka Ely, chinese ano ito, business, tapos bago, ilan nga iyong capitalization, Ka Ely? Parang 600 plus thousand [pesos] lang? Basta parang iyong capitalization 600 plus thousand [pesos], iyong company binuo lang before the pandemic, ganoon iyong capitalization pero iyong binigay na kontrata P8.6 billion.

     

    ELY: Grabe.

     

    VP LENI: P8.6 billion tapos fake pa iyong address? Fake pa iyong address. So iyong sa akin, Ka Ely, kung gusto talaga nating linisin ang daming paraan. Tapos ito pa, Ka Ely, iyong head pa noong PS, ang daming sinasabi na hindi kapani-paniwala. Una, galing siyang Davao. Nasa campaign team siya ni Presidente. Pero ang sabi niya, Ka Ely, nag-apply lang siya. Nag-apply lang siya sa posisyon. Hindi siya—ano nga iyon, parang iniintriga siya, Ka Ely, na assistant siya ni Senator Bong Go. Lumalabas sa records na nasa opisina siya ni Senator Bong Go sa Malacañang pero ang sinasabi niya hindi siya under ni Senator Bong Go. Tapos nabigyan siya ng mga plum positions, Ka Ely. Iyong HLURB, plum position iyon. Pero sinasabi niya na hindi siya political appointee. Noong nasa HLURB siya, Ka Ely, pareho rin. Ni-reklamo siya. May mga reklamo against sa kaniya na may mga raket, although hindi naman ito proven pero dapat sana red flag na iyon. Kung mayroong mga nag-reklamo sa kaniya na ganoon, bakit inilipat siya sa isang very prime na posisyon pa? Inilipat siya sa PS ng DBM, ‘di ba. Kung gusto mo talagang linisin, iyong may mga record na ganito, hindi mo siya nililipat, pinapapahinga muna hanggang ma—kasi wala pa namang ebidensya, Ka Ely, pero dahil may reklamo, dapat red flag iyon. Hindi iyong nililipat-lipat tapos very prime position pa tapos, ‘di ba, parang lumalabas, Ka Ely, na grabe talaga iyong award na iyon. Eleven contracts, iyon iyong pinakamalaki.

     

    ELY: Ma’am, isa na lang bago sa ating Istorya ng Pag-asa. Iyong mga congressional inquiry, kasi kayo naging kongresista kayo, mambabatas, ano ho bang take niyo rito kasi sinasabi, “wala namang kuwenta iyan. Walang nagagawa iyong mga congressional inquiry,” sabi ng Pangulo.

     

    VP LENI: Nakita kasi natin, iyong Congress kasi, Ka Ely, both iyong House of Representatives at saka Senate, mayroon talaga silang—mayroon silang oversight functions. Kapag sinabi nating oversight functions, isa sa mga function nila is to make sure na maayos—maayos iyong pag-implement noong mga batas na isinulong nila kasi ‘di ba lawmaking iyong Congress. So iyong oversight, puwede nilang gawin o may gagawin sila—halimbawa, may gusto silang gawin na… may gusto silang ipasa na batas, kailangan nilang i-perform itong oversight. Kailangan nilang i-perform itong oversight functions na ito in aid of legislation. So kung hindi siya ginagamit sa pang-aabuso, talagang very helpful ito, Ka Ely, kasi ‘di ba in the past, mayroon ding mga nangyari na parang nagamit siya sa pang-aabuso. Halimbawa iyong kay Senator Leila de Lima. So, parating may reklamo iyong iba na hindi necessary.

     

    Pero ito kasi, Ka Ely, parang mas exemption to the rule siya, eh. Pero nakita naman natin na ang daming katiwalian sa pamahalaan na lumabas dahil sa mga congressional inquiries na ito, ‘di ba.

     

    ELY: Iyong pastillas [scheme] lang, Ma’am, ‘di ba. Iyong sa pastillas lang, eh.

     

    VP LENI: Ang dami, Ka Ely, eh. Ang dami. So talagang mahalaga iyong function. Totoo siguro na in the past nagamit ito sa hindi tama pero mas exception iyon, eh. Iyong sa akin talaga, Ka Ely, ito iyong kinakatakutan ito ng mga nasa Executive na kapag nagkaroon ng congressional inquiry, marami talagang mga lalabas. Maraming lalabas na mga ayaw palabasin. So iyong sa akin, while dangerous siya kapag magamit sa hindi tama, necessary pa rin.

     

    [END OF FIRST GAP]

     

    ISTORYA NG PAG-ASA SEGMENT

     

    ELY: Okay, Ma’am, dito na po tayo sa ating Istorya ng Pag-asa. Ito, importante ito.

     

    VP LENI: Alam mo, Ka Ely, excited ako rito kasi idol na idol ito ng anak ko. Iyong ating guest ngayon si Dr. Karl Henson. Siya po iyong director ng Hospital Infection Control and Epidemiology Center ng Medical City at siya iyong napili nating guest kasi bukas, Ka Ely, magse-celebrate tayo ng National Heroes’ Day. And ito talagang taon na ito at saka last year, ang dami natin na modern-day heroes and si Dr. Karl, isa roon. Kaya masuwerte tayo na kahit Sunday morning, pinagbigyan tayo ni Dr. Karl. Dr. Karl, good morning po sa iyo.

     

    1. KARL HENSON: Magandang umaga po, VP Leni. Magandang umaga po, Ka Ely. Magandang umaga po sa lahat ng tagapakinig at tagapanood.

     

    VP LENI: Ayon, Dr. Karl, maraming salamat po at binigyan niyo kami ng inyong oras ngayong umaga. Pero marami po kaming gustong itanong at ito po siguro iyong isa, Dr. Karl, kakaunti kayo, ‘di ba? Kaunti lang iyong infectious diseases na parang iyon iyong specialization na pinasok. In fact po sa amin sa Naga, iisa—iisa po iyong aming ID. Sa Legazpi yata mayroon ding isa. Pero pagkaintindi ko po buong Bicol Region dalawa lang. So talagang iyong ID po sa amin—sa amin si Dr. Joey Rañola, eh—mula last year hanggang ngayon, talagang wala pang pahinga. And I am sure kayo, kasi iyong coverage niyo ay mas malaki, ganoon din. So papaano po iyong—papaano niyo made-describe iyong last one and a half years, not just for you but for the entire, iyong ID family?

     

    1. KARL HENSON: It’s very easy po to start with the negatives, ano, kasi the last year and a half masyado talagang very challenging for us kasi talagang iyong problema ng COVID, ng SARS-CoV-2, really, all aspects of society, ano, tapos it’s really kumbaga through and through na infectious disease talaga siya. Iyon iyong—that’s why we trained eh, ‘di ba. It’s for this kind of situation. So very challenging po, ano. Pero I think, one of the positives that I can think about for our society po, ano, for our practice, ano, all over the world I think na-recognize iyong value ng infectious diseases doctors. Hindi po kasi sa lahat ng medical society—hindi siya very kilala and I think in the past one year and a half, iyong role namin and iyong contribution namin to the medical sector, na-recognize siya.

     

    Pero hindi lang—kasi for example, iyong trabaho po namin has to do with both patient care and infection control and stewardship. So kahit po iisa iyong doktor sa isang area, ano, malaki iyong impact. So for example, kilala ko po personally si Dr. Rañola, kung siya po for example iyong doktor ng infection control sa isang ospital, iyong knowledge that he translates into guidelines and policies, napakalaking impact po kasi hanggang sa nurse and sa orderlies na they are kept safe because of the policies and the guidelines that are enacted dahil doon sa kaalaman noong infectious disease doctor.

     

    VP LENI: Kasi, Doc, ‘di ba, kayo rin iyong nagbibigay ng parang guidelines para sa iyong ospital maging ano siya, COVID-ready, iyong facilities, iyong manpower. Kasi, Doc Karl, nakikita ko po kay Doc Joey, parang siya lahat. I mean, siyempre lahat na doktor busy pero lahat siya iyong tinatanungan.

     

    1. KARL HENSON: Opo. Lalo po in the early parts of the pandemic, iyon ang pinaka-challenge talaga in the early part kasi hindi natin kilala iyong enemy noong simula, ano. So, kahit kaming ID physicians, there was very little talaga na ready, reliable information. So we had to really make policies and guidelines on the fly, iyong mabilisan. We had to depend on what was known po based on other infections like influenza. Kumbaga if you think about the severe end of the spectrum, ang iniisip namin paano ba mag-protect against ebola, iyon alam namin iyon. Paano mag-protect against influenza, so parang nag-hybrid kami ng guidelines na noong simula, ano. noong hindi pa namin alam. And iyon iyong isang role ng society namin, is to—noong unang part ng pandemic nag-meeting na kami paano ba namin tuturuan ang mga ospital to protect the staff, to ready the facilities, mga ganoon. So that was a huge part po of activities in the early part of the pandemic.

     

    VP LENI: Kasi ‘di ba, Doc, naalala ko kasi noong bago pa lang, ‘di ba, noong bago pa lang, parati pa lang, parang March pa lang iyon, eh, hindi pa nga siguro tayo nagla-lockdown, ang daming mga fake news na lumalabas and I am sure, overtime from March last year until now, ang daming mga information na lumalabas na hindi naman tama. Pati sa pagdating ng mga bakuna. And I know, Doc, na kayo very, very much involved in iyong information campaign. Pero papaano niyo iyon nagagawa—papaano niyo ginagawa iyon knowing na ang dami nang fake information na lumalabas? Ano iyong paraan para maunahan niyo iyong mga false information? I am sure malaking challenge ito for you.

     

    1. KARL HENSON: I think the first thing to do po is really to acknowledge na challenging talaga siya, ano, kahit naman sa ibang bansa ang kalaban talaga ng science and reliable information na gusto naming iparating is fake news and iyong fake news and iyong mga—it’s really bred by fear, ano. Kapag hindi mo alam iyong kalaban mo, kung anong marinig mo na mukhang helpful, paniniwalaan mo siya. Pero sa—I think the medical community in general, hindi lang infectious diseases pero iyong ibang societies din kasi COVID affects all the entire body, eh, ano, so lahat ng societies, lahat ng mga doktor basically involved and we have had to really look at the evidence, iyong mga lumalabas na mga studies, ano, tinitingnan talaga namin kung very well done siya, ano iyong quality of evidence, and then at saka namin iyon dina-digest and then we come out with recommendations. So, kailangan po very meticulous lang iyong examination ng information para ho kung ano iyong ilabas namin, reliable po at evidence-based.

     

    VP LENI: Oo, kasi, Dr. Karl, lahat kasing Vaccine Express ng opisina namin pinupuntahan ko. So iyong ano talaga, iyong vaccine hesitancy ano talaga siya, eh, ramdam mo lalo na sa probinsya. Nagkaroon kami, Doc Karl, ng Vaccine Express sa Naga at saka sa Iriga, ano talaga, marami iyong mga nakakausap namin na ayaw at halimbawa, iyong isang lagi nilang sinasabi, Ka Ely at saka Doc Karl, parati silang may mga few cases na sina-cite. Halimbawa, may kilala anong ganito, binakunahan, grumabe iyong sakit, namatay. So ano iyong mga explanation sa ganoon, Dr. Karl, para maalis iyong ganoon na fears? Siyempre alam natin na hindi naman perpekto iyong bakuna, mayroon siyang mga side effects pero as a whole very, very helpful siya, pero papaano natin ma-a-allay iyong fears na mga ganoon?

     

    1. KARL HENSON: Okay, napakahirap naman ng tanong niyo, VP Leni, pero I think that’s another very challenging issue po, ano. Kasi bago pa po magkaroon ng COVID, sa totoo lang, mayroon na pong mistrust sa vaccines, ano, and I think that this has been—medyo nag-a-accumulate na siya over the years. Nakita na po natin iyan with the measles outbreak, ‘di ba. Bago pa magka-COVID, may measles outbreak na. Nagkaroon tayo ng polio issue sa bansa, ano, and in large part, I think, or in some parts, I think, nagkaroon talaga ng effect iyong naging problema sa Dengvaxia. And especially in the early part noong nagpo-promote kami ng mga bakuna, lumalabas talaga iyong issue ng Dengvaxia, which I think very unfairly treated iyong vaccine na iyon, ano. Very politicized. I think kaya po kami nagtatrabaho ng—we’re working very hard po para ma-educate ang nation, ano, ang—kahit iyong smallest individual groups, ano, we’ve been working with the DOH kasi I think the only way to combat po iyong mga ganoong misconception is to give them the correct information. Hindi ko po ikakaila na mayroon talagang from the get-go sarado na iyong opinyon nila, ano. So right now, ako personally, ang iniisip ko iyong mga sarado na iyong opinyon, iyong wala ka nang magagawa, hayaan na iyon. Pero what we’re trying to do now is to convince those who are not yet sure. Iyong mga puwede pang mapalitan iyong opinyon at makapag—to convince them po na magpa-bakuna. Kaya hanggang ngayon po nagwe-webinars kami. We’re working with various partners, ano. Kasi kailangan talaga natin mapalabas iyong information. It doesn’t help na mayroong mga group na iba naman iyong sinasabi nila, ano, and these are also doctors so very difficult iyong situation. Pero we will do our best po to continue educating the public.

     

    VP LENI: Iyong sarili ko, Doc, na experience, kapag doktor iyong nagpapaliwanag sa tao, mas pinapaniwalaan nila. Halimbawa sa amin, iyong mga kaibigan—iyong mga nakikilala namin na ayaw magpabakuna, kapag doktor na iyong kausap nila mas naniniwala sila kasi I think, mas, iyon nga, na-a-address iyong kanilang fears. Pero siyempre kakaunti kayo tapos ang dami niyo pang ginagawa ngayon, mahirap talaga. Pero ito, Doc, alam ko kasi ano ka, eh, ang dami mong hats na sinusuot ngayon. Nagki-clinic ka pa rin, kabahagi ka ng administration ng The Medical City, tapos teacher ka rin. ‘Di ba, marami kang mga tinituruan. Papaano mo nababalanse ito, lalo na ngayong panahon ng pandemic na kayo iyong pinakabusy? Papaano mo jina-juggle iyon lahat?

     

    1. KARL HENSON: I think it helps po to have the correct... the right people in your team. So ako po ang direktor noong center that looks at infection control and stewardship, and I depend on the nurses on my team a lot. Tapos as an educator, as a teacher, as a training officer... so kailangan i-trust ko rin iyong fellows ko na they will go to work and do their jobs on time, ganiyan, kasi kung hindi, hindi talaga kaya po. For some reason kaya, so I guess it's really just by the grace of the Lord na I am able to function with several hats. Iyong ginagawa ko po wala pa sa kalingkingan ng ginagawa ng mga mentors ko sa grupo namin. Si Dr. Alejandria for example nasa IATF, nasa research siya sa UP Manila. Parang... so exposed ako sa ganoong klaseng work environment. Dr. Destura, scientist, nagtitingin ng pasyente sa The Medical City. Nako wala pa po iyong ginagawa ko doon sa ginagawa nila.

     

    VP LENI: Si Dr. Destura, Doc Karl, na-meet ko na rin. Pinuntahan namin siya kasi bumili kami ng mga testing kits doon sa kanila. Pero ang alam ko, Doc, na head ka ng epidemic rapid response team. Essentially ang team na ito, anong ginagawa?

     

    1. KARL HENSON: Basically po, kasi bago pa magka-COVID noon, nag-prepare na iyong ospital for something like this. Nagkaroon na tayo ng MERS before, ng SARS before. And I think iyong experience na iyon led to the creation of something like this. Isa siyang malaking team na nandoon na sa team na iyon iyong... nandoon na ang nursing, nandoon na ang operations, ang marketing, ganyan. Kasi kailangan very agile iyong response to an infectious disease like this. So iyong ERRT, iyon lang po ang pangalan namin, basically for the crisis response team. I am sure it's replicated in other hospitals. As early as January of 2020, may bali-balita pa lang from China, nagmeeting na kami, kasi alam namin eventually, you know, it will come to our shores eh. So iyon, lumaki nang lumaki ang team involved. So basically, lahat po ng leaders ng ospital nandoon sa team na iyon. May Viber group kami, we meet weekly para po ma-address agad iyong needs ng ospital.

     

    VP LENI: Ito, Doc, ngayon siguro, ang pinakahuli ko siguro sa iyong itatanong, iyong current situation natin sa mga ospital. Kasi halimbawa, kami, Doc, very much involved kami, kasi mayroon kaming sariling COVID operations. And kapag nagde-desat iyong mga pasyente namin, talagang naghahanap kami ng mga ospital. Ang hirap ngayon. Ang hirap maghanap ng mga ospital. Pumipila kami, Doc… isang pasyente nagde-desat, ipipila namin sa iba’t ibang ospital para kung saan siya unang ma-admit, iyong pinakamabilis na ma-admit ay maasikaso na siya. Ito, Doc, from your vantage point, kung mayroon lang tayong parang magic wand… ano iyong pinakakailangan ng mga ospital ngayon para matugunan natin iyong demands of the time? Gaya ngayon mayroon tayong Delta variant. Maraming nagsasabi na kulang na tayo ng mga healthcare workers dahil maraming nagre-resign for other opportunities. iyong mga ospital kinukulang din. May isang ospital kaming kausap the other night, pati daw iyong mga gamot nila for COVID kulang na. Iyong para sa iyo, ano iyong wishlist ng mga ospital ngayon?

     

    1. KARL HENSON: Marami po, mahaba po ang listahan na iyan. Basically ang problema ng mga ospital ngayon, it’s really not only the beds. The beds, they are there. May mga kama po kami, pero marami pong naka-quaratine na nurses, at marami nang nurses since the beginning of the pandemic, kapag bibilangin, marami nang nag-resign. So puwedeng may kama iyong ospital, pero kung walang mag-aalagang nurse, hindi makaka-admit iyong ospital na iyon, kasi hindi po puwedeng i-sacrifice iyong quality ng care na ibinibigay sa isang pasyente kapag napakaraming pasyente na ang hawak ng nurse. Iyong doktor kasi, kami, you know we do rounds, we put our orders in, i-uupdate kami ng nurse, tapos na iyong work namin. Ike-carry out na lang ng nurse. But it’s really the nurses and the techs who come to the patient, ibibigay nila tubig, bigay ng gamot. It’s really the day-to-day… iyong pinakamaliit na details ng care, it’s really the nurses and the orderlies and the techs. And sila iyong kulang ngayon.

     

    So marami pong reasons kung bakit ganoon, ano. Una, burnout. Nahihirapan na sila. Ang tagal na nating ginagawa ito. Pangalawa, iyong sweldo nila, hindi naman rin… kumbaga if they look at other countries, talagang wala tayong magiging comparison, ano. Iyong isang supervisor ko na magaling na magaling left kasi iyon talaga ang dream niya, and it was really a sad day for us, kasi he really was very good at his job. So I think… more manpower ang nasa wishlist ko, para ho kumbaga just for the immediate na matugunan iyong need natin. More manpower. And then siguro better capacitated healthcare system. Kasi ang Medical City mapalad na medyo advanced iyong aming equipment, pero I’m sure the other hospitals na not as blessed, nahihirapan sila ngayon to cope with the demands of COVID, ano iyong technology required, iyong mga ECMO, mga ganon. It takes training, it takes money to run that equipment, knowledge, etc. So medyo matagal-tagal pa po, and I think very challenging pa iyong road ahead.

     

    VP LENI: Ito, Doc, kami, kapag naririnig namin iyong mga kahirapan ng healthcare system, siyempre sa amin, we feel very helpless, kasi very limited din iyong aming maitutulong. Pero, Doc, wala na tayong oras. Gusto lang naming magpasalamat  sa iyo. Gusto namin magpasalamat sa iyo for all that you are doing. Pero sabi mo nga kanina, hindi lang sa iyo, pero iyong lahat ng mga taong kagaya mo na hanggang ngayon, nakikipaglaban para maampat natin iyong virus na ito. Kaya iyong pagpaabot namin, Doc ng pasasalamat at pagpupugay sa inyong lahat. Maraming salamat, Doc.

     

    1. KARL HENSON: Maraming salamat. I don’t want to end on a negative note, pero I really just want to say po na I think… Kaya ng Pilipino ito. We will surpass this. Kailangan lang po talagang magtulungan. Kung kaya ko lang mag-volunteer po sa inyong E-Konsulta, kaso wala pong panahon. Maybe one of these days, Ma’am Leni.

     

    VP LENI: Thank you, thank you very much, Doc Karl. Ingat po kayo.

     

    1. KARL HENSON: Maraming salamat po.

     

    KA ELY: Okay. So iyan po si Doc Karl Henson. Ma’am, bago po tayo magtapos, bukas pista opisyal. National Heroes Day. Ano po ang message ninyo sa sambayanan?

     

    VP LENI: Ka Ely, gusto lang natin bigyan ng pagpupugay iyong mga doktor na kagaya ni Dr. Karl. Alam mo, Ka Ely, mga infectious diseases specialist ngayon, sila talaga iyong pinaka most wanted. Nakita ko ito sa amin, Ka Ely, na iyong lahat ng mga tanong about iyong virus, iyong lahat, sila talaga iyong nilalapitan, kaya masuwerte tayong pinagbigyan niya tayo ngayong umaga. Kaya maraming salamat po sa mga doktor, sa mga nurses, sa mga orderlies. Lahat na mga nagtatrabaho sa ospital. Alam po namin na grabe na iyong sinakripisyo ninyo para sa bayan. Kayo talaga iyong mga ise-celebrate natin na mga bayani bukas sa National Heroes Day. Pero sana po kahit papaano, maibsan iyong dala-dala ninyong pagod sa appreciation namin sa ginagawa ninyo at pasasalamat sa inyo.

     

    ELY: Okay, Ma’am, salamat po. At siguro… kailan kayo magpapa-swab test ulit? Bukas?

     

    VP LENI: Bukas, Ka Ely. Bukas iyong swab test ko. Sana naman negative! Ang dami nating trabaho ngayon, Ka Ely.

     

    ELY: Okay, Ma’am, salamat po. Ingat ho lagi.

     

    VP LENI: Ingat rin! Ingat rin Ka Ely. Maraming salamat po!

     

    ELY: Mga kababayan, iyan po ang ating Bise Presidente Leni Robredo. Maraming salamat ako pa rin ang inyong Radyoman Ely Saludar, muli, isang magandang umaga, Pilipinas!

     

     

     

    - 30 -

    Posted in Transcripts on Aug 29, 2021